Hatay Havalimanı yolcu talep modellemesi
Hatay Airport passenger demand modeling
- Tez No: 1020930
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİM FERİT BAYATA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya çapındaki gelişmeler ve havacılık sektöründeki yatırımlar doğrultusunda, özellikle düşük maliyetli havayolu firmaların pazara güçlü girişiyle birlikte hava ulaşımı, 21. yüzyıldan itibaren daha erişilebilir ve talep gören bir hale gelmiştir. Hız, güvenlik ve konfor gibi avantajları nedeniyle hava taşımacılığı; karayolu, demiryolu ve denizyolu taşımacılığına göre daha fazla tercih edilmektedir. İlk aşamada Hatay Havalimanı, Ankara Esenboğa Havalimanı, Antalya Havalimanı ve İzmir Adnan Menderes Havalimanı'na ait aylık iç ve dış hat yolcu verileri analiz edilmiştir. İkinci aşamada ise Hatay Havalimanı'nda en az bir kez havayolu ulaşımını deneyimlemiş 200 katılımcıdan elde edilen anket verileri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda zaman serilerinin trend, mevsimsellik ve düzensiz bileşenleri incelenmiş; serilerin durağanlık özellikleri değerlendirilerek uygun modelleme süreci oluşturulmuştur. Hatay Havalimanı verilerinde, 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli yaşanan büyük depremlerinin yolcu talebi üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla müdahale değişkenleri modele dâhil edilmiş, talep tahmininde ARIMAX yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmada, aylık yolcu verileri kullanılarak zaman serisinin eğilim ve mevsimsel özellikleri incelenmiş, uygun zaman serisi modelleri aracılığıyla yolcu talebine ilişkin tahminler geliştirilmiştir. Ayrıca modellerin tahmin performansı Rolling Forecast yöntemiyle değerlendirilmiş ve yolcu talebindeki değişimlerin oransal olarak yorumlanabilmesi amacıyla Lineer Regresyon model yaklaşımından yararlanılmıştır. Bu çalışma, Hatay Havalimanı'nda yolcu trafiğinin zamana bağlı değişimini analiz ederek talep yapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Elde edilen tahminler, deprem sonrası yaşanan keskin düşüşün ardından yolcu talebinin kademeli bir toparlanma sürecine girdiğini ve 2025–2027 döneminde artış eğiliminin devam edeceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In line with global developments and investments in the aviation sector, air transport particularly with the strong market entry of low-cost carriers has become increasingly accessible and sought after since the beginning of the twenty-first century. Owing to advantages such as speed, safety, and comfort, air transport is preferred over road, rail, and maritime transport. In the first stage, monthly domestic and international passenger data for Hatay Airport, Ankara Esenboğa Airport, Antalya Airport and İzmir Adnan Menderes Airport's were analyzed. In the second stage, survey data obtained from 200 respondents who had experienced air travel at Hatay Airport at least once were evaluated. Within this scope, the trend, seasonal, and irregular components of the time series were examined; the stationarity properties of the series were assessed, and an appropriate modeling procedure was established. For the Hatay Airport data, intervention variables were incorporated into the model in order to reveal the effect of the major Kahramanmaraş centered earthquakes of 6 February 2023 on passenger demand, and an ARIMAX approach was employed for demand forecasting. Using the monthly passenger data, the trend and seasonal characteristics of the time series were examined, and forecasts of passenger demand were developed through appropriate time-series models. In addition, the forecasting performance of the models was evaluated using the Rolling Forecast method, and a linear regression model approach was utilized to enable proportional interpretation of changes in passenger demand. This study aims to reveal the demand structure of Hatay Airport by analyzing the time-dependent variation in passenger traffic. The forecasts obtained indicate that, following the sharp decline experienced after the earthquakes, passenger demand has entered a gradual recovery process and that the upward trend is expected to continue over the 2025–2027 period.
Benzer Tezler
- Havalimanı zemin inceleme ve zemin iyileştirmesi
Airport ground inspection and ground improvement
BİLAL ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiSakarya Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AŞKIN ÖZOCAK
- İstanbul havalimanları dışında Türkiye'de yer alan havalimanları için yolcu talep tahmini
Passenger demand forecast for airports in Türkiye other than Istanbul airports
EMİNE AHMETOĞLU HAKBİLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞÜKRAN ŞEKER
- 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremin bölgedeki havalimanları performanslarına etkisi
February 6, based in Kahramanmaraş impact of earthquake on the performance of airports in the region
MUHAMMED OSMAN İLKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sivil HavacılıkErciyes ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNAHAN AVCI
- Türkiye hava alanlarının meteorolojik karakteristiklerinin çıkarılması
Meteorological characteristics of Turkey airports
MERT ULUYAZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ŞEN