Sosyal bilgilerde öğrenme yaklaşımları ile ortaokul öğrencilerinin vatandaşlık bilinci arasındaki ilişki
The relationship between learning approaches in social studies and secondary school pupils' civic awareness
- Tez No: 1020889
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET NALÇACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler öğrenme yaklaşımları ile vatandaşlık bilinci arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Bu bağlamda öncelikle ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler öğrenme yaklaşımları ve vatandaşlık bilinci hakkında genel bir tablo ortaya konulmuş, sonrasında öğrencilerin sosyal bilgiler öğrenme yaklaşımları ve vatandaşlık bilinci düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın hedef evreni ortaokul 8. sınıf öğrencileri, ulaşılabilir evreni ise Kahramanmaraş ilindeki 8. sınıf öğrencileridir. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ili merkez ilçelerinde yer alan, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 7 ortaokulun 8. sınıfında öğrenim gören 596 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak,“Kişisel Bilgi Formu”,“Vatandaşlık Bilinci Ölçeği”ve“Sosyal Bilgiler Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 21. Paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin sosyal bilgiler öğrenmelerinde yüzeysel öğrenme yaklaşımını orta düzeyde tercih ettikleri; derin öğrenme yaklaşımını ise yüksek düzeyde tercih ettikleri; derin ve yüzeysel öğrenme puanları arasındaki farkın derin öğrenme yaklaşımı puanları lehine anlamlı olduğu; toplam vatandaşlık bilinci düzeylerinin“yüksek”düzeyde olduğu; hak alt boyutunda“çok yüksek”, sorumluluk ve katılımcılık alt boyutlarında ise“yüksek”düzeyde vatandaşlık bilincine sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin yüzeysel öğrenme yaklaşımı puanları ile vatandaşlık bilinci puanları arasında negatif yönlü zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki; derin öğrenme yaklaşımı puanları ile vatandaşlık bilinci puanları arasında ise pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada, sosyal bilgiler dersini yüzeysel öğrenme puanlarındaki 1 birimlik artışın vatandaşlık bilinci puanlarında negatif yönde -0,097 birimlik bir değişime; sosyal bilgiler dersini derin öğrenme puanlarındaki 1 birimlik artışın ise vatandaşlık bilinci puanlarında pozitif yönde 0,409 birimlik bir değişime neden olacağı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle öğretmenlere, öğrencilerin vatandaşlık bilinçlerinin artırılması için sosyal bilgiler derslerinde derin öğrenme yaklaşımlarının ön plana çıkarılacağı öğrenme ortamları oluşturmaları, araştırmacılara ise öğrencilerin yüzeysel öğrenmeyi tercih etme nedenleri ve bu nedenlerin araştırılması gibi önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the relationship between middle school students' approaches to learning social studies and their civic awareness. The research was conducted using a correlational survey design, one of the quantitative research designs. In this context, a general overview of secondary school students' approaches to learning social studies and their civic awareness was first presented, followed by an examination of the relationship between students' approaches to learning social studies and their levels of civic awareness. The target population of the study consists of Year 8 secondary school students, whilst the accessible population comprises Year 8 students in the province of Kahramanmaraş. The sample of the study consists of 596 students in the 8th grade of 7 secondary schools located in the central districts of Kahramanmaraş province during the 2024–2025 academic year, selected using simple random sampling, one of the probability sampling methods. The data collection tools used in the study were the“Personal Information Form”, the“Civic Awareness Scale”and the“Social Studies Learning Approaches Scale”. The research data were analysed using the SPSS 21 software package. The results of the study revealed that the students preferred a superficial learning approach to social studies learning at a moderate level; they preferred a deep learning approach at a high level; the difference between deep and superficial learning scores was significant in favour of deep learning approach scores; overall levels of civic awareness were at a“high”level; and that they possessed a“very high”level of civic awareness in the rights sub-dimension and a“high”level in the responsibility and participation sub-dimensions. Furthermore, a weak, negative and statistically significant relationship was found between students' superficial learning approach scores and their civic awareness scores; whilst a moderate, positive and statistically significant relationship was found between their deep learning approach scores and their civic awareness scores. The study found that a one-unit increase in superficial learning scores in social studies lessons would result in a negative change of -0.097 units in civic awareness scores; whereas a one-unit increase in deep learning scores in social studies lessons would result in a positive change of 0.409 units in civic awareness scores. Based on the research findings, recommendations were made to teachers to create learning environments that prioritise deep learning approaches in social studies lessons to enhance students' civic awareness, and to researchers to investigate the reasons why students prefer superficial learning and to explore these reasons further.
Benzer Tezler
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarının incelenmesi
Examining the attitudes of 5th grade students toward the social studies course within the scope of the Century of Türkiye Education Model
AHMET ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN AYNUR YILMAZ
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN