Kant ve Nietzche: Karşıt etikler
Kant and Nietzsche: Opposing ethical theories
- Tez No: 1021214
- Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY SAYGIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Etik, evrensellik, akıl, güç istenci, tarihsellik, Ethics, Universality, Reason, Will to Power, Historicity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET KANT VE NİETZSCHE: KARŞIT ETİKLER Yunus BALABAN Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler ve Felsefe Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Tuncay SAYGIN 2026, X+ 78 sayfa Bu çalışmada Kant ve Nietzsche'nin etik görüşleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, modern etik felsefesinin iki önemli düşünürü olan Kant ve Nietzsche'nin etik yaklaşımlarını ortaya koymak, aralarındaki temel farklılıkları belirlemek ve bu farklılıkların etik felsefesi bakımından anlamını değerlendirmektir. Kant, evrensel ve rasyonel temellere dayanan etik anlayışı ile Nietzsche'nin yaşamı, güç istenci ve değer yaratımını merkeze alan etik eleştirisi karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Kant'ın etik felsefesinin teorik temelleri ele alınmıştır. Bu kapsamda iyi isteme, ödev, özgürlük, özerklik ve kategorik buyruk kavramları açıklanmış ve Kant'ın ahlakı evrensel akıl ilkelerine dayandırma girişimi değerlendirilmiştir. Kant için ahlaki eylemin değeri sonuçlarından değil, ödevden kaynaklanmaktadır. İkinci bölümde ise Nietzsche'nin etik görüşü ele alınmıştır. Bu kapsamda Nietzsche'nin geleneksel ahlak eleştirisi, değerlerin soykütüğü yöntemi, güç istenci, efendi ve köle ahlakı ile üstinsan kavramları ele alınmıştır. Nietzsche'nin ahlaki değerlerin evrensel ve değişmez olmadığını, tarihsel süreçler içinde meydana geldiğini savunduğu ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde Kant ve Nietzsche'nin etik görüşleri karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda Kant bakımından evrensel, akıl temelli ve ödev merkezli bir etik görüşü geliştirdiği; Nietzsche ise yaşamı, yaratıcılığı ve bireysel değer oluşturmayı merkeze alan bir etik görüşünü savunduğu ortaya konulmuştur. Bu çerçevede iki düşünürün etik görüşlerinin birçok noktada birbirine karşıt olduğu, fakat insanın kendisini aşması ve yaşamına yön vermesi bakımından bazı ortak yönler de taşıdığı değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kapsamında literatür taraması ve metin çözümlemesi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda Kant ve Nietzsche'nin etik görüşleri modern ahlak tartışmalarında halen önemli bir yere sahip olduğu ve günümüz etik problemlerinin anlaşılmasına katkı sunduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT KANT AND NİETZCHE: OPPOSING ETHICAL THEORIES Yunus BALABAN Master's Thesis, Department of Social Sciences and PhilosophySupervisor Prof. Dr. Tuncay SAYGIN 2026, X+78 pages This study comparatively examines the ethical theories of Immanuel Kant and Friedrich Nietzsche. The primary aim of the research is to present ethical approaches of these two influential figures in modern moral philosophy, identify the fundamental differences between their ethical perspectives, and evaluate the philosophical significance of these differences within the field of ethics. In this context, Kant's ethical theory, grounded in universal and rational principles, is examined alongside Nietzsche's critique of morality, which emphasizes life, the will to power, and the creation of values. The first chapter focuses on the theoretical foundations of Kant's moral philosohpy. Within this framework, the concepts of good wiil, duty, freedom, autonomy, and the categorical imperative are discussed, and Kant's attempt to establish morality on the basis of universal rational principles is evaluated. Accordinig to Kant, the moral worth of an action derives not from its consequnces but from acting out of duty. The second chapter examines Nietzsche's ethical thought. It discusses his critique of traditional morality, the distinction between master morality and slave morality, and the concept of Overman (Übermensch). The study demonstrates that Nietzsche rejected the idea of universal and immutable moral values, arguing instead that moral values emerge through historical and cultral processes. The third chapter presents a comparavite analysis of the ethical theories of Kant and Nietzsche. The findings reveal that Kant developed a universal, reason-based, and duty-oriented ethical theory, whereas Nietzcshe defended an ethical perspective centered on life, creativity, and the individual's capacity to create values. Accordingly, although the ethical theories of these two philosophers differ fundanmentally in many respects, they also share certain common aspects regarding humanity's capacity for self-transcendence and self-determination. This research adopts a qualitative methodology based on literature review and textual analysis. The findings indicate that the ethical theories of Kant and Nietzsche continue to occupy a significant place in contemporary moral philosophy and contribute to a deeper understanding of current ethical issues.
Benzer Tezler
- Nietzsche and the human rights
Nietzsche ve insan hakları
DAMLA ALTUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2006
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. CEM DEVECİ
- Postmodern anlayışta William Bailey, Giorgio Morandi'nin sanat eserlerinin analizi ve karşılaştırılması
The postmodern understanding of William Bailey, Giorgio Morandi'nin analysis and comparison of the works
ZAFER YAĞMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Güzel SanatlarGiresun ÜniversitesiResim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YILDIRIM
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYİT MEHMET BUÇUKOĞLU
- Studien zur literadur und kultur auffassung Friedrich Nietzsche und ihre wiederspiegelung in der Deutschen literadur anhand von Thomas Manns“Doktor Faustus”
Friedrich Nietzsche'nin edebiyat ve kültür anlayışı ve Thomas Mann'ın“Doktor Faustus”adlı eserini örnek alarak bu anlayışın Alman edebiyatına olan etkisi
NİLGÜN TÜRKER (MANİSA)
- K. Marx ile F. Nietzsche'nin tarih anlayışları
Historical understanding of K. Marx and F. Nietzsche
GÜRSEL ARIYAN
