Tünel kazı deformasyonlarının modellenmesi
Modeling of tunnel excavation deformation
- Tez No: 151870
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. ALTAY ACAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Tünel, Konverjan, Yerdeğiştirme, Kaya Kütle Sınıflama Sistemi, Tunnel, Convergen Displacement, Rock Mass Classification System n
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
oz DOKTORA TEZİ TÜNEL KAZI DEFORMASYONLARININ MODELLENMESİ Ahmet ÖZBEK ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman: Yrd.Doc.Dr. Altay ACAR Yıl: 2004, Sayfa: 206 Jüri :Yrd.Doç.Dr. Altay ACAR Jüri.Doç.Dr. Hasan ÇETİN Jüri :Yrd.Doç.Dr. Sedat TÜRKMEN Jüri :Prof.Dr. Ilyas YILMAZER Jüri :Prof.Dr. Aziz ERTUNÇ Mühendislik jeolojisinin önemli uygulama alanlarından birisi de yer altında tünel ve benzeri boşlukların açılmasıdır. Zayıf kayaçlar içerisinde açılan tünellerde, kaya kütlesinin heterojenliği, yüksek deformasyon ve düşük dayanım özelliği tünel duraylılığı ve tünel performansını etkileyen en önemli parametrelerdir. Başarılı bir tünelcilik için kaya kütle yapısı ve kaya kalitesinin iyi-kısa süreli tahminleri gerekmektedir. Tünel ve benzeri mühendislik uygulamalarında, güvenlik, ekonomiklik ve uygulanabilirliğin sağlanabilmesi için ampirik (RMR ve Q), analitik (Phases2 2D) ve ölçüm-gözleme dayalı (Yeni Avusturya Tünelcilik Yöntemi (NATM)) sistemler geliştirilmiştir. Diyojen (Sinop) tüneli yaklaşık 2 km uzunluğunda olup, fliş fasiyesi (kumtaşı-kiltaşı ardalanmalı), konglomera ve kireçtaşı olistolitlerinden oluşan sedimanter birimler içinde açılmıştır. Kırkgeçit- 1 (Pozantı) tüneli 503 m uzunluğunda olup, mikrogabro, bazalt, tüf, aglomera ve biyomikritik kireçtaşı içinde açılmıştır. Her iki tünel açımında NATM sistemi uygulanmış. Diyojen tünelinde konverjanmetreler (sadece deformasyon büyüklüğü belirlenir) kullanılarak yapılan konverjan ölçümlerinde en yüksek konverjan değeri KM.36+651'de 95 mm olarak ölçülmüştür. Kırkgeçit-1 tünelinde 3D optik ölçüm sistemi kullanılarak (deformasyonlann hem büyüklüğü hemde yönü belirlenebilir) yapılan yerdeğiştirme ölçümlerinde en yüksek yerdeğiştirme vektörü değeri sol tüp'te 150. m'de 6 mm olarak ölçülmüştür. Her iki tünel RMR-Q sistemine göre genelde zayıf, orta ve yer yer de iyi dayanımlı kaya grubunu temsil etmektedir. Phases2 2D programı kullanılarak yapılan analitik çözümlemelerde tünel desteklemesi yapılmadan önce Diyojen tünelinde en yüksek yerdeğiştirme değeri KM.3 5+400 - 36+040'ta tavan için 7 mm, taban köşe noktalarında 9 mm, KM.36+040 - KM.36+480'de tünel yan duvarlarında 13.2 mm olarak belirlenmiştir. Kırkgeçit-1 tünelinde en yüksek yerdeğiştirme değeri KM.20+100 - 20+225'de tavan için 1 mm, taban köşe noktalarında 3.5 mm, KM.20+225 - KM.20+530'da tünel yan duvarlarında 6.9 mm olarak belirlenmiştir. NATM tünelcilik yöntemi kaya kütle kalitesi hakkında iyi-kısa süreli tahminler yapılmasına olanak sağlar. Bundan dolayı, her iki tünel için en uygun sınıflama sistemi olarak değerlendirilmiştir. Ancak bu sistemin uygulanmasında hızlı ve doğru değerlendirme yapabilecek yetişmiş elemanlara gereksinim duyulacağı unutulmamalıdır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT PhD THESIS MODELLING OF TUNNEL EXCAVATION DEFORMATION Ahmet ÖZBEK DEPARTMENT OF GEOLOGICAL ENGINEERING INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor: Assoc.Prof.Dr. Altay ACAR Year:2004, Page:206 Jury :Assist.Prof.Dr. Altay ACAR Jury :Assoc.Prof.Dr. Hasan ÇETÎN Jury :Assist.Prof.Dr. Sedat TÜRKMEN Jury :Prof.Dr. Aziz ERTUNÇ Jury :Prof.Dr. Ilyas YILMAZER One of the most important application areas of engineering geology is excavating a cavity like a tunnel in underground. Heterogeneity, high deformability and low strength of mass are the most important parameters that affect stability and performance of tunnel excavation in weak rocks. Rock mass structure and good- short term prediction of rock mass quality are necessary for successful tunnelling. Empirical (RMR and Q), analytical (Phases2 2D) and method based on monitoring and observation (NATM) systems were developed for supplying the safety, economical and applicability of tunnel and similar engineering applications. The Diyojen tunnel (Sinop), that approximately 2 km long, has been excavated in sedimentary rocks made up flysch (sandstone-shale alternation), conglomerate and limestone olistoliths. The Kırkgeçit- 1 (Pozantı) tunnel (Pozantı) is 503 m long and it has been excavated in microgabro, basalt, tuffs, aglomerate and biomicritic limestone. The NATM system has been applied for both tunnel excavations. The biggest convergent value was measured as 95 mm at KM.36+651 by using a convergenmeters (only greatness of deformation can be determined) in the Diyojen (Sinop) tunnel. The biggest displacement vector value was measured as 6 mm at 150 m in left tube in the Kırkgeçit- 1 (Pozantı) tunnel, during the displacement that measured by using 3D optical measurement device (both greatness and direction of deformation can be determined). Both tunnels were excavated in generally weak, moderate and locally hard strength rock groups according to the RMR-Q systems. As a result of the analytical solution by means of using the Phases2 2D software programme, prior tunnel supporting maximum displacements in Diyojen tunnel were predicted as 7 mm at the crown and 9 mm at the base corner in between KM.35+400 - KM. 36+040 whereas 13.2 mm for side walls in between Km.36+040 - 36+480. Maximum displacements in Kırkgeçit- 1 tunnel were determined as 1 mm at the crown and 3.5 mm at the base corners in between KM.20+100 - 20+225 whereas 6.9 mm for sidewalls in between KM.20+225 - 20+530. As a result of evaluations for both tunnels, NATM tunnelling system provides good-short term prediction for rock mass quality. Therefore, this system has been utilized as the most applicable system for both tunnels. However, it should be taken into account that application of this system requires experienced technical persons who are eligible for rapid and accurate evaluation.
Benzer Tezler
- İstanbul metrosu, Aksaray-Yenikapı güzergahının mühendislik jeolojisi incelemesi
Engineering geological investigation of Yusufpaşa-Aksaray line in Istanbul subway
İBRAHİM KUŞKU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SÜLEYMAN DALGIÇ
- İstanbul metrosu tünellerinde uygulanan klasik yeni Avusturya (NATM) ve boru kemer (BKY) yöntemlerinin tünel içi ve yüzey deformasyon sonuçlarına göre karşılaştırılması
The Comparison of new Austrian tunneling method (NATM) and umbrella arc method (UAM) applied in İstanbul metro tunnels according to the results of deformation measurements
HASAN DENEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Maden Mühendisliği ve MadencilikHacettepe ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YILMAZ ÖZÇELİK
- Anadolu otoyolu Bolu Dağı tünelleri elmalık sol tüp 64+150 ile 64+290 kilometreler arasının mühendislik jeolojisi
Başlık çevirisi yok
A.AKAY HÖKELEK
- İstanbul metrosu Yenikapı-Unkapanı arasının mühendislik jeolojisi
The engineering geology in between Yenikapı and Unkapanı in İstanbul subway
ERHAN USTA
- Bolu Dağı tüneli mühendislik jeolojisi ve kazı sırasında karşılaşılan jeolojik ve jeoteknik sorunların tünel kazı ve destek sistemi üzerindeki etkileri
Engineering geology of Bolu Mountain tunnel and encountured geological and geotechnical problems during excavation and their effects on tunnel evcavation and support system
MURAT ÖZBEN
Doktora
Türkçe
2003
Jeoloji MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZ ERTUNÇ