Soybağı, kurulması ve sonuçları
The Concept of ancestral line and the creation and consequences of the ancestral line
- Tez No: 117017
- Danışmanlar: PROF.DR. AYDIN ZEVKLİLER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Evlilik dışı çocuk, Nesep, Illegitimate children, Legitimacy
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tarih boyunca, dönemine göre meşru görülen evliliklerden doğan çocuklar ile evlilik dışında doğan çocuklar arasında ayırım yapılagelmiş ve buna paralel olarak Hukuk Düzenleri de evlilik içinde doğan çocuklar ile evlilik dışında doğan çocukları (az veya çok) farklı hükümlere tabi tutmuştur, önceki Medeni Kanunumuzda da, evlilik içinde doğan çocuklar ile evlilik dışında doğan çocuklar yönünden farklı hükümler öngörülmüş; evlilik içinde doğanlar düzgün soybağına sahip (sahih nesepli) sayılırken; evlilik dışında doğan çocuklar düzgün olmayan soybağına sahip (gayn sahih nesepli) veya hukuki açıdan soy bağ ı olmayan (nesepsiz) sayılmışlardı. Evlilik dışında doğan çocukların babalarına düzgün olmayan soybağıyla (gayn sahih neseple) dahi bağlanabilmeleri, istisnai ve zor koşullara bağlanmıştı. Soybağının düzgün olup olmamasına göre, soybağına bağlanan sonuçlar açısından da bazı farklılıklar vardı. Örneğin baba yönünden mirasçılıkta; evlilik dışında doğan çocuklar, babalarına hukuken soybağıyla bağlanamamış iseler (hukuken nesepsiz durumdaysalar, babalarından hiç miras payı alamıyorlar; babalarına düzgün olmayan soybağıyla (gayn sahih neseple) bağlanmışlarsa, evlilik içinde doğmuş çocuklara göre ancak yan oranda pay alabiliyorlardı. Neyse ki, Anayasa Mahkemesinin değişik tarihlerde önüne gelen olaylarda, eşitsizlik öngören bazı hükümleri iptal etmesiyle, evlilik içinde doğan çocuklar ile evlilik dışında doğan çocuklar arasındaki bazı farklılıklar kalmış, ama tamamen sona ermemişti. 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren yeni Türk Medeni Kanunu'nda, evlilik içinde doğan çocuklar ile evlilik dışında doğan çocuklar arasındaki ayırım büyük oranda kaldırıldı. Sahih nesep - gayrı sahih nesep ayırımına son verilerek, evlilik içinde ve evlilik dışında doğan çocuklar yönünden mümkün olduğunca ortak hükümler öngörüldü. Hatta kanunda evlilik dışı çocuk kavramının kullanılmasından dahi kaçınıldı. Fakat yeni Medeni Kanun ile yapılan ve reform niteliğinde olan bu değişikliklere rağmen, evlilik dışında doğan çocuklara ilişkin bütün hukuki problemler çözülemedi. Yeni Medeni Kanunda da, önceki Medeni Kanunda olduğu gibi, babalık davası için bir yıllık çok kısa bir hak düşürücü süre öngörüldüğünden; yeni Kanundan sonra da, babalarına soybağıyla bağlanamayan ve dolayısıyla ona mirasçı da olmayan evlilik dışında doğan çocukların problemleri devam edecektir. Diğer yandan, tıp bilimindeki ve gen teknolojisindeki baş döndürücü gelişmelere paralel olarak, yeni yapay dölleme yöntemlerinin de gelişmesi sonucunda; son yıllarda bu yolla dünyaya gelen çocukların sayısında hızlı bir artış gözlemlenmektedir. Özellikle yapay döllemede, çocuk sahibi olmak isteyen çift dışındaki kişilere ait üreme hücrelerinin (sperm ve yumurta hücrelerinin) kullanıldığı durumlarda, doğan çocuğun soybağının belirlenmesine ilişkin hukuki problemler ortaya çıkmaktadır. Yeni Medeni Kanunda bu problemlere çözüm sunacak hükümler öngörülmemiştir. Yapılacak yasal değişiklikte, yapay dölleme yoluyla doğan çocukların soybağına ilişkin yeni bir düzenlemenin yapılması, diğer yandan babalık davası için öngörülmüş olan bir yıllık hak düşürücü sürenin tamamen yasadan çıkartılması ya da hiç değilse uzatılması gerektiği görüşündeyiz.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Children born out of legitimate marriages and the ones born out of wedlock had been treated differently through out the history. Former Turkish Civil Code had contained different provisions with regard to legitimate children and illegitimate children. According to these provisions, a child that is born in marriage has been deemed as a legitimate child, while on the other hand the one whose parents have not lawfully married has an illegitimate child status. Moreover, the requirements of establishing even an illegitimate relationship of a child to his/her father were so hard and exceptional. The applicable provisions differ regarding to the legitimacy of a child. For example, illegitimate children recognized by their father or children whose paternity is established by a court decree could inherit from their father, but only one half portion as much as legitimate child inherits. If no legal relationship is established between a child and his/her father (legitimate or illegitimate), that child couldn't even be able to have an heir status. The Constitutional Court had annulled these kinds of provisions that contradict to the principle of equality. However, some of the provisional differences still remain. The new Turkish Civil Code that has been in effect since January 1, 2002; has abolished most of the discriminative provisions. The distinction between legitimate and illegitimate children is no longer in force, and mostly common provisions will be applied. Besides, the new Civil Code doesn't even use the concept of illegitimate child. Despite ail these revolutionary changes, not all the legal problems regarding illegitimate children had been solved. One of the major problems regarding illegitimacy is the short one-year period of limitation for the bringing of paternity actions. On the other hand, parallel to the developments related to medicine and gene technology, the new techniques of artificial fertilization bring up new legal problems. Especially, using the reproduction cells of the third parties causes new legal problems regarding to the determination of legitimacy of a newly born child. Unfortunately, the new Turkish Civil Code has not yet offered solutions relevant to these issues. According to our proposal, a new legislation regulating ancestral line issues sourced from artificial fertilization is necessary. And in addition, the one-year period of limitation for the bringing of paternity actions should be omitted or at least extended. M
Benzer Tezler
- Türk Medeni Kanununa göre çocuğun ana ve babasına karşı korunması
Protection of the children from the parents according to Turkish Civil Code
CEMİL ÇELİK
- Soybağı alanında biyoetik ve hukuk sorunları
Bioethical and legal problems in the field of lineage
NAGEHAN KIRKBEŞOĞLU
- Medeni Usul Hukukunda babalık davası
Paternity suit in Civil Procedural Law
BURÇAK YAZGI
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
HukukAnkara ÜniversitesiÖzel Hukuk (medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HALUK KONURALP