Sodyum nitrit, sodyum nitrat, potasyum nitrit ve potasyum nitratın genotoksik etkisinin somatik mutasyon ve rekombinasyon testi ile araştırılması
Investigation of genotoxic effect of sodium nitrate, sodium nitrite, potassium nitrate and potassium nitrite using somatic mutation and recombination test
- Tez No: 165966
- Danışmanlar: PROF.DR. KEMAL SOLAK, PROF.DR. ŞÜKRAN ÇAKIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Drosophila melanogaster, Gıda katkı maddeleri, Somatik Mutasyon ve Rekombinasyon Testi, Ömür uzunluğu, Drosophila melanogaster, Food additives, Somatic mutation and recombination test, Longevity
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
HI SODYUM NİTRIT, SODYUM NİTRAT, POTASYUM NİTRİT VE POTASYUM NİTRAT'IN GENOTOKSİK ETKİSİNİN SOMATİK MUTASYON VE REKOMBİNASYON TESTİ İLE ARASTDHLMASI (Doktora Tezi) RABİA SARIKAYA GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Nisan 2005 ÖZET Günümüzde tüketilen gıdaların birçoğu soframıza gelene kadar bir takım işlemlerden geçer. Bu işlemler sırasında gıdalara renk, koku, tat vermek ve korumak amacıyla bazı gıda katkı maddeleri eklenebilir. Gıdalara koruyucu olarak katılan antimikrobiyal maddelerin en önemli görevi ise besinlerde mikroorganizma oluşumunu engellemektir. Koruyucu katkı maddelerinin olumlu etkilerinin yanı sıra mutajenik ve karsinojenik etkilere de sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, koruyucu gıda katkı maddelerinden sodyum nitrit, sodyum nitrat, potasyum nitrit ve potasyum nitrat'ın 25, 50, 75 ve 100 mM'lık konsantrasyonlarının genotoksik etkileri Drosophila melanogaster'de (mwh x flr) mutantları kullanılarak Somatik Mutasyon ve Rekombinasyon Testi (SMART) ile araştırılmıştır. Uygulamalar sonucunda sodyum nitrit, potasyum nitrit ve potasyum nitrat'ın 25 mM'lık konsantrasyonları, genotoksik açıdan negatif bulunurken sodyum nitrat'ın aynı konsantrasyonu anlamsız genotoksisite göstermiştir. Dört katkı maddesinin 50, 75 ve 100 mM'lık konsantrasyonlarının ise pozitif genotoksisite gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca tüm uygulamalarda en çok rastlanılan mutasyon tipi small single spots mutasyon tipi olup konsantrasyon artışına bağlı olarak mutasyon frekansının arttığı görülmektedir. En yüksek toplam mutasyon frekansı 100 mM sodyum nitrit denemesinde belirlenirken (% 1.50) bunu sırasıyla, potasyum nitrit (%IV 1.37) sodyum nitrat (% 1.01) ve potasyum nitrat (% 0.86) izlemektedir. Bu çalışmada ayrıca, sodyum nitrit, sodyum nitrat, potasyum nitrit ve potasyum nitrat'ın 25 mM'lık dört ikili kombinasyonu ve 25 mM'hk dörtlü kombinasyonunun genotoksik etkisi de SMAR Testi ile belirlenmiştir. Denemeler sonucunda dört katkı maddesi, 25 mM'lık konsantrasyonda ayrı ayrı kullanıldıklarında negatif genotoksisite gösterirken; aynı konsantrasyonda ikili ve dörtlü kombinasyonlar halinde uygulandıklarında pozitif genotoksisite göstermişlerdir. Bu sonuç katkı maddelerinin bir arada kullanılmasının genotoksik etkiyi artırdığını göstermektedir. Kokteyl uygulamalarında en yüksek mutasyon frekansı dört katkı maddesinin birlikte uygulandığı grupta (% 0,89) tespit edilirken bunu sırasıyla, NaN02+KN02 (% 0,68); NaN02+NaN03 (% 0,65); KN02+KN03 (% 0,60) ve NaN03+KN03 (% 0,51) izlemektedir. Bu çalışma kapsamında, sodyum nitrit, sodyum nitrat, potasyum nitrit ve potasyum nitrat'ın 75 mM'lık konsantrasyonlarının Drosophila melanogaster mwh x fir dişi ve erkek bireylerindeki ömür uzunluğuna etkisi de incelenmiştir. Ömür uzunluğu deneyleri sonucunda Drosophila melanogaster mwh x flr için ortalama ömür uzunluğu en fazla kontrol grubunda (64,27 gün) bulunmuştur. Kullanılan katkı maddeleri arasında, kontrol grubuna göre ömür uzunluğunu en çok azaltan maddenin sodyum nitrit olduğu, bunu sırasıyla potasyum nitrit, sodyum nitrat ve potasyum nitrat'ın izlediği tespit edilmiştir. Ayrıca tüm gruplarda dişi bireylerin erkeklere göre daha uzun yaşadıkları saptanmıştır. Sonuç olarak, nitrit ve nitrat içeren gıda koruyucularının kontrollü kullanılması gerektiği, aksi takdirde bu maddelerin mutajenik etkiler ortaya çıkarabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bilim kodu : 230
Özet (Çeviri)
INVESTIGATION OF GENOTOXIC EFFECT OF SODIUM NITRATE, SODIUM NITRITE, POTASSHJM NITRATE AND POTASSIUM NITRITE USING SOMATIC MUTATION AND RECOMBINATION TEST (Ph. D. Thesis) RABİA SARIKAYA GAZI UNIVERSITY INSTUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGY April 2005 ABSTRACT Numerous adverse conditions may arise in food commodities both during preprocessing storage and during the period of reaching the consumer. Use of antimicrobial agents aims to reduce possible food spoilage/changes or continuously to diminish them. The most important effect of antimicrobial food additives is to protect food from microorganisms. It is known that food preservatives may have mutagenic and carcinogenic effects, in addition to positive protective actions. In this study, four food preservatives (sodium nitrite, sodium nitrate, potassium nitrite and potassium nitrate) have been investigated for potential genotoxicity at concentrations of 25, 50, 75 and 100 mM in the Somatic Mutation and Recombination Test (SMART) of Drosophila melanogaster (mwh x fir). Results of the experiments have shown sodium nitrite, potassium nitrite and potassium nitrate to have negative genotoxicity at a concentration of 25 mM, while sodium nitrate demonstrated inconclusive genotoxicity at the same concentration. However, the same four food additives demonstrated positive genotoxicity at concentrations of 50, 75 and 100 mM. In addition, the types of mutations encountered most frequently were small single spots and mutation frequency increased by increasing the concentration. The highest total mutation frequency was determined at a concentration of 100 mM sodium nitrite exposure (% 1,50). This was followed by potassium nitrite (%VI 1,37), sodium nitrate (% 1,01) and potassium nitrate in decreasing order (% 0,86). The second set of experiments consisted of combination exposures, namely NaN02+KN02; NaN02+NaN03,. KN02+KN03 ve NaN03+KN03 at a concentration of 25 mM each. The four food additives showed negative genotoxicity when applied individually at 25 mM. However, combination exposures of the same concentrations showed positive genotoxicity. As a result, food additives which are used in combination in food, have potential genotoxic effects. The highest mutation frequency was recorded when all four food additives together were applied in combination (% 0.89). This was followed in decreasing order of NaN02+KN02 (% 0,68); NaN02+NaN03 (% 0,65); KN02+KN03 (% 0,60) and NaN03+KN03 (% 0,51). Moreover, in the last phase of this study, the same four food additives (sodium nitrite, sodium nitrate, potassium nitrite and potassium nitrate) have been investigated for their effects of longevity on both male and female Drosophila melanogaster (mwh x fir) at a concentration of 75 mM. Results of the longevity experiments showed the longest mean life span in the control group. Among the food additives used, sodium nitrite is the most effective on decreasing longevity. This was followed in increasing order of potassium nitrite, sodium nitrate and potassium nitrate. Moreover, Drosophila melanogaster (mwh x fir) females lived longer than males in all groups. In conclusion, it is necessary to control food preservatives containing nitrite and nitrate to overcome mutagenic effects. Science code : 230
Benzer Tezler
- Potasyum sorbat, sodyum benzoat, sitrik asit, benzok asit ve sodyum nitritin mutajenik etkilerinin in vitroda incelenmesi
In vitro examination of mutagenic effects of potassium sorbate, sodium benzoate, citric acid, benzoic acid and sodium nitrite
HÜLYA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Tıbbi BiyolojiSelçuk ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT TURHAN
- Aeromonas hydrophila'nın gıdalarda rastlanma sıklığı ve besiyeri-gıda sistemlerinde üremesine çeşitli antimikrobiyal faktörlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
HÜLYA DÖKMECİ-OKER
- Kayaş-Bayındır baraj gölü ve barajı besleyen kaynaklarda kirlilik yükünün tespiti
Determination of pollution in Kayaş-Bayındır dam lake and feeding water resources
ELİF AKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. DÜRDANE KOLANKAYA
- Sır baraj gölü kirliliğinin fiziko-kimyasal parametrelerle incelenmesi
Investigation of Sır dam lake's pollution with physico-chemical parameters
UĞUR ÇÖMLEKÇİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
BiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE BAYRAKTAROĞLU