Osmanlı İmparatorluğu'nda Sırp isyanları (1804-1815)
Serbian uprisings in the Ottoman Empire (1804-1815)
- Tez No: 160225
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. MEHMET ÖZDEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı İmparatorluğu, Balkanlar, Sırbistan, Yamaklar, İsyan, Kara Yorgi, Miloş Obrenoviç, Ottoman Empire, Balkans, Serbia, Yamaks, Uprising, Kara George Petrovich, Milosh Obrenovich
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
vıı ÖZET Selim Aslantaş, Doktora, Osmanlı İmparatorluğu 'nda Sırp İsyanları (1804-1815), Ankara, 2005 Osmanlılar, Sırbistan'ın fethini XVI. yüzyılın başlarında tamamladılar. Osmanlıların Sırbistan'da kurdukları idare XVI. yüzyılın sonuna doğru çözülmeye başladı. XVII. yüzyıldan itibaren görülen çiftlikleşme süreci merkezî idarenin bölgedeki kontrolünü yitirmesine ve reayanın sosyo-ekonomik vaziyetinin bozulmasına sebep oldu. Sınırlarda muhafız olarak görev yapan yamaklar, Sırbistan'da çiftliklerin önemli bir kısmım ele geçirdiler. XIX. yüzyılın hemen öncesinde Bâb-ı Âli merkezî idareyi tesis etmek için bazı reformlara girişti. 1791 Ziştovi Anlaşması'ndan sonra büyük çiftlikler ilga edildi ve yamaklar Sırbistan'dan çıkartıldı. 1793-1799 arasında III. Selim reformlarının destekleyicisi olan Hacı Mustafa Paşa reayanın huzur ve güvenini sağlamayı başardı. Ancak bu dönemde Pazvandoğlu'yla işbirliği içindeki yamaklar ile Hacı Mustafa Paşa arasında mücadele devam etti. Nihayet 1799'da yamaklar, bu mücadeleyi kazanmaya muvaffak oldular ve Sırbistan'a geri döndüler. Kısa bir süre içinde bir baskı rejimi kurdular. Yamakların reaya üzerindeki baskıcı yönetimi 1804 Şubatı'nda bir isyana yol açtı. İsyan Kara Yorgi isimli bir domuz tüccarının önderliğinde Şumadiya'da başladı ve kısa bir süre içinde yayıldı. isyan bir fırsat olarak değerlendirip Sırbistan'da merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek için kullanmak isteyen Bâb-ı Âli, isyanın ilk aşamasında asileri destekledi. 1805 yazmda isyan, istikamet değiştirerek Osmanlı merkezî idaresine karşı bir mücadeleye dönüştü. 1807 başlarında asiler, tam bağımsızlık için Rusya' nın yanında Osmanlı İmparatorluğu' na karşı savaşma kararı aldılar. Bu tarihten bastırılmasına kadar isyan, uluslar arası gelişmelerden ve özellikle de Osmanlı-Rus Savaşı'ndan (1806-1812) etkilendi. Mayıs 1812'de Osmanlı-Rus savaşının Bükreş Anlaşması'yla sona ermesinden sonra asiler, Rusya'nın aktif desteğinden mahrum kaldılar. Bu durumu değerlendiren Osmanlılar, 1813 sonunda isyanı tamamen bastırdılar. İsyanı lideri Karavııı Yorgi, Avusturya'ya kaçmak zorunda kaldı. Ancak Belgrad muhafizı olarak atanan Süleyman Paşa' nın sert yönetimi yüzünden, 1815 baharında Suplar, yeniden isyan ettiler. Ancak Miloş Obrenoviç'in liderliğindeki bu isyan birkaç ay içinde bastırıldı.
Özet (Çeviri)
IX ABSTRACT Selim Aslantaş, Ph. D., Serbian Uprisings in the Ottoman Empire (1804-1815), Ankara, 2005 Ottomans have completed the conquest of Serbia in the beginning of XVI. century. The regime which was established in Serbia by Ottomans had started to dissolve in the end of XVI century. The big farm process which appeared dating from XVII. century caused losing of control of the central administration on this region and deteriorating social and economical condition of reaya. Yamaks who served as a guard in the frontiers, captured the big part of the these farms in Serbia. In the eve of XIX. century for establishing the central aabninistration Sublime Port made some reforms in Serbia. After the treaty of Sistova, 1791, big farms were abolished and yamaks were exiled from Serbia. Between 1793-99 Hacı Mustafa Paşa, who was a supporter of Selim Ill's reform program, succeeded providing a quiet and safe atmosphere for reaya in Serbia. In that period, however, the struggle between Hacı Mustafa Paşa and yamaks, who were in cooperation with Pazvandoğlu, had continued In the 1799 yamaks won this struggle and return to Serbia. In short time they have established a tyranne regime.. The oppresion government of yamaks over reaya caused an uprising in February 1804. Uprising which started in Scumadija led by Kara George Petrovich, who was a pig trader, has quickly spread. Sublime Port wanted to use this uprising as a oppurtunity for establishing central authority again, thus it has given support to rebels in the first phase. In Summer 1805, uprising changed its route and turned to a struggle against the Ottoman central government. In the beginning of 1807, for full-independence rebels had taken a decision that they warred on behalf of Russia against Ottoman Empire. From this time to the end uprising had been manipulated by the international issues, especially Ottoman-Russian War (1806-1812). After the ending of Ottoman-Russian War with the Treaty of Bucharest in May 1812 rebels had deprived of active support of Russia. Ottomans had taken advantages of thisX condition and compeletly suppresed the uprising in the late 1813. The leader of uprising Kara George Petrovich had to flee Austria inevitably. Ottomans were able to establish their adrninistration in Serbia. Because of strict ruling of Süleyman Paşa, who had been appointed by Sublime Porte as a governor, Serbs rebelled again. This time, uprising led by Milosh Obrenovich but was suppressed in a few months.
Benzer Tezler
- Hatıratlar ışığında Türk kamuoyunda Balkan Savaşları (1912-1913)
The Balkan Wars in light of memories in Turkish public opinion (1912-1913)
HAFİZE CESUR
- Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
İBRAHİM ÇULHA
- Makedon ve Sırp romanlarında Türkler ve Türk izleri
Başlık çevirisi yok
MELAHAT PARS
Doktora
Türkçe
2000
Batı Dilleri ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE ERCİLASUN