Bilimkurgu sinemasında yapay zekâ karakterlerin tekinsiz vadi teorisindeki konumları: Her (2013) ve Ex Machina (2014) filmleri incelemesi
The position of artificial intelligence characters in the uncanny valley theory in sci-fi cinema: An analysis of the films Her (2013) and Ex Machina (2014)
- Tez No: 1021502
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE DUYGU ATASOY AKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bilimkurgu sinemasındaki yapay zekâ karakterlerinin Tekinsiz Vadi teorisindeki konumlarını, bu karakterlerin filmdeki insanlarla kurduğu ilişkiler çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, veri analizi için Braun ve Clarke'ın (2006) altı aşamalı tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını 2013 yapımı Her ve 2014 yapımı Ex Machina filmleri oluşturmaktadır. Araştırma bulguları, tekinsizliğin yalnızca görsel benzerliğe dayalı bir olgu olmadığını ortaya koymuştur. Her filminde işitsel ve duygusal, Ex Machina filminde ise görsel ve zihinsel bir tekinsizliğin inşa edildiği saptanmıştır. Bu bulgular, Tekinsiz Vadi teorisinin görsel eksenle sınırlı tutulduğunda yetersiz kaldığını; ses, duygu ve zihinsel kapasite boyutlarını da kapsayacak biçimde genişletilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the positions of artificial intelligence characters in science fiction cinema within the framework of the Uncanny Valley theory, focusing on the relationships these characters establish with human characters in the films. The research employs a qualitative method, utilizing Braun and Clarke's (2006) six-phase thematic analysis for data analysis. The data sources consist of the 2013 film Her and the 2014 film Ex Machina. The findings reveal that uncanniness is not solely based on visual resemblance. In Her, an auditory and emotional form of uncanniness was identified, while in Ex Machina, a visual and cognitive form was observed. These findings suggest that the Uncanny Valley theory proves insufficient when limited to visual resemblance alone, and must be extended to encompass auditory, emotional, and cognitive dimensions.
Benzer Tezler
- 2000 sonrası bilimkurgu sinemasında robotların cinsiyetlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
BURCU KAVAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN YÜKSEL
- Bilimkurgu sinemasında kadının temsili
Representation of women in science-fiction cinema
EMRAH KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonOrdu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN TAĞ KALAFATOĞLU
- Bilim kurgu sinemasında yapay zeka karakterlerin inşası
The construction of artificial intelligence characters in science fiction cinema
TUĞÇE KARACA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriOndokuz Mayıs Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET OKTAN
- Animasyon filmlerde kullanılan robotların fiziksel ve karakteristik özellikleri üzerine uygulamalı bir çalışma:“Wall-E, Robots, Big Hero 6”film örnekleminde
An applied study on the physical and characteristic features of robots used in animated films: In sample of“Wall-E, Robots, Big Hero 6”movies
KAĞAN GÖKTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT ŞİMŞEK
- Posthümanizm açısından bilim kurgu sinemasında robot kavramı
Robot concept in science fiction cinema in the context of posthumanism
DUYGU ERGÜN TAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA BUDAK