Selçuklu Dönemi Konya ve çevresi çini ve seramiklerindeki sembolik motiflerin günümüz kültür ve sanat eğitimindeki yeri ve önemi
The Place and the importance of symbolic patterns in tile and seramics in Konya and around it in the period of Selchuk in today's culture and art education
- Tez No: 133713
- Danışmanlar: PROF. DR. TACİSER ONUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Güzel Sanatlar, Education and Training, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Eğitim, Güzel sanatlar, Konya, Kültür, Motifler, Sanat, Sanat eğitimi, Selçuklular Dönemi, Seramikler, Çini sanatı, Education, Fine arts, Konya, Culture, Motifs, Art, Art education, Seljuks Period, Ceramics, Tile art
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Seramik Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tarih boyunca insanların; istek, inanç ve duygularını ifade etmek amacı ile birtakım biçimlere başvurması ilk çağlarda başlamış, her türlü yaşam evresince sürmüş ve günümüze kadar devam etmiştir. Her topluluğun kendine özgü bir sanat üslubu gelişmiştir. Bunun nedeni toplumların kültürel farklılıklarıdır. Doğadan kaynak alınan bir takım biçimlerin stilize edilerek inanç ve kültürel yapı çerçevesinde üzerine çeşitli anlamların yüklenmesini sembolleştirme olarak tanımlayabilmekteyiz. Sembolleştirilen nesnelerin anlam taşıyan her bir parçası da sembolik motif olarak tanımlanmaktadır. Burada önemli olan nokta stilize edilmiş nesneye yüklenen anlamın o toplumun tüm fertlerince bilinmesi, bir sembolik motifin o kültüre mensup tüm insanlara aynı mesajı vermesidir. Türk sanatında sembolik motifler figürlü semboller, bitkisel semboller, geometrik semboller ve astrolojik semboller olarak gruplandırılmaktadırlar. Tez'e konu olan örneklerin incelenmesi sonucunda eserlerde az miktarda Anadolu uygarlıklarının kültür ve sanat değerlerinden esinlenilen bir takım ayrıntılara rastlanmıştır. Motiflerin biçim ve anlam boyutunda, Orta Asya Türk kültürünün etkileri görülmüştür, özellikle Türklerin Orta Asya'daki dini olan Şamanizm'in sembolik motiflerin taşıdıkları anlamlara büyük etkisi olduğu saptanmıştır. Daha sonra kabul edilen İslâm kültürü ile etkileşimin izlerinin de sanat eserlerine yansıtıldığı görülmüştür. Türk sanatında İslâm dininin kabulünden sonra kültürel yapıda oluşan değişmelerin etkisi ile zamanla hayvansal motiflerin azalarak bitkisel ve geometrik motiflerin arttığı bilinmektedir. Ancak teze konu olan örneklerin ait olduğu 12. yüzyıl ortalarından 13. yüzyıl'ın sonuna uzanan dönemde bu etki kendini hissettirmemektedir. Motiflerin çoğunluğunu figürlü semboller oluşturmaktadır. Sembolik motifler; özetlenmiş, sadeleşmiş ve soyut anlatımları ile yüzyıllar öncesinin kültürel hayatından günümüze köprü olarak bilgiler aktarmaktadırlar. Geçmiş toplumların kimlik ve kişiliklerini soyut anlatımlarla günümüze ulaştıran birer belge olan sembolik motifler geçmişten günümüze ışık tutmaktadırlar. Sanat tarihine ve bu alandaki literatürlere zenginlik katacağı düşünülen sembolik motifler, çağdaş eğitim sistemi için de oldukça gerekli ve önemli görülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT During the history, man has started to apply to some shapes in order to express their wishes,beliefs and feelings and it has lasted in every kinds of life.And this has continued up to now. All of the communities have developped their own manners of arts. This is because of cultural differences of them. We can define symbolism as putting meanings on some kinds of shapes which are taken as resource from nature on the frameworks of beliefs and culture by stilizing. All of the pieces in the meaning of the symbolized things can be defined as symbolic pattern. Here, the important thing is the meaning which is given to the object stilized is to be known by all of the individuals of the community and the symbolic pattern gives the same message to all of the people who have the same culture. The symbolic patterns in Turkish art can be divided into four groups; vegetable pattern, geographical pattern, figurative pattern and astrological pattern. As a result of the analysis of the examples which are the topics of the thesis, some details about Anatolian culture and civilization have been found. According to the shapes of meaning and patterns, he effects of the Middle Asian Turkish culture have been seen. It has been found that especially the Shman belief of Turkish people in Middle Asia affected the meaning of the symbolic pattern.The Islamic culture accepted later reflected to arts. After the acceptance of Islam, the animal pattern replaced with the geometrical pattern and vegetable pattern. But between 12th and 13th centuries, this effect was not seen in the examples of the thesis. The most of the patterns consist of figurative symbols. The symbolic patterns give information about the cultural life of the past with their summarized, simplified and abstract meaning. The symbolic patterns that are the documents which bring to these days the identity and personalities of the past comunities give information today. The symbolic patterns which are thought to contribute to the art history and the literatures about this field are seen to be very important and necessary for the contemporary education system.
Benzer Tezler
- Konya ve çevresi Anadolu Selçuklu Dönemi çinilerinde bitkisel motiflerin dili ve resim eğitimi açısından incelenmesi
Konya ve çevresi Anadolu Selçuklu Dönemi çinilerinde bitkisel motiflerin dili ve resim eğitimi açisindan incelenmesi
MUSTUFA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. TAHSİN SAMUR
- Isparta ve çevresindeki Selçuklu-Beylikler Dönemi yapıları (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
NERMİN ŞAMAN
Doktora
Türkçe
1993
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYNUR DURUKAN
- Eflaki`de kültür ve sanat: Fiziki çevre ve sanatlar
Başlık çevirisi yok
İLKNUR ERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Sanat TarihiMarmara ÜniversitesiTürk Sanatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK MÜLAYİM
- Anadolu Selçuklu Dönemi Konya yapılarında taş ve tuğla süsleme
The Stone and brick decoration of the constructions of Konya in the Anatolian Seljuks Period
PIRIL ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Sanat TarihiAtatürk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN YURTTAŞ
- Osmanlı dönemi öncesi Anadolu'da boyalı nakışlar
The paintings in Anatolia before Ottoman period
SEMİHA GÜLÜMSER
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
El SanatlarıHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEYHAN KARAMAĞARALI