Anadolu Selçuklu Dönemi Konya yapılarında taş ve tuğla süsleme
The Stone and brick decoration of the constructions of Konya in the Anatolian Seljuks Period
- Tez No: 89864
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN YURTTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Anadolu Selçukluları, Selçuklular Dönemi, Süslemeler, Taş süsleme, Tuğla süsleme, Anatolian Seljuks, Seljuks Period, Ornamentations, Stone decoration, Brick decoration
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ Anadolu Selçuklu Dönemi Konya Yapılarında Taş ve Tuğla Süsleme Pırıl ŞAHİN Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Hüseyin YURTTAŞ 1999 Sayfa: Jüri: Yrd. Doç. Dr. Hüseyin YURTTAŞ Anadolu Türk-İslam Devri yapılarındaki taş ve tuğla süsleme genel özellikler yanında, bölgesel özellikler de gösterir. Bugüne kadar taş ve tuğla süsleme ile ilgili sanırlı sayıda araştırma yapılmıştır. Bu konuda yaptığım çalışma Konya' daki XIII. Yüzyıl eserlerindeki tezyinatın gelişimi ve Konya'ya has özelliklerin ortaya çıkarılmasını amaçlar. Anadolu'da yerli malzemenin taş olması sebebiyle taş malzeme ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Bunun yanında dayanıklılık özelliği de tercih sebebidir. Taş malzeme, dini yapılar başta olmak üzere diğer gruptaki yapılar ile pencere, kemer, kubbe, tonoz, minare gibi mimari elemanlar üzerinde kullanılmıştır. Anadolu'daki tuğla malzeme üzerindeki örnekler ise İran bölgesi Büyük Selçuklu eserleriyle bağlantı içindedir. Taş malzeme üzerindeki motifler öncesi ve sonrası olan zengin bir uzantıya sahiptir. XIII. yüzyıl, Türk mimarisi için altın bir çağdır. Bu dönemde süsleme büyük bir gelişim kateder. XIII. yüzyılın ilk çeyreğine kadar olan dönem içinde süsleme şeritlerinde boşluk-doluluk dengesi gözetilmiş, geometrik motifler sıkça kullanılmıştır. Dönemilerledikçe geometrik ve bitkisel örnekli şeritler dengelenmeye başlamış, XIII. yüzyılın son yarısında ise bitkisel motifli örnekler ağırlık kazanmıştır. Anadolu'nun her bölgesi süslemede kendine özgü biçimlere sahiptir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi 'ndeki eserlerde iki renkli taş süslemeciliği ile zengin tezyinatının etkileri görülür. Bu etkiler, Konya eserlerinde kullanılmıştır. Yapılan çalışmada süslemenin kronolojik gelişimi malzeme açısından verilmektedir. Ayrıca XIII. yüzyıl Anadolu Selçuklu Devri Konya eserlerindeki geometrikten bitkisel motiflere geçiş döneminin örneği somut bir şekilde Türk Sanatı içerisindeki yeriyle beraber sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT MASTER THESIS The Stone and brick Decoration of the Constructions of Konya in the Anatolian Seljuks Period Pırıl ŞAHİN Supervisor: Yrd. Doç. Dr. Hüseyin YURTTAŞ 1999 Page: Jury: Yrd. Doç. Dr. Hüseyin YURTTAŞ Stone and brick decoration in Anatolian Turkish - Islamic era show general characteristic as well as regional charecteristics. Restricted number of researches dealing with stone and brick decoration have been carried out so far. Study that I made on this subject aims to reveal charecteristics subject to Konya and development of ornamentation in the work of arts in XIII. century in Konya. Stone material was used in abundance due to the fact that domestic material is stone in Anatolia. Additionally charecteristics of endurance is a matter of choise. Stone material was used in religeous buildings in major such os caravanserai, medresse and bridge in the first grade; whereas a brick material wan used in buildings like small planned place of worship and in window, arch, dome, voult and minaret. Samples on brick material in Anatolia are in connection with work of arts of Great Seljuk in İran Region. Motives oh stone material has got rich extension having before and after. XIII. century is a gildet ageTor Turkish architecture, in this period ornamentation made a big progress in the period up to the first quarter of XIII century, emptiness and fullness balance in the ornamentation stripes was observed, an geometric motives were used frequently As the period goes by stripes with geometric and vegatable samples started to get balanced in the last half of XIII. century samples of vegatable motives started to be in abundance. Every field ofIV Anatolia has some shapes subject to itselt in ornamentation. In the works of arts in South Anatolia, influences of double colored stone ornamentation and zengi ornamentation are seen. These influences had been used in the work of arts of Konya. In the study made chronalogical development of ornamentation is given in terms of material. Moreover, sample of transition from geometrical to vegetable motives in the work of arts in Konya, Anatolian Seljuk period in XIII. century was presented Turkish art together with its place in a concrete manner.
Benzer Tezler
- Anadolu Selçuklu Devri Kayseri yapılarında taş süslemeciliği
The Stone decoration of the constructions of Kayseri in the Anatolian Seljuks period
ALİ MURAT AKTEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Sanat TarihiAtatürk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN YURTTAŞ
- Erzurum Çifte Minnareli ve Yakutiye Medreseleri`nin bazı çağdaş ve benzer Anadolu yapılarının ön yüz taçkapı süslemeleri ile karşılaştırılması 13. ve 14.yy. (2.Cilt)
Başlık çevirisi yok
ESMA ŞAZİYE ZEREN
Doktora
Türkçe
1996
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA GÜNDOĞDU
- Konya'da bulunan Anadolu Selçuklu sanatlarında kullanılan Rumi motifler
The Rumi motifs used arts of Anatolian Seljuk in Konya
ALİ FUAT BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
El SanatlarıSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET SAİM ARITAN
- Konya'daki Anadolu Selçuklu dönemi yapılarında malzeme ve teknik (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
AZİZE AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYNUR DURUKAN
- 1. Alaeddin Keykubad dönemi yapılarında biçim ve estetik (3.Cilt)
From and esthetic in the edificies during Alladdin Keikubat 1.
CANAN PARLA
Doktora
Türkçe
1997
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYNUR DURUKAN