Vergi adaleti açısından Türk gelir vergisinin değerlendirilmesi
The Evaluation of the Turkish individual income tax from the tax equity point of view
- Tez No: 113636
- Danışmanlar: PROF.DR. MEHMET TOSUNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Gelir vergisi, Türk vergi sistemi, Vergi adaleti, Vergi sistemi, Vergi tarifesi, Vergiler, Income tax, Turkish tax system, Tax equity, Tax system, Tax schedules, Taxes
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Adalet kişiden kişiye değişen sübjektif bir kavramdır. Hatta insanların adalet anlayışı dönemden döneme farklılık göstermektedir. Adalet kavramındaki bu durum vergi adaleti konusunda da kendini göstermektedir. Dolayısıyla vergi adaletinin mutlak bir tanımının yapılamaması, vergi adaletinin çeşitli yaklaşımlar kullanılarak açıklanması sonucunu doğurmaktadır. Bu yaklaşımlardan en önemlileri Ödeme Gücü Yaklaşımı ve Fayda Yaklaşımıdır. Mükellefin şahsi durumunu göz önüne alan ve günümüz vergi sistemleri içerisinde en önemli yere sahip olan Gelir Vergisi dolaysız bir vergi türüdür. Mükellefin şahsi durumunu dikkate alması nedeniyle vergi adaletinin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir. Tarihsel gelişim süreci içerisinde Gelir Vergisi 19.yüzyılda ilk önce ABD ve Bazı Avrupa ülkelerinde, 20. yüzyılda da Balkan ve Doğu Ülkelerinde yayılmaya başlamıştır. Türk Gelir Vergisi uygulamasına 1950 yılında geçilmiştir. Daha önce, vergi adaletine ters ve çok yüksek oran yapısıyla Kazanç Vergisi uygulanmaktaydı. 1950 yılından itibaren bir çok değişikliğe uğrayan Türk Gelir Vergisi Sistemi en son halini 4369 Sayılı Yasayla almıştır. Türk Gelir Vergisi vergi adaleti için temel özellikleri bünyesinde barındırmasına rağmen, bazı uygulamalar sonucunda çeşitli adaletsizliklerinde ortaya çıktığı görülmektedir. Çalışmamızın birinci bölümünde vergi adaleti kavramı çeşitli yaklaşımlarla ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde gelir vergisinin temel özellikleri ve bazı OECD ülkelerindeki Gelir Vergisi uygulaması vergi adaleti çerçevesinde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Türk Gelir Vergisinin temel özelliklerinin vergi adaleti karşısındaki durumu değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Equity is a subjective concept varies from person to person. Even people's equity understanding varies from time to time. The same situation is valid for tax equity. Since a certain definition of tax equity has not been achieved, tax equity is explained by using different approaches. Two approaches are the most important approaches among them namely; ability - to-pay principle and benefit principle. Individual income tax takes into consideration personal status of taxpayers. In addition, Individual income tax, the most important tax in current taxation systems, is a direct tax. Since individual income tax takes into consideration personal status of taxpayers, it has an important place at securing tax equity. Looking at its historical development process, use of individual income tax dates back to the 18th century in USA and several European countries and the 20th century in the Balkans and many Eastern countries. The current Turkish individual income tax system was introduced in 1950. Before this tax, there was the gain tax in practice with both high rate and unjust structure. After 1950, the Turkish individual income tax system has, drastically, been revised at various times. The current practice of the individual income tax has been formed with law numbered 4369. Although the Turkish individual income tax includes main required features towards tax equity, some practices have harmed tax equity. In the first part of this study, tax equity concept is revealed by using different approaches. In the second part, main characteristics of individual income tax and its practices in OECD countries are examined in the context of tax equity. In the third part, the main characteristics of the Turkish individual income tax are evaluated from the tax equity point of view. VI
Benzer Tezler
- Enflasyonun gelir üzerinden alınan vergilere etkisi (Türkiye için bir inceleme)
Başlık çevirisi yok
SULTAN ULUSOY
- Türk gelir vergisi tarifelerinin rasyonel vergileme açısından değerlendirilmesi
Analysis of the Turkish income tax schedules with respect to rational taxation
TEMEL GÜRDAL
- Türkiye`de vakıfların vergileme açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HAKAN EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
EkonomiKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN PEHLİVAN
- Vergilemenin ekonomik etkinliği: Türk gelir vergisi açısından bir değerlendirme
Başlık çevirisi yok
H. YASEMİN ÖZUĞURLU