Herpes zoster tanılı hastalarda klinik özellikler, predispozan faktörler, tedavi yanıtı ve komplikasyonların değerlendirilmesi: Beş yıllık tek merkezli retrospektif analiz
A five-year, single-center retrospective analysis of clinical characteristics, predisposing factors, treatment response and complications in patients diagnosed with herpes zoster
- Tez No: 1020800
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ETEM ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Herpes zoster (HZ), varisella zoster virüsünün dorsal kök gangliyonlarında latent olarak kaldıktan sonra immünitenin zayıflamasıyla reaktive olması sonucu ortaya çıkan, özellikle ileri yaş ve immünsüprese bireylerde sık görülen bir enfeksiyondur. Dermatomal dağılım gösteren ağrılı veziküller, postherpetik nevralji (PHN) ve oftalmik/nörolojik tutulum gibi komplikasyonlar nedeniyle önemli bir morbidite nedenidir. Bu çalışmada, beş yıllık dönemde HZ tanısı alan hastaların demografik özellikleri, predispozan faktörleri, klinik bulguları, tedavi yanıtları ve komplikasyon profilleri kapsamlı şekilde değerlendirilerek ülkemizdeki gerçek yaşam verilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif tek merkezli çalışma, 2020–2025 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran 1089 HZ olgusunu kapsamaktadır. Hastaların demografik verileri, hastalık başlangıç yaşı, başvuru zamanı, dermatomal tutulum, klinik özellikler, ağrı durumu, antiviral tedavi türleri ve başlangıç zamanı, analjezik/adjuvan tedaviler, hospitalizasyon gereksinimi ve yatış süresi kayıt altına alındı. Komorbiditeler, immünsüpresif durum (kemoterapi, immünsüpresif ilaçlar, radyoterapi, HIV/AIDS), kronik hastalık öyküsü, varisella ve önceki HZ öyküsü incelendi. Klinik iyileşme durumu (tam/kısmi/sekel) ve komplikasyon türleri (PHN, oftalmik, otik, nörolojik, bakteriyel süperenfeksiyon, elektrolit bozukluğu) standart veri formuna işlendi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 55.4±18.8, medyan yaşı 60 yıl olup olguların üçte ikisi 50 yaş üzerindeydi. Hastaların %52.8'i kadın, %47.2'si erkekti. Varisella öyküsü %60.1, önceki HZ öyküsü %3.6 oranında saptandı. Olguların %27.5'i immünsüpresifti; %13.8'i kemoterapi, %6.8'i immünsüpresif tedavi almakta olup %0.9'u HIV pozitifti. Torakal dermatom en sık tutulum bölgesiydi. Antiviral tedaviye başlama süresi ortalama 4.3±2.5 gündü. Hospitalizasyon gerektiren hastalarda yatış süresi ortalama 7 gün olarak bulundu. PHN en sık komplikasyon olup, bunu oftalmik ve otik tutulumlar, bakteriyel süperenfeksiyon ve elektrolit bozuklukları izledi. PHN gelişen hastalarda tam iyileşme %37.4, kısmi iyileşme %46.7, sekel oranı %15.9 idi. Alt ekstremite tutulumu olan hastalarda komplikasyon oranı (%31.1), tutulum olmayanlara göre daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.393). Önceden HZ geçiren hastalarda IL-17/23 inhibitörleri, JAK inhibitörleri ve anti-CD20 tedavilerinin kullanım sıklığı daha yüksekti. Sonuç: HZ'nin özellikle yaşlı ve immünsüprese bireylerde yüksek sıklıkta görüldüğü, bu gruplarda komplikasyon riskinin belirgin şekilde arttığı görülmüştür. PHN başta olmak üzere nörolojik ve oküler komplikasyonlar hastalığın morbiditesini artıran temel faktörlerdir. Antiviral tedavinin erken başlanması klinik iyileşmeyi hızlandırsa da komplikasyon gelişimini tamamen engelleyememektedir. Bu nedenle yüksek riskli hastalarda erken tanı, uygun tedavi ve yakın takip büyük önem taşımakta; ayrıca koruyucu yaklaşımların, özellikle zoster aşılarının, klinik uygulamalara daha güçlü biçimde entegre edilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Herpes zoster (HZ) is a viral reactivation disease caused by the resurgence of latent varicella zoster virus in the dorsal root ganglia, predominantly affecting older adults and immunosuppressed individuals. Characterized by dermatomal vesicular eruptions, severe neuropathic pain, and complications such as postherpetic neuralgia (PHN), ophthalmic involvement, and neurological sequelae, HZ represents a significant public health concern. This study aimed to evaluate the demographic characteristics, predisposing factors, clinical manifestations, treatment responses, and complication profiles of patients diagnosed with HZ over a five-year period, providing real-world data on the epidemiological and clinical features of HZ in Türkiye. Materials and Methods: This retrospective single-center study included 1089 patients diagnosed with HZ who presented to the Dermatology and Venereal Diseases Department of Karadeniz Technical University Medical Faculty between 2020 and 2025. Demographic variables, age at onset, timing of presentation, dermatomal distribution, clinical findings, pain characteristics, antiviral regimens and initiation times, analgesic and adjunctive therapies, hospitalization status, and length of stay were reviewed. Comorbidities, immunosuppressive conditions (chemotherapy, immunosuppressive drugs, radiotherapy, HIV/AIDS), chronic diseases, history of varicella and previous HZ episodes were assessed. Clinical outcomes (complete/partial recovery or sequelae) and complication types (PHN, ophthalmic, otic, neurological complications, bacterial superinfection, electrolyte imbalance) were recorded using a standardized data form. Results: The mean age was 55.4±18.8 years (median 60), and two-thirds of cases were aged over 50 years. Females constituted 52.8% of the cohort. A history of varicella was present in 60.1% of patients, while 3.6% had previously experienced HZ. Immunosuppression was identified in 27.5% of cases; 13.8% were undergoing chemotherapy, 6.8% were receiving immunosuppressive therapy, and 0.9% were HIV-positive. The thoracic dermatomes were the most frequently affected regions. The mean time to antiviral initiation was 4.3±2.5 days. Among hospitalized patients, the mean length of stay was 7 days. PHN was the most common complication, followed by ophthalmic and otic involvement, bacterial superinfection, and electrolyte abnormalities. In PHN cases, complete recovery occurred in 37.4%, partial recovery in 46.7%, and sequelae in 15.9%. Complication rates were higher in patients with lower-extremity involvement (31.1%) compared with those without, although not statistically significant (p=0.393). Patients with recurrent HZ more frequently received IL-17/23 inhibitors, JAK inhibitors, and anti-CD20 therapies. Conclusion: HZ is particularly prevalent among older adults and immunosuppressed individuals, who also exhibit a notably increased risk of complications. PHN and ophthalmic/neurological involvements are major contributors to morbidity. Although early antiviral therapy accelerates clinical improvement, it does not fully prevent the development of complications. Strengthening early diagnosis, appropriate management, and close follow-up in high-risk populations, along with broader integration of preventive strategies such as zoster vaccination into clinical practice, is essential to reducing the overall burden of HZ.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- ODTÜ Beden Eğitimi ve Spor bölümü 1985-1986 programının öğrencilerin fizyolojik kapasitelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ALİ AHMET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- Ankara ilinde nazar ve nazarlıklar
Başlık çevirisi yok
H. FERİHA AKPINARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiEl Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİRDEVS KAYA