Geri Dön

Gece ışığı uydu verileri kullanılarak yol aydınlatmakalitesinin değerlendirilmesi

Evaluation of road lighting quality using nighttime satellitedata

  1. Tez No: 1020269
  2. Yazar: HACER DEMİRCİ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ŞAHBAZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, gece ışığı uydu verilerinin karayolu aydınlatma ortamının değerlendirilmesindeki olanaklarını ve sınırlarını Türkiye otoyol ağı örneğinde incelemektedir. Açık erişimli yol ve kavşak vektörleri ile NOAA/VIIRS Day/Night Band yıllık kompozitleri (2014–2024) Google Earth Engine'de birlikte işlenmiş; istatistiksel ve mekânsal çözümlemeler açık kaynaklı yazılımlarla gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanı, açık erişimli (OpenStreetMap) otoyol ağı üzerindeki 193 otoyol kavşağıdır; kavşaklar poligon geometrisi ve 100, 250, 500 m tamponlarla temsil edilmiş, ana gösterge olarak yıllık ortalama radyans kullanılmıştır. Kavşak ortalama radyansı 2014'te 16.09 iken 2024'te 24.12 nW cm−2 sr−1 değerine yükselmiş ve Mann-Kendall testi ulusal ölçekte anlamlı bir artış eğilimi vermiştir (Theil-Sen eğimi 0.85 nW yıl−1; 𝑝 < 0.001). Yanlış keşif oranı düzeltmesinden sonra kavşakların 87'sinde anlamlı artış, 30'unda anlamlı azalış belirlenmiş, 76'sında anlamlı bir eğilim saptanmamış; Moran's 𝐼 anlamlı pozitif mekânsal kümelenme, Getis-Ord Gi* ise sıcak ve soğuk nokta öbekleri göstermiştir. Radyans en güçlü biçimde çevredeki yapılı alan oranıyla ilişkilidir (𝑟 = 0.79); bu, uydu radyansının kavşak aydınlatmasının niteliğinden çok kentsel arka plan parlaklığını yansıttığını gösterir. Çalışmanın temel katkısı, radyansı doğrudan bir aydınlatma kalitesi ölçütü olarak değil; göreli yoğunluk, zamansal değişim, mekânsal kümelenme ve çevresel bağlam göstergeleriyle yorumlayarak saha ölçümlerinin önceliklendirilmesine yön veren bir değerlendirme yaklaşımı ortaya koymasıdır.

Özet (Çeviri)

This thesis examines the opportunities and limits of satellite nighttime light data for assessing the road lighting environment, using the Turkish motorway network as a case study. Open-access road and junction vectors and NOAA/VIIRS Day/Night Band annual composites (2014–2024) were processed jointly in Google Earth Engine, with statistical and spatial analyses carried out using open-source software. The study area comprises 193 motorway junctions on an open-access (OpenStreetMap) motorway network; junctions were represented by their polygon geometry and by 100, 250 and 500 m buffers, with annual mean radiance as the primary indicator. Mean junction radiance increased from 16.09 in 2014 to 24.12 nW cm−2 sr−1 in 2024, and the Mann-Kendall test indicates a significant national upward trend (Theil-Sen slope 0.85 nW yr−1; 𝑝 < 0.001). After false discovery rate correction, significant increases were identified at 87 junctions and significant decreases at 30, while no significant trend was detected at the remaining 76; Moran's 𝐼 reveals significant positive spatial clustering and Getis-Ord Gi* identifies hotand cold-spot clusters. Radiance is most strongly associated with surrounding built-up surface fraction (𝑟 = 0.79), indicating that it reflects urban background brightness more than the quality of junction lighting itself. The main contribution is an assessment approach that interprets radiance not as a direct measure of lighting quality but through indicators of relative intensity, temporal change, spatial clustering and environmental context, thereby guiding the prioritization of field measurements.

Benzer Tezler

  1. Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri

    The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations

    KADRİYE BULDUKOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    HemşirelikCumhuriyet Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY

  2. Azeri Şivesi Güney Azerbaycan ağızlarından Serap ağzı

    Başlık çevirisi yok

    K.MEHMET GECE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. A. BİCAN ERCİLASUN

  3. Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    HAYRİ TUNA YÜKSELEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ZiraatEge Üniversitesi

    Zootekni Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÇETİN KOÇAK

  4. İnek sütlerine B-galaktosidaz (laktoz) enzimi katılarak yapılan beyaz peynirlerin özellikleri üzerine araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    MİHRİBAN KORUKLUOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gıda MühendisliğiEge Üniversitesi

    Tarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ERGİN OKTAR

  5. 1978-1987 yılları arasında izlenen 33 cushing sendromu olgusunun incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    METİN CANER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. H. HÜSREV HATEMİ