Öğretmenlerin emeklilik dönemine uyumları ve yaşam tatminleri
Adjustment to retirement and life satisfaction of teachers
- Tez No: 149789
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞENGÜL HABLEMİTOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ev Ekonomisi, Home Economics
- Anahtar Kelimeler: Emekli öğretmenler, emeklilik dönemine uyum, yaşam tatmini, Retired teachers, adjustment to retirement, life satisfaction
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Doktora Tezi ÖĞRETMENLERİN EMEKLİLİK DÖNEMİNE UYUMLARI VE YAŞAM TATMİNLERİ Selma SALMAN Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ev Ekonomisi (Aile ve Tüketici Bilimleri) Anabilim Dalı Danışman: Doç.Dr. Şengül HABLEMİTOĞLU Bu araştırma; emekli öğretmenlerin emeklilik dönemine uyumları ve yaşam tatminlerini belirlemek amacı ile planlanıp yürütülmüştür. Ankara'da tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 166 kadın, 94 erkek olmak üzere 260 emekli öğretmen araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma materyalinin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Likert tipi cümlelere verilen yanıtlar puanlanmış, soru formunda“Emeklilik Dönemine Uyum”ve“Yaşam Tatmini”ölçeklerinin yapı geçerliğini kontrol etmek için faktör analizi uygulanmış, anket formunun güvenirliği için iç tutarlık katsayısı olan“Cronbach Alpha”hesaplanmıştır. Her iki ölçeğin % 80-85 arasında geçerli ve güvenilir ölçekler olduğu saptanmıştır. Araştırmada, emekli öğretmenlerin boş zaman etkinlikleri ve sosyal faaliyetlere katılmalarının, cinsiyet değişkenine bağlı olarak farklılığının belirlenebilmesi için Pearson Ki-Kare analizi, gruplar arasındaki farklılığı belirlemek için Cramer's V.testi kullanılmıştır. Emeklilik süresi değişkenine bağlı farklılıkların saptanmasında ise; Pearson Ki-Kare analizi ile birlikte, emeklilik süreleri arasındaki farklılığı belirlemek için Kendall's tau-b testi uygulanmıştır. Ayrıca emekli öğretmenlerin emeklilik dönemini düşünerek yatınm yapma durumları ile emeklilik dönemine uyum ve yaşam tatmini arasındaki ilişki t testi uygulanarak açıklanmıştır. Emeklilik dönemine uyumu yorumlayabilmek için cinsiyet değişkeni; Pearson Ki-Kare ve t testi ile yordanmış, emeklilik süresinin etkisi Pearson Ki-Kare, tek yönlü varyans, Post Hoc Test ve Tukey HSD yöntemi ile açıklanmıştır. Yaşam tatminini belirlemek için cinsiyet değişkeninin etkisi Pearson Ki-Kare, t testi, emeklilik süresi değişkeninin etkisi ise Pearson Ki-Kare, tek yönlü varyans analizi ve Post Hoc testleri ile yorumlanmıştır. Araştırma kapsamına alman emekli öğretmenlerin çoğunluğu, daralan aile dönemindedirler. Eşlerinin ve kendilerinin yüksekokul mezunu oldukları saptanmıştır. Ayrıca çoğunluğunun kendi istekleri ile emekliye ayrıldıkları, kent merkezinde kendi evlerinde yaşadıkları, konutta yaşamı kolaylaştıran araçların bulunduğu, emeklilik dönemini düşünerek yatırım yapma eğiliminde olmadıkları ancak emekli olmadan önce ev ya da arsa satın aldıkları bulunmuştur. Emekli öğretmenlerin çoğunluğu boş zamanlannı televizyon izleyerek-radyo dinleyerek ve kitap-gazete okuyarak geçirmektedirler. Araştırma kapsamına alınan emekli öğretmenlerin boş zamanlarında alışveriş merkezlerini dolaşmak (PO.05), bahçe ya da evdeki çiçeklerle ilgilenmek (P<0.05), seyahat etmek (PO.05), egzersiz-spor yapmak (PO.05), yemeğe çıkmak (PO.05), tiyatro, opera, bale sinema, sergi gibi sanat etkinliklerine katılmak (PO.05), oyun oynamak (iskambil kağıdı, satranç, tavla vb) (PO.05), çocuklarla ve torunlarla zaman geçirmek (PO.05), el sanatları ile uğraşmak (PO.05) gibi faaliyetlere katılmalarının cinsiyet değişkenine göre önemli farklılıklar gösterdiği, bahçe ya da evdeki çiçeklerle ilgilenme (PO.05) ibadet etme (PO.05) ile çocukları ve torunları ile zaman geçirme (PO.05) faaliyetlerine katılmalarının emeklilik süresi değişkenine göre önemli farklılıklar gösterdiği de saptanmıştır. Emekli öğretmenlerin mevcut ekonomik durumlarını emekli olmadan önceki döneme göre aynı, sağlık durumlarını daha iyi, yaşadıkları, konutu, sosyal ilişki ve etkileşimler ile toplumsal etkileşimi aynı olarak değerlendirdikleri anlaşılmıştır. Sosyal ilişkiler ve etkileşimlerin (PO.05) cinsiyete göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Araştırmada emeklilik dönemine uyumda; emeklilik öncesinde yatırım yapma durumu önemli bulunmuştur. Emeklilik döneminde uyum yaşam tatminini etkilemektedir. Bunda en belirleyici olan sağlık durumu, sosyal ilişkiler ve etkileşimler ile toplumsal etkileşim durumudur. Emeklilik dönemine uyumda cinsiyet değişkeni; sosyal ilişkiler ve etkileşimler açısından kadın ve erkekler arasında önemli farklara neden olmaktadır. Ekonomik durum, sağlık durumu, yaşanılan konut ve toplumsal etkileşim açısından cinsiyet değişkeninin önemli bir farklılığa yolaçmadığı saptanmıştır. Yaşam tatmininin uzun süredir emekli olan kadınlarda, emeklilik süresi daha kısa olan kadınlara ve erkeklere kıyasla en yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. 2004, 129 sayfa
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Ph.D. Thesis ADJUSTMENT TO RETIREMENT AND LIFE SATISFACTION OF TEACHERS Selma SALMAN Ankara University Graduate school of Natural and Applied Sciences Department of Home Economics Supervisor: Assoc.Prof.Dr. ŞengUl HABLEMtTOöLU This study was planned and conducted to define retired teachers adjustment to retirement and their life satisfaction. A total of 260 retired teachers in Ankara, consisting of 94 males and 166 females were selected by random sampling method and included into study. Survey tecniques were used in gathering the research materials. Answers given to Likert type sentences were scored and factor analysis were used to check the validity of“Adjustment to retirement”and“Life satisfaction”scales. In order to test the reliability of questionnaire were calculated by“Cronbach Alpha”as inner consistency, coefficient. Both of the scales were found valid and reliable at the rate of 80-85 %. Pearson Ki-Kare analysis were performed for determining the differences dependent on gender of the retired teachers as far as their participation in leisure and social activities were considered. Cramers V test was used to define the difference between the groups. To determine the differences connected with the variable of retirement period Pearson Ki-Kare analysis was applied along with Kendall"s tau-b test to define the difference among the retirement periods. The impact of variable of gender was studied carefully by Pearson Ki-Kare and the t-test to interpret the adjustment to retirement and the effect of the retirement period was explained by pearson Ki-Kare, ANOVA (one way analysis of variance), the Post Hoc test and the Tukey HSD method. The impact of the variable of gender on the determination of life satisfaction was explained by Pearson Ki-Kare and the t-test and the effect of the variable of retirement period was interpreted by Pearson Ki- Kare, ANOVA and the post Hoc Test. The majority of the retired teachers included in this study were in the phase of narrowing family. It was found out that their spouses and themselves were university graduates. In addition, it was also found out that the majority of the sample had retired willingly, they were living in their downtown residences, they had the necessary household equipment, they had not had any tendencies to make investments thinking of their retirement, however, they had bought residence or a plot of vacant land before they had retired. It was also found out that, as far as the variable of gender is considered, the participation of the retired teachers included in this study in leisure time activities such as strolling in shopping centers (P<0.05), gardening (P<0.05), travelling (PO.05), doing exercise and sports (P<0.05), dining out (PO.05), attending art activities like theatre, opera, ballet and exhibition (P<0.05), playing cards or boardgames like chess, backgammon, etc. (PO.05), spending time with ehilden and/or grandchildren (PO.05), doing handicrafts (PO.05) and when the variable of retirement period is taken into consideration gardening (PO.05), worshiping (PO.05) and spending time with their children and/or grandchildren (PO.05) vary significantly. It came into view that the retired teachers evaluated their present economic status, their present residences, social relationships and interactions the same as they had been in the pre-retirement period and they stated that their health was better than before. It was observed that social relationships and interactions vary according to gender (pO.05). In this study, it was determined that making investments before retirement played an important role in adjustment to retirement. Adjustment to retirement affects life satisfaction. The most important diagnostic factors on this are health status, social relationships and interactions and societal interactions. The vari able of gender causes important differences between males and females in adjustment to retirement. It was also designated that the variable of gender does not lead to a significant difference as far as economic and health status, present residence and societal interaction are considered. Life satisfaction was observed the highest among the female retired teachers who had been retired for a long time compared to the females and males with shorter periods of retirement. 2004, 129 pages
Benzer Tezler
- Emekliliğine az kalmış sınıf öğretmenlerinin emeklilik eğitim ihtiyacının saptanması
To define the educational needs regarding retirement of elementary school teachers coming close to giving up working
ÇİĞDEM YETEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEFER ADA
- Şevket Süreyya Aydemir tarih ve devlet anlayışı
Başlık çevirisi yok
ERAY YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk İnkılap TarihiYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER TİMUR
- Çanakkale ilinde görev yapan öğretmenlerin emeklikiğe hazırlık eğitimine ihtiyaçları
Başlık çevirisi yok
R. CENGİZ AKÇAY
- Milli Eğitim Bakanlığı'nda çalışan öğretmenler ile Milli Eğitim Bakanlığı'ndan emeklilik veya isifa nedeniyle özel eğitim kurumlarında çalışanların iş tatmin düzeylerinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of job satisfaction levels of public school teachers and teachers who transferred to private education institutions from public schools due to retirement or resignation
MEHMET GÜRSEL SÖNMEZER
- Dr.Reşit Galip'in Milli Eğitim Bakanlığı ve milli eğitim düşüncesi
Dr.Reşit Galip's Minister of National Education and his national education ideas
ERTUĞRUL TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AYNUR SOYDAN ERDEMİR