Türkiye`de vakıfların vergileme açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 94396
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OSMAN PEHLİVAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Finans, Türkiye, Vakıflar, Vergilendirme, Finance, Turkey, Foundations, Taxation
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
02. Özet insanların özünde varolan yardımlaşma ve dayanışma duygusu, toplumları başarıya ve refaha erdiren etkenlerden biridir. İnsanlar arasındaki bu yardımlaşma ve dayanışma isteğinin dış dünyaya yansıma şekillerinden biri de vakıf kurumlarıdır. Vakıf, bir mal veya hakkın kişinin kendi iradesiyle özel mülkiyetinden çıkartılıp, geri alınmamak üzere, toplumun menfaatine yönelik bir amacın gerçekleştirilmesine tahsis edilmesidir. Vakıflar yoluyla insanlar kendi mutluluk ve huzurlarını başkalarıyla paylaşmakta ve bu suretle de topluma bir dinamizm kazandırmaktadırlar. Türk toplumunda vakıfların gelişmesinde İslâm Dini doğrudan rehber olmuştur. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu zamanında asıl gelişimini gösteren vakıflar, yaptıkları hizmetlerle vazgeçilemez olduklarını bugün de göstermişlerdir. Türk toplumu için tarihi ve manevi değeri yüksek olan vakıf müesseselerinin, Türk vergi mevzuatı karşısındaki durumu ise bu tez de ele alınacak olup sonuçlarıyla birlikte değerlendirilecektir. Bugünkü hukukî statülerine Cumhuriyet döneminde yapılan yeni düzenlemelerle kavuşan vakıflara, yaptıkları kamu hizmeti niteliğindeki faaliyetlerinden ötürü Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tamnabilmektedir. Söz konusu bu uygulama 1967 tarihli 903 Sayılı Yasa ile getirilmiş olup, belli şartları taşıyan vakıflara yönelik olmaktadır. Vakıflar, amaçlarına ulaşmak üzere gelir getirici faaliyetler olarak iktisadî işletmeler kurabilmekte veya kurulu olanlara iştirak edebilmektedirler. Bunun sonucunda da vakıflar, gerek tüzel kişilikleri ve gerekse de iktisadî işletmeleri nedeniyle pek çok verginin mükellefi olabilmektedirler. Cumhuriyet döneminde önemli düzenlemelere tâbi tutulan vakıflar, kendilerine tanınan vergisel avantajlar nedeniyle de zaman zaman istismar edilebilmişlerdir. Bu nedenle de vakıfların vergi muafiyetine ilişkin pek çok tartışma ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda olmak üzere, 22.07.1998 kabul tarihli 4369 Sayılı Yasa ile de vakıflara yönelik pek çok vergisel avantaj ortadan kaldırılmıştır. Bu konudaki en büyük değişiklik ise, vakıf iktisadî işletmelerinin artık hepsinin 01.01.1999 tarihinden itibaren kurumlar vergisi mükellefi olması idi. ÎC YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOKÜMANTASYON MERKEZİBakanlar Kurulu Karan'yla vakıflara vergi muafiyeti tanınması, Anayasa'ya aykırılık oluşturmakta olup, bu uygulamanın aykırılık teşkil etmeyecek bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Çünkü Anayasa Bakanlar Kurulu'na, doğrudan kişi ve kurumlara vergi muafiyeti tanıyabilme yetkisi vermemektedir. Anayasa'ya göre muafiyet kanunla verilmelidir. Bakanlar Kurulu'nun ise sadece, konuya ilişkin teknik düzenlemeler yapabilmesi mümkün olmaktadır. Vakıflara vergi muafiyeti uygulamasının kamuya yararlı olabilmesi için, sıkı ve etkin bir denetim şarttır. Bu doğrultuda olmak üzere Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Maliye Bakanlığı arasındaki koordinasyonun iyi olması gerekmektedir. Netice itibariyle toplumsal yaşamın bir nevi sigortası olan vakıflar, pek çok yönden ve özellikle de malî yönlerine ilişkin olmak üzere vergisel yönden teşvik edilmeli ve yaşatılmalıdır. Ancak, bunu yaparken de toplumsal adaletin bozulmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir. XI
Özet (Çeviri)
03. Summary Solidarity and assistance, being substantial motives of human beings, are one of the means that help communities achieve success and welfare. One of the means which human assistance and solidarity will reflects on the material world has been associations. Association means a person's renouncing his private property at his/her own will in order to allocate a property or right for public benefit. People share their happiness and comfort by means of associations and thus make the community more dynamic. Islam has been the direct guide in the development of associations in Turkish Society. Via their services, having had their substantial development particularly in times of Ottoman Empire, associations have displayed how vital they are also in today's world. In this thesis, associations, which are of both historical and moral value for Turkish society, will be assessed in terms of their position under Turkish Tax Legislation as well as outcomes of such position. The associations, because of their public serving nature, may be awarded tax recession as a result of new arrangements by the Republic Governments. Such application has been in effect since the Law numbered 903 and dated 1967, and covers associations bearing certain conditions. The associations are allowed to found benefit-making establishments or participate in the founded ones in order to earn income. Thus, the associations may also become taxpayers as a result of both their legal entities and benefit-making establishments. The associations which becarne subject to substantial arrangements in republic governments period, sometimes could be exploited as a consequence of the tax advantages they were awarded. So, many debates have arisen with regard to the tax concession in question. In this framework, the Law numbered 4369 lifted several tax advantages on July 22. 199S. Most important amendment with regard to this issue was that as from January 1, 1999, benefit-making establishments founded by the associations have been subject to corporation tax. Tax concession, which the associations were awarded by the Decree of Council of Ministers, is in contradiction with the Constitution, and such practice should be amended in a way that does not constitute contradiction. This is because the Constitution does give the Council of Ministers a right to directly award persons or institutions tax concession. Asper the provisions of the Constitution, law should award tax concession. Council of Ministers are merely allowed for technical arrangements in relation with the issue. Tax concession must be strictly and effectively supervised in order to ensure that such practice applies in line with public benefit. For realisation thereof, General Directorate of Associations and Ministry of Finance should act in coordination. Finally, associations, being some sort of social life insurance, should be encouraged in many aspects, particularly in financial aspect in terms of their taxpaying liabilities. However, social justice should also be maintained at the same time. xm
Benzer Tezler
- Türkiye'de vakıf müessesesinin sosyo-ekonomik fonksiyonları (İzmir ili sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları üzerine bir araştırma)
Socie-economic functions of the foundation in Turkey (A research on social charity and solidarity foundations through the city of Izmir)
HÜSEYİN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriDokuz Eylül ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SEVDA DEMİRBİLEK
- Türkiye`de dernek ve vakıfların vergilendirilmesi
Taxation of foundations and associations in Turkey
HASAN ATILGAN
- Türkiye'de ve ABD ve AT ülkelerinde üçüncü sektör kuruluşlarından vakıfların sorunları ve çözüm önerileri
Problems and solution suggestions of one of the third sector institutions: Non-profit organizations in Turkey the USA and EU countries
ÖYKÜ ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HURİYE ÇATALCA