Bahauddin Ebu Muhammed Tahir b. Ahmed b. Muhammed el-Kazvini ve Gayetu`t-Tarif min Usuli`t Tasrif isimli eserinin tenkitli neşri
Bahauddin Abu Muhammad Tahir b. Ahmad al-Kazvini and a critical edition of his wprk titled Gayet at-Ta`rif min Usul at-Tasrif
- Tez No: 103910
- Danışmanlar: PROF.DR. MUHARREM ÇELEBİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Religion, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arapça, Biçimbilim, Dil bilgisi, Kazvini, Söz dizim, Arabic, Morphology, Grammar, Kazvini, Syntax
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Sarf, Arapça kelime yapılarıyla ilgili Arap Dili kurallarını inceleyen bir ilim dalıdır ve kelimelerin orijinal manalarını anlamada önemli bir kriterdir. Kelimelerin tam olarak anlaşılması ise, cümle ve kelâmların anlaşılmasını sağlayacağı muhakkaktır. Bu bakımdan İslâm literatürünü inceleyen âlimler ilk devirlerden beri bu ilme çok önem vermişlerdir. Nahiv ilminde olduğu gibi, sarf ilminin doğmasına da, Arap asıllı olmayan bazı müslümanlann yaptığı dil yanlışlıklan sebep olmuştur. Bu yanlışlıklar, Arap müslümanlar tarafından anında düzeltilmiş ise de, Muâzu'l- Herrâ (187/802) gibi âlimler köklü çareyi, bütüncül kurallar koymada bulmuşlar ve bu ilim ortaya çıkmıştır. İlk âlimler tarafından tartışılıp ortaya konan bu sarf kurallarını Sîbeveyh (180/796), nahiv, lügat ve meânî gibi ilimlerle kanşık olarak kitabında toplamıştır. Onun talebesi olan el-Ahfeş (215/830)'in talebesi el- Mâzinî (247/861), bu kitapta bulunan sarf bilgilerini kendi bilgileriyle birleştirerek müstakil bir sarf kitabı yazmıştır. Ebû 'Alî el-Fârisî(377/987), İbn Cinnî(330/941 ), ez-Zemahşerî (538/1 143) ve İbnu'l- Hâcib (646/1 248) bu ilimde söz sahibi olmuş en büyük âlimlerdir. Bu âlimler dışında sarf ilmine hizmet etmiş büyük âlimler de vardır. Bahâuddîn Ebû Muhammed Tâhir b. Ahmed en-Neccâr el-Kazvînî bunlardandır. Aslında bir kelâm ilmi âlimi olan bu zat, kendi zamanında belli bir seviyeye ulaşmış bulunan sarf bilgilerini derli toplu bir şekilde Ğâyetu't- Ta'rff mln Usûli't- Tasrif aû\\ kitabında toplamıştır. Benzerleri arasında değerli bir eser olan bu kitabın günümüze kadar ulaşması, ilim âlemi için bir kazançtır. Ğâyetu't- Ta'rff orta seviyede bir ilim talebesine yönelik olarak hazırlandığı için, önce sarf ilminin tarifi yapılmış, konusu belirlenmiş ve bu ilimle ilgili bütün konulara yer verilmeye çalışılmıştır. Sarf ilminin inceliklerine mümkün olduğu kadar girilmemeye çalışılmış ise de zaman zaman bu hususlara değinilmiştir. Eserin sonunda, sarf ilmiyle alâkalı bulunan savt ilmine ait bazı bilgilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The“sarf' is a branch of science that studies the rules of Arabic Language relating to the structure of words and it is an important criterion to understand the original meanings of the Arabic words too. A full mastery of the vocabulary no doubt provider for an understanding of sentences and phrases. Therefore, the scholars who studied Islamic Literature have attached much significance to this science for centruies. The linguistic errors made by muslims of non Arabic origin led, as was the case with the ”nahv“ (syntax), to the birth of the ”sarf'. Although these errors were immediately corrected by Arab muslims, scholars like Mu'âz al-Harrâ (187/802) tended to solve the problem radically, by establishing indusive rules which, in turn, led to the birth of the science in question. These rules as to the“sarf' discussed by the earlier scholars have been collected in the book by Sîbawaih without distinction form such sciences as syntax, lexicography and rhetoric. Al-Mâzinî (247/861) who was a student of Al-Ahfesh (215/830) a student of Sfbawaih was able to produced a separate book on the ”sarf', combining his own knowledge with those of Sfbawaih in that book. Other authorities of this science were Ebû 'Alî al-Fârisî (377/987), IbnCinnî (330/941), az-Zamahsharî (538/1143) and Sbn al-Hâcib (646/1248). There are still other scholars who have made significant contributions to this science. Abû Muhammad Tâhir b. Ahmad b. Muhammad al-Kazvfnf an-Naccir was one of them. Being originally a theologian he gathered in his book Ğâyat at-Ta'rff min 'Usûl at-Tasrif the already settled data concerning the structure of words in a systematic manner. This book which was distinguished form among its contemporaries is a great contribution to the word of learning. Since Ğâyat at-Ta'rif addressed the students of intermediate level, it begins first with a definition of the "sarf', then it determines the subject matter of the science, and then treats all issues related to the science. Although the book aimed in principle not to touch the unsolved issues, it still had now and then to deal with some of them. The book reserved some room at its conclusion for the science of sounds which is not altogether unrelated to the science of word structure. VI
Benzer Tezler
- Nakşibendi tarikatı ve musiki
The Religious order of Nakşibend and music summer
HÜSEYİN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RUHİ KALENDER
- Türk tıbbı ve Türkiye'deki sağlık kurumları (1300-1839)
Başlık çevirisi yok
YAĞMUR SAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Deontoloji ve Tıp TarihiHacettepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BAHAEDDİN YEDİYILDIZ
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY
- Allerjik rinitli hastalarda immunoterapi ile elde edilen sonuçlar (7537 vaka)
Başlık çevirisi yok
BAHAUDDİN ÇOLAKOĞLU
- Hulefa-i Raşidin döneminde eğitim ve öğretim
Başlık çevirisi yok
MEHMET BAHAÜDDİN VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DinSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET ALİ KAPAR