Öğretmenler ve öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zeka kaygı durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between the digitalliteracy levels of teachers and prospective teachers and their levels of anxiety regarding artificial intelligence
- Tez No: 1020903
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN BOYRAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı öğretmenler ve öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zeka kaygı durumları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada belirlenen değişkenler arasındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin düzeyini ortaya koymak amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Aksaray il merkezindeki resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan 345 öğretmen ve Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 444 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Yapay Zeka Kaygı Ölçeği ve Dijital Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri orta seviye bulunmuştur. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının yapay zeka kaygı düzeyi orta seviye bulunmuştur. Öğretmen ve öğretmen adayları arasında dijital okuryazarlık düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı ancak yapay zeka kaygı durumu açısından anlamlı bir farklılık olduğu ve bu farklılığın öğretmenlerin lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zeka kaygı durumları arasında negatif yönlü, düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapay zeka kaygısını yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizi sonucunda yapay zeka teknolojilerini kullanma, cinsiyet, yapay zeka eğitimi alma durumu ve dijital okuryazarlık düzeyi değişkenlerinin yapay zeka kaygısı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu; yaş, öğretmen veya öğretmen adayı olma, dijital okuryazarlık eğitimi almanın yapay zeka kaygısı üzerinde etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Grubun düzenleyici rolüne bakıldığında dijital okuryazarlığın yapay zeka kaygısı üzerinde negatif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu ve bu etkinin öğretmen grubunda anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İki yönlü çok değişkenli varyans analizi sonucunda ise yapay zeka kullanım sıklığı ile grupların bağımlı değişkenler üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to reveal the relationship between the digital literacy levels and artificial intelligence anxiety levels of teachers and prospective teachers. To this end, a correlational survey model was used to determine the relationships and the level of these relationships between the variables identified in the research. The Artificial Intelligence Anxiety Scale and the Digital Literacy Scale were used as data collection tools. The results showed that the digital literacy levels of both teachers and prospective teachers were at a moderate level. The level of artificial intelligence anxiety among both teachers and prospective teachers was also found to be at a moderate level. While there was no significant difference in digital literacy levels between teachers and prospective teachers, a significant difference was found in terms of artificial intelligence anxiety, and this difference favored the teachers. A negative, low-level, significant correlation was found between digital literacy levels and artificial intelligence anxiety. Regression analysis conducted to determine the variables predicting artificial intelligence anxiety revealed that the variables of using artificial intelligence technologies, gender, receiving artificial intelligence training, and digital literacy level had a significant effect on artificial intelligence anxiety. When the moderating role of the group was examined, it was concluded that digital literacy had a significant negative effect on AI anxiety, and this effect was significant in the teacher group. The results of the two-way multivariate analysis of variance revealed that the frequency of AI use and the groups had a significant effect on the dependent variables.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının teknoloji okuryazarlığı ve yapay zekâ farkındalık düzeylerinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Investigation of social studies teacher candidates technology literacy and artificial intelligence awareness levels: A mixed method research
DİLAN EMLÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH GÖKDEMİR
- Öğretmenlerin yapay zeka farkındalık düzeylerinin incelenmesi ve eğitim-öğretimde yapay zeka kullanımına ilişkin hizmet içi eğitim: Bir program tasarısı önerisi
An examination of teachers' artificial intelligence awareness levels and an in-service training curriculum on the use of artificial intelligence in education: A curriculum design proposal
ADEM ÖZALTIĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YAKAR
- Ankara kız meslek liseleri öğretmenlerinin motivasyonu üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SOLMAZ ERTÜRK
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN