Lipaz enzimi ile enantiomer hidroksi asitlerin sentezi
Synthesis of enantiomeric hydroxy acids with lipase
- Tez No: 130805
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE YUSUFOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Hidroksi asitler, Hidroliz, Lipazlar, Sentez, Yağ asitleri, Hydroxy acids, Hydrolysis, Lipases, Synthesis, Fatty acids
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Organik Kimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET LİPAZ ENZİMİ İLE ENANTİOMER HİDROKSİ ASİDLERİN SENTEZİ Bu çalışmada yüksek enantiomerik zenginlikte 2-,3-,13- mono hidroksi tetradekanoik asid ve metil ester izomerlerinin enantioseçimli porcine pankreas lipaz hidrolizi ile sentezi amaçlanmıştır. Başlangıç maddesi olarak rasem 2-hidroksi tetradekanoik asit metil esteri, Hell- Volhard-Zelinsky yöntemine göre, 3- ve 13- mono hidroksi tetradekanoik asid metil esterleri ise asetoasetester yöntemine göre elde edilen eşdeğerleri 3-keto ve 13-keto tetradekanoik asit metil esterlerinin NaBüt ile indirgenmeleri sonucu sentezlenmiştir. Rasemik hidroksi esterler söz konusu olan rasemik hidroksi asitlere dönüştürülmüşlerdir. Gerek rasem ester gerekse rasem asid izomerlerinden izomerik R ve S enantiomerlerin yapı tayininde yararlanılmıştır. Rasemik 2-,3-,13- mono hidroksi tetradekanoik asid metil esterler, porcine pankreas lipaz enzimi ile değişik tür karıştırma, ortam, mol oranlan, pH, sıcaklık ve süre şartlarında enantioseçimli olarak hidroliz edilmişlerdir. 15 ayrı deneme ile %100'e yakın enantiomerik saflık veren optimum şartlar saptanmıştır. Sentezlenen enantiomerlerin yapılan C, H, İR, 'H-NMR ve 'H-NMR-shift, kütle ve kiral HPLC ile aydınlatılmıştır. 3-Hidroksi izomerine ait saf R ve saf S enantiomer esterlerin elde edilmesi ilk kez gerçekleştirilmiştir ve çalışmada önerilen bu yöntem orjinaldir. Sözü geçen enantiomerlerin enantiomerik zenginlik dereceleri % 100'e yalandır. Aynı şartlarda 2-hidroksi izomerine ait sentezlenen asid ve ester enantiomerleri arasında ancak R-konfigürasyonundaki asid yüksek enantiomerik zenginliktedir. 13-Hidroksi izomeri için porcine pankreas lipazı aynı şartlarda enantioseçimlilik göstermemiştir. X
Özet (Çeviri)
SUMMARY SYNTHESIS OF ENANTIOMERIC HYDROXY ACIDS WITH LD7ASE In this study, it is aimed to synthesize 2-, 3-, and 13-monohydroxy tetradecanoic acids and ite methyl ester isomers in high enantiomeric excess via enantioselective porcine pancreas (PP) lipase. The reactant, racemic 2-hydroxy tetradecanoic acid methyl ester, was synthesized according to the Hell-Volhard-Zelinsky method. 3-Keto and 13-keto tetradecanoic acid methyl esters were obtained by acetoacetic ester method and were reduced with NaBIL» to corresponding racemic 3- and 13-hydroxy tetradecanoic acid methyl esters. Racemic hydroxy esters were converted into relevant hydroxy acids. Racemic acid isomers as well as racemic esters were used in structural determination of isomeric R and S enantiomers. Racemic 2-, 3-, and 13-monohydroxy tetradecanoic acid methyl esters were enantioselectively hydrolyzed by using porcine pancreas lipase, with varying values of stirring, medium, molar ratio, pH, temperature, and duration. The optimum conditions were determined yielding almost 100% enantiomeric excess with 15 separate experiments. Structures of the enantiomers synthesized were determined by C, H, IR, ^-NMR and ^-NMR shift, mass spectrometry, and chiral HPLC. The method exhibited in this study as well as pure R and pure S enantiomer esters belonging to 3-hydroxy isomer were synthesized for the first time. The enantiomeric excess of the mentioned enantiomers approximates to 100%. It was found that between the synthesized acid and ester enantiomers of the 2- hydroxy isomer in the same conditions, the acid of R-configuration only is of high enantiomeric excess. Porcine pancreas lipase was not enantioselective in the same conditions for 13- hydroxy isomer. XI
Benzer Tezler
- Süperkritik akışkan ortamında kiral hidroksi ketonların sentezi
Synthesis of chiral hydroxy ketones in supercritical fluid medium
NURAY ÇELEBİ
Doktora
Türkçe
2007
Kimya MühendisliğiAnkara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY YILDIZ
PROF. DR. AYHAN S. DEMİR
- α-hidroksi ketonların enantiyoseçimli olarak biyotransformasyonla üretimi
Enantioselective production of α-hydroxy ketones by biotransformation
YAHYA KEMAL KÖSALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Kimya MühendisliğiAnkara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÜLKÜ MEHMETOĞLU
- Rasemik benzoin asetattan lipaz katalizli hidroliz tepkimesi ile enantiyomerik saflıkta benzoin üretimi
Production of enantiomerically pure benzoin with lipase catalyzed hydrolysis reaction from racemic benzoin acetate
BİNNAZ LURÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Kimya MühendisliğiAnkara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE BAYRAKTAR
- Çörekotu (Nigella sativa L.) tohumlarından lipaz enziminin ekstrasiyonu
Extraction of lipase enzyme from black cumin (Nigella sativa L.) seeds
SELAHATTİN KARAKAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEM ÜSTÜN
- Katı fazda dipeptit sentezi ve N-hidroksimetil-β-laktamın lipaz ile enzimatik ayırımı
Solid phase synthesis of dipeptide and enzymatic resolution of N-hydroxymethyl β-lactam with lipase
EBRU AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
KimyaKaradeniz Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURETTİN YAYLI