Sodyum benzoat'ın fare karaciğer dokusu üzerindeki etkilerinin histolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması
The Investigation of the histological and biochemical effects of sodium benzoate on mouse liver
- Tez No: 106006
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜLİN AKTAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Sodyum benzoat, besin koruyucu, karaciğer, fare, Besin saklanması, Sodium benzoate, food preservative, liver, mouse, Food preservation
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada, bir besin koruyucu olan sodyum benzoat'ın (antimikrobial ajan), fare karaciğer dokusu üzerine histolojik ve biyokimyasal etkileri araştırıldı. Sodyum benzoat'ın (Merck) çeşme suyunda hazırlanmış % 2.5, % 3.0, % 4.0 ve % 5.0'lik eriyikleri hayvanlara içme suyu olarak verildi. % 5.0 sodyum benzoat uygulanmış hayvanlar deney süresinin sekizinci gününde öldüler. On günlük deney süresinin sonunda sodyum benzoat alan hayvanların total karaciğer ağırlığında, anlamlı bir değişiklik görülmedi (p<0.02 ve p<0.1). Diğer taraftan hayvanların vücut ağırlıklarında, doza bağlı olarak, bir azalma gözlendi (p<0.01 ve p<0.001). Antioksidan enzimlerden SOD (süperoksit dismutaz), Gpx (glutatyon peroksidaz) ve katalazın aktivitelerinde sodyum benzoata bağlı olarak anlamlı bir değişiklik tespit edilmedi (p<0.1). Işık mikroskobu ile yapılan inceleme sonucunda, karaciğerde, sodyum benzoat etkisi ile sinüzoidlerde genişleme, damar endotel hücrelerinde kopma, hepatosit membranlarında hasar, sitoplazma kaybı ve sitoplazma içinde vakuolizasyon meydana geldiği gözlendi. Ayrıca, karaciğerlerin çeşitli bölgelerinde birbirinden ayrılmış hücre grupları görüldü. Bunlara ilave olarak, piknotik, zarları invaginasyonlu, kümeleşmiş kromatinli nukleuslara sahip hepetositler ile çok sayıda hipertrofik hepatositlerin bulunduğu gözlendi. Elektron mikroskobik inceleme, sodyum benzoat'ın % 2.5'lik dozunda geri dönüşümlü distrofik değişikliklerin (hafif hipertrofi ve vakuolizasyon); % 3.0 ve % 4.0'lük sodyum benzoat dozlarında ise dejeneratif değişikliklerin meydana geldiğini gösterdi. Bu dejeneratif değişikliklerin en yaygın olanları : hipertrofik mitokondriler, kristalarda azalma ve matrikste vakuolizasyon ; düz yüzlü ER'da genişleme ve çoğalma ; lizozomlarda sayıca artış ; hepatosit nukleuslarında kromatin kümelenmesidir. Ayrıca sodyum benzoat'ın yüksekII dozlarında, hepatositlerin sitoplazmalarında parçalanma ve hücrelerin büzülüp sıkışmaları, karaciğerdeki nekrotik değişiklikler olarak tespit edildi. % 4.0'lük sodyum benzoat dozunda, hepatositler arasında fibroblastların ve kollagen liflerin artması, karaciğerde geri dönüşümü olmayan sirotik dejenerasyonun işareti olarak ifade edildi.
Özet (Çeviri)
Ill SUMMARY In this study, histological and biochemical effects of a food preservative, the sodium benzoate (antimicrobial agent), on mice liver were investigated. The solutions of 2.5, 3.0, 4.0 and 5.0 % of sodium benzoate (Merck) prepareted in tap water were administrated to animals as drinking water. The animals that treated with 5.0 % sodium benzoate died at 8th day of experiment period. At the end of a ten days, experimental period, it was not seen any significant change in total liver weight of the animals treated with sodium benzoate (p<0.02 and p<0.1). On the other hand, there was a significant decrease in the body weight of the animals associated with the doses of sodium benzoate (p<0.01 and p<0.001). It was not found a significant change on the activities of antioxidant enzymes, SOD (superoxide dismutase), Gpx (glutathione peroxidase) and catalase (p<0.1) in depend on sodium benzoate. At the end of the investigation with light microscopy, the following were observed in the liver : expanding of sinusoids, breaking out of vessel endothelial cells, damage of hepatocyte membrane, loss of cytoplasm and vacuolisation in cytoplasm by the effects of sodium benzoate. Besides, separated cell groups from another one were seen in various sites of the liver. In addition, hepatocytes that possess picnotic nuclei, nuclear membrane invaginations, chromatin accumulation and numerous hypertrophic hepatocyte were observed. Examination of electron microscopy showed that reversibl distrophic changes (light hypertrophy and vacuolisation) occurs at the 2.5 % of sodium benzoate and also degenerative changes occurs at the 3.0 % and 4.0 % of sodium benzoate. These degenerative changes occurings extensively were : hypertrophic mitochondrion, decreasing of christa and vacuolisation ofIV matrix ; enlargment and increasing of ER ; of increasing lysosome and chromatin accumulation in hepatocyte nuclei. Moreover, broken up cytoplasms of the hepatocytes, shrinked and jammed cells were determined at the high doses of sodium benzoate as a necrotic change of liver. The result of increased number of fibroblasts and collagen fibers at the 4.0 % dose of sodium benzoate were explained as sign of the irreversibl cirrotic degeneration of liver.
Benzer Tezler
- Sodyum benzoat ve tartrazinin fare dermal ve ince bağırsak bağ dokusu mast hücrelerinde degranülasyon etkileri
Başlık çevirisi yok
SUNA KALENDER
- Bazı gıda katkı maddelerinin salmonella/mikrozom test sistemi ile mutajenik etkilerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
ALİHAN AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SİBEL SÜMER
- Ankara ve yöresinde satılan başlıca gazlı meşrubat çeşitlerinin sodyum benzoat içerikleri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
SEVDA AYDIN
- Potasyum sorbat, sodyum benzoat, sitrik asit, benzok asit ve sodyum nitritin mutajenik etkilerinin in vitroda incelenmesi
In vitro examination of mutagenic effects of potassium sorbate, sodium benzoate, citric acid, benzoic acid and sodium nitrite
HÜLYA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Tıbbi BiyolojiSelçuk ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT TURHAN
- Sıçan peritoneal mast hücrelerinde besin boyaları ve Sodium Benzoate'in etkisi
The Effect of food colors and sodium benzoate on rat peritoneal mast cells
NEVİN FERDA GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Allerji ve İmmünolojiGazi ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFET SOLMAZ(ÖZARAN)