Türkiye solu ve siyasal kültür
Turkey`s left and political culture
- Tez No: 104963
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERPİL SANCAR ÜŞÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Siyasi kültür, Sol ideolojiler, Türkiye, Political culture, Left ideologies, Turkey
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
168 ÖZET Özet“Türkiye Solu ve Siyasal Kültür”başlıklı bu çalışmanın konusu, Türkiye'nin siyasa! kültürü ile Türkiye sosyalist hareketinin siyasa! kültürü arasındaki ilişki ve etkileşimdir. Bu çalışmada, öncelikle, Türkiye sosyalist hareketinin Türkiye'nin siyasal kültüründen farklı ve alternatif olabilecek bir siyasal kültüre sahip olup olmadığı sorusu yanıtlanmaya çalışıldı. Jean FYan-*ois Sa^'art'm si^'as?! kü!*ür kavrams^Ha^tirmsKi benimsendi* si%/as?l kültür,“heterojen siyasal [söylemsel] türlerin farklı birleşmelerinden îKarp'ltir ”T»“ır1ov#» ertuvııliel har#»V^fÎTiîıı sit/ae»] Vi'ilii'minim t»l** aTlTÎTOHSI e^r^cTjif tîj y-j'yBİı îj^etmlerir* ”^f **$#aTjrn**K'» yılı > benıms^^d1“Türkiye'nin Siyasal Kültünü”başlığını taşıyan birinci bölümde, Türkiye'nin sij'asai kültürünün nitelikleri, Türkiye'nin siyasal ve toplumsal sırasıyla: Osmanlı Devîeti'nm mirası, Türkiye'nin modernleşme süreci ve askeri darbelerdir Özetleyecek oV.*r«sk, f><?mar;!? Devîcti'ran siyassî fcûit-'-rc! mirası: otoriter deviet-itaatkar tebaa anlayışı, İslam'ın siyasal iktidarın meşruiyet kaynaftım oluşturması, tarikat tarzı örgütlenme ve siyasetin araklan arasında kowplo ve entrikan'*“! görülmesi sayılabilir Türkiye'nin moderaleşme sürecinin siyasal kültüre katkıları arasında: modernleşmenin bir proje olarak kavranması sonucu, bir yandan modernleşmenin kurumsal altyapısı oîuşturjiuîken, diSer yandan Osmanlı Devleti'nin otoriter devlet anlayışının sürdürülmesi; devletin kutsallaştînlrnası; yer yer ırkçı gönaraınîsr kazanan Türk mHliyctçîUğiniri ve Sût>~i Tsînır'm değerlerine olumlu anlamlar yüklenmesi; Anayasa ve parlamento gibi yurttaşların siyasal katılımmı sağlamaya yönelik kunamlann yanı sıra, toplumun ezilen kesimlerini, kadınları ve farkh etnik kimliklerle siyasete katılmak istenenlerin siyasete katılımını uörece emıeîîeven elitist bir siyasal çerçevenin oluşturulmasıdır. Askeri darbelerin en önemli katkısı ise, yönetilenlerin siyasete katılımım özendirmek bir yana, siyasetten soğutan bir siyasa! kültür olduğu sonucuna varıldı.W) ”Türkiye Solu 'nun Sivasal Kültürü“ başlıklı ikinci bölümde, Türkiye sosyalist hareketini» siyasal kültürü.., tarihsel bağlan»» ”“.'imle değerlendirildi. Cumhuriyet dönemi Türkiye soyalisî iıareketinin selisimi. TYırlrî-*/**,r!*T”' tMv*J^'J^ ViiltiiWt rst\-r h.Tii\t\Atı. \\ıi\\ %y\Aı iT*u1qt“*V Ar%rt fqrîîıo«î fl/\rı<»m darbesine kadar uzanan dönem Kurucular T*vres*' 1^60 ile 1971'deki iki asken darbe arasındaki »ilkin ka^sa*7*”! döneri1 îCahramaniar Evresi* 19TI ve 1980'fîcîn askeri darbeler arasında dönem, Örgütîçr Fvrç?s; 52 Kyiül tVSO'den günümüze dek geçen süre ise Yeni Arayışlar Evresi olarak a/Har|fljrıî/|ı T-tıı At\n£*m]ç*r \\f\yntnnpt '“TıırlM^/pı'»-!'”vırruçın onraooî IrVîmın'i ılf» Türkiye sosyali»! hareketinin siyasa! kültürü arasında birçok etkileşim ve tTTkt^{>'A{\i3rnfAi>r%rt rslAt-trrtt cvftri'AAiı Plaulı^o irw»1.t>^lr»orriif> vAvtrAvtr*' mr\Ar*rr\1if%ofx*f^ projenin eleştirel olmayan, bir biçimde sahipleniknesi; siyasetin meşru fetişleştiriimesi benzer biçimde oartinm fetişleştiriîınesi; ulusal kurtuluş mücadelelerinin de etkisiyle milliyetçi bir söyleme kayılması; cinsiyetçiîik; ideolojik ve kültürel muhafazakarlık; militarizm; öîümseverîik; devrimcinin küitlestirilmesidir. Türkiye sosyalist hareketinin tarihi bir bütün olarak ele alındığında da, Türkiye sosyalist hareketinin alternatif bir siyasal kültür geliştiremediği öne sürüldü.“Türkiye Sosyalist Hareketmdeki \kî Siyasal Kültür”başlığım taşıyan ikinci böh'imfm geri kalanında-, önceki bölümde varılan sonuçların ışığında, Türkiye Solu'nun ilk üç döneminin siyasal kültür açısından önemli farklılaşmaları barındırmasına rağmen, siyasal kültürdeki esas dönüşümün AfSrAftrtrn't Annc*mAn -%/<ır»î 1 O R\/ıfîil 10520 «jotjrrıaşrvl*? rw>iYv»Vl*M?tı*ri <TfS'?'\f*rıAî Bu dönemde. Türkiye sosyalist hareketinin içinde öncüHerinin (jakobenist/poîitikist siyasal kültür ve dolaylı olarak da Türkiye'nin siyasal kültürü) eleştirisi üzerinde yükselen yeni bir siyasal kültür tipi gözlendi. 1980 sonrasında Türkiye sosyalist hareketinde iki farklı siyasal kültür olduğu saptandıktan sonra; bunların jakobenist/pohtikist ve demokratik/katılımcı siyasal kültür olarak adlandırılması bu çalışmada önerildi. Bu siyasal kültürlerden jakobemst/politikist siyasal kültürün, Türkiye'nin esemen si'/asal kültürü ile birçok alanlarda melezleştiği ve ona!70 bir alternatif olusturan'iadı*“ öııe sürüldü Sunun nedenlerine calısnıa boyunca devinilmeve cahildi. Demokratik/katilime! siyasal kültür. 1 930 askeri darbesinin vs 1990'lann hasında ”ercekteıı varolan sosyalist devletlerin çöküşünün Türkive f/*svalisî harekete yerelimi °îzîr zarann etkiri ue. ba^la yan tartılma V- özeleştiri sürecinin sonunda büluTİa^ii“' bu Çalınmada ileri sürüldü. Demokratik/katılımcı siyasal kültür bü,fük ölçüde i^VfAK^Tiigt/TAolttiVigt oîv3**3İ k^ltüriîn yrQ d^la^lz olarak da Türkiye'nin eiw-nsq! kültüî*ünürj ^'^”tınri,“,'T~ind^* vm]^'*]^'*TT/^'^ kî^Tncn ^'* oît,a k'^n'^ı öii?%ü!lermder* ”'^nm^'1 o^^ard1*“ ama hâlâ önemli K.almtıian koruduğu ou eahssnanm ilerleyen bölümlerinde gösterilmeye çalışıldı. Türkiye Solunun Siyasal Kültürünün Belli Başlı Nitelikleri”başlığını taşıyan, üçüncü bölümde Türkiye sosyalist hareketinin siyasal kültürünün belli başlı nitelikleri ele alınmaya çalışıldı. Bu bölümde incelenen nitelikleri belirlerken. Türkiye sosyalist hareketinde fiilen varolan iki siyasal kültürün., Türkiye'nin siyasal kültürü ile girdiği melezleşme ilişkisi sonucu ortaya çıkan nitelikleri seçildi. Sonuç bölümünde. Türkiye sosyalist hareketinin neden bir alternatif siyasal kültür oluşturamadığı sorusuna kısaca yanıt arandı. Türkiye sosyalist hareketi. TKP'nin kumlusundan bugüne dek uzanan sürede baskı ve şiddet iîe yüzleşmek zorunda kalmıştır. Dolayısıyla“işçi sıruS kültürii”nü oluşturmak için zorunlu olan kurumsallaşma girişimleri sürekli olarak kesintiye uğramıştır. Bu dışsal nedenin yanı sıra alternatif bir siyasal kültürün geliştirilemeyişmin bir de içsel neden vardır. Bu içsel neden, Türkiye sosyalist hareketine egemen olan jakobenist/politikist siyasal kültürdür. Söz konusu siyasal kültürün benimsediği siyasete pragmatist yaklaşım, Türkiye sosyalist hareketinin alternatif bir siyasal kültürün oluşturulmasına gereken önemi vermesini engellemiştir.
Özet (Çeviri)
1 7] SUMMARY OF THE- THESIS The aim of this study is to explore the relation ?*nâ interaction between the Turkey's politics! culture und Turkey's socialist movement's *v\ftf?.r*«f ntı\t%ırn wrtf? t'* /lî«fMiı?« y.f\\(\+\\t*r rTt%rVf\\/9u ur\rMoltt«+ rr\r\\ »%monf Ka« an To -4-tnjf* -HreH“ *rr*t*f*(\Ti trie r*lr\vr**n+c*rîvt-tf*a ç\£ Ti trt'cwr^v T*r\1xtîn*A\ rnıl+ı trfv eIübor*ited with deteiTniiiimls of Turkish noIiiiciii üt1- sociîtî structure ^he Hîid Rcpubiicsıı era cmd the sıüecis of cou*^ d'et&ts âre underlined* If w© ctifMiSrfJ çıım.TTia,rTT<.x rKr* ?T,?*!1 fr^attiroc? ryT TitrVrM.r'c' r\f>1tftf»'*t rMftHtr/fc ”redomiii-£mes of £uihorztaziazi sdii*,?'“straiion perspective oriîîimited ironi Ottoman State's heritage and the perception of modernisation as a project; îjfrirîîT'ütîvs s^Sîiss <rTven to Tuîkısh na'^oııalıst and Xsiamic values* relatıveb' 4^. t^ıtrthS'f”*^4“iiuW * *j« *u*«l/lt *-,i l/li^k*-, tV*>J#iW44 U11U tULl*114«rf WUlbUIUl L/l/lltiVUI identities* alienati*”“*.'1* citizens from ”“olitical Ti2i*ticir*2tion rather t fi?» t? feciîitatiîîe political participation. After that, political culture of the Turkey's Left is analysed in four periods: from the birth of Turkish Communist Party to the first coup d'etat m I960; 1960 to second coup d'etat in 1971; 1971 to the third coup d'etat in 1980; from 19S0 to today. In determining the periods of the developments of political culture of the Turkey's socialist movement considered. Tn the first forty years of the Republican era, the Turkey's Left lived in symbiosis with Kemalist regime in Turkey and USSR. Due to this relation, Turkey's Left could not produce an independent political culture and a Marxist accumulation. Tn the second period of Turkey's Left, Turkish Worker's Party established in 1961 and for the first time in its history had an important election result in 1965. Also in this period Turkey's student movement reached to its peak. The third period characterized with the heyday of anti-fascist movement. Tn this three periods with the affects of îCsmsiist herila,re the violence acts of the rightist movement and symbioticÎ72 relation with Comintern, Turkey's Leo disinterested with its political culture and acquired many aspects of Turkey's political culture. September 12th 1980 coup d'etat mainly targeted Turkey's Left. The last two decades marked with a partial self-criticism of past, and new cultural anr>roaches -like a nosiai^calb' attitude towards ”“oldeii a°e~ 1 Q7f)'<? ”fnr»T« on rhni «mrietv rpnrp<zprttatir\n rîicnnıırssf» jinrl tfiPrvrip's r\f id-co!o°v- became widespread. In this period an alternative political culture Krvfti try T“ı i rjrnv' e flrmıtriîmt nf*1itif»1 fultitrf* anei t/\ FWoryfr nnîîtK”**! £*!llf!5rr» which will be conceptualised as jacobenist/politieisi in this study, began to develop. Because of the values most mentioned and expressed are democracy, participation, emancipation, this euireni of political culture will be conceptualised as democratic/participator*/. Although it has a strong current the defnocratic/narticipatorv cunent has a roa«“ p«'obleor &'onhib*sn feature of its own. A ”aradi^Tnatic sbifl has taken ^lace in "oiiiical culture hr)\K'OSrn<r the* gtfittjrfoo /vf rri{\«* qrtmaKete tr\ r»»\1ifi{«a] r\hir>r*ta AiA rjot fhaHÜC es^ecisdl11' in sexisi*11 or^^tiiiii&iion models hîîU ıtHlîûnsılİsnî. After ait mvesiigaLion of Turkey's Left's history, we arrive to a political culture to Turkey's political culture as a whole. ÎİKBMAKrASYÖN
Benzer Tezler
- Türkiye'de sosyal demokrasi
Başlık çevirisi yok
MUAMMER ORHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÜLKÜ AZRAK
- Parliamentary experience of the Turkish Labour Party 1965-1969
Türkiye İşçi Partisi'nin parlamento deneyimi 1965-1969
ERKAN DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2000
Siyasal BilimlerBoğaziçi ÜniversitesiTürkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. HAKKI ZAFER TOPRAK
- Türkiye'de ortanın solu hareketi Cumhuriyet Halk Partisi'nde yeni kimlik arayışı: 1965-1976
The left of centre movement in Turkey the new identity searching in Republican People Party: 1965-1976
AYCAN SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Kamu YönetimiHacettepe ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ÇAĞLAR