Kadın tüketicilerin ultra işlenmiş besin tüketimi, sürdürülebilir beslenme durumu, stres düzeyi ve gastrointestinal semptomları arasındaki ilişki
The relationship between ultra-processed food consumption and sustainable nutrition patterns with obesity in women
- Tez No: 1020533
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda gelişen endüstriyelleşme ile birlikte ultra işlenmiş besinlerin (UİB) tüketimine yönelik eğilim daha da belirginleşmiştir. Kadın tüketicilerin UİB tüketimi, stres düzeyi, Akdeniz diyetine uyum ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının gastrointestinal (Gİ) semptomlarla ilişkisini değerlendirmeyi amaçlayan bu araştırma, 19–65 yaş aralığında Ankara'da yaşayan 312 kadın katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Çok İşlenmiş Besin Tüketimi Kısa Tarama Anketi, Algılanan Stres Ölçeği, Akdeniz Diyetine Uyum ve Sürdürülebilir Beslenmenin Değerlendirilmesi Kısa Anketi ve Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği Testi ile toplanmıştır. Katılımcıların %59,0'ı yüksek düzeyde UİB tüketirken, %96,4'ü Akdeniz diyetine ve %80,4'ü sürdürülebilir beslenmeye düşük düzeyde uyum göstermektedir. Yüksek düzeyde UİB tüketen bireylerde stres ve alt boyutlarının ortalamaları yüksek bulunmasına rağmen fark istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Benzer şekilde, Akdeniz diyetine uyum ve sürdürülebilir beslenme düzeylerine göre stres ve toplam Gİ semptom puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Yüksek düzeyde UİB tüketen bireylerin toplam Gİ semptom puanları (2,34±0,81) ile diyare (1,80±1,01), hazımsızlık (2,79±1,12), konstipasyon (2,53±1,38) ve abdominal ağrı (2,34±1,12) puanları, düşük tüketim grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Antropometrik ölçümlerde; sürdürülebilir beslenmeye düşük uyum gösterenlerde bel çevresi ve bel-boy oranı daha yüksek bulunurken, Akdeniz diyetine orta ve yüksek uyum gösterenlerde vücut ağırlığı ve BKİ ortalamaları anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır (p<0,05). Korelasyon analizinde; UİB tüketimi ile stres (r=0,204) ve toplam Gİ semptomlar (r=0,257) arasında zayıf; stres ile Gİ semptomlar (r=0,373) arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,001). Çoklu regresyon analizinde, yüksek düzeyde UİB tüketimi (β =0,055; p=0,007) ve stres düzeyinin (β =0,038; p=0,001), Gİ semptom görülme sıklığını pozitif olarak yordadığı belirlenmiştir. Bulgular, kadınlarda yüksek düzeyde UİB tüketimi ve stresin Gİ semptomları arttırabileceğini göstermektedir. Toplumda UİB tüketiminin azaltılması; yeterli, dengeli ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesine yönelik stratejiler hem gastrointestinal sistem sağlığının korunması hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli bir müdahale alanı olacaktır.
Özet (Çeviri)
In recent years, with the increasing industrialization, the trend towards the consumption of ultra-processed foods (UPFs) has become even more pronounced. This research, which aims to evaluate the relationship between UPF consumption, stress levels, adherence to the Mediterranean diet, and sustainable eating habits with gastrointestinal (GI) symptoms among female consumers, was conducted with 312 female participants aged 19–65 living in Ankara. Data were collected using the Ultra-Processed Food Consumption Short Questionnaire, the Perceived Stress Scale, the Mediterranean Diet Adherence and Sustainable Nutrition Assessment Short Questionnaire, and the Gastrointestinal Symptom Rating Scale Test. While 59.0% of the participants consumed high levels of UPFs, 96.4% showed low adherence to the Mediterranean diet and 80.4% showed low adherence to sustainable eating habits. Although stress and its sub-dimensions were found to be higher averages in individuals who consumed high levels of UPFs, the difference was not statistically significant (p>0.05). Similarly, no significant difference was found between the mean stress and total GI symptom scores according to adherence to the Mediterranean diet and sustainable nutrition levels (p>0.05). Individuals consuming high levels of UPFs had significantly higher total GI symptom scores (2.34±0.81), diarrhea (1.80±1.01), indigestion (2.79±1.12), constipation (2.53±1.38), and abdominal pain (2.34±1.12) compared to the low consumption group (p<0.05). In anthropometric measurements, waist circumference and waist-to-height ratio were higher in those with low adherence to sustainable nutrition, while body weight and BMI averages were significantly lower in those with moderate and high adherence to the Mediterranean diet (p<0.05). Correlation analysis revealed weak positive correlations between UPF consumption and stress (r=0.204) and total GI symptoms (r=0.257); and moderate positive correlations between stress and GI symptoms (r=0.373) (p<0.001). Multiple regression analysis showed that high levels of UPF consumption (β =0.055; p=0.007) and stress levels (β =0.038; p=0.001) positively predicted the frequency of GI symptoms. The findings suggest that high levels of UPF consumption and stress may increase GI symptoms in women. Strategies aimed at reducing UPF consumption in the community and promoting adequate, balanced, and sustainable nutritional habits will be an important area of intervention for both protecting gastrointestinal health and environmental sustainability.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- İdrar kültürlerinden izole edilen coag (-) staphylococcus (s. epidrmidis ve s. saprophyticus)'ların idrar yolu enfeksiyonlarındaki yeri
The Place of coag (-) staphylococcus to the urinary tract infectron which are isolated from the urine cultures
SUMRU ÇITAK(KORMAN)
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN