Betonarme yapılarda bodrum kat perde mesafesinin sismik davranışa etkisinin parametrik olarak incelenmesi
Parametric investigation on the effect of basement shear wall distance on the seismic behavior of reinforced concrete structures
- Tez No: 1020052
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EMSEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel alanlarda artan çok işlevli yapı ihtiyacıyla birlikte, podyum (baza) tipi bodrumlu betonarme yapılar yaygın olarak tercih edilmektedir. Konut, ticari alan ve otopark işlevlerini bir arada barındıran bu yapılar arazi kullanımını verimli hale getirirken, podyum ve kuleler arasındaki etkileşim nedeniyle deprem etkisi altında karmaşık yapısal davranışlar sergilemektedir. Bu kapsamda; döşeme modelleme varsayımı ve bodrum kat perde mesafesi gibi parametreler, sismik yük dağılımı ve yapı davranışı üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Mevcut modelleme yöntemleri genellikle podyumlu ve kuleli modellerde bina yüksekliğine ve podyum mesafesine göre değişmeyen basitleştirilmiş varsayımlara dayanmaktadır. Bu durum söz konusu yapıların davranışını yeterince yansıtmayabilir. Özellikle podyumlu yapılarda değişen bodrum kat perdesi mesafesinin ve bu konuda Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde (TBDY 2018) yer alan ilişkili kuralların araştırılarak yorumlanmasına ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Bu tez çalışmasında, tek ve çift bloklu podyum tipi betonarme yapı modelleri üzerinde yapı yüksekliği, bodrum kat perdesi mesafesi (Δ), merkezi perde konumu ve döşeme modelleme yaklaşımı gibi parametrelerin sistem davranışı üzerindeki etkileri kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Türkiye'de sismik tasarım uygulamalarında yaygın olarak kullanılan yapısal analiz ve tasarım yazılımı Prota Structure ile geniş çaplı bir parametrik çalışma yürütülmüştür. İlgili parametrelerin iç kuvvet dağılımı, periyot değerleri ve yer değiştirme davranışı üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla hem rijit diyafram hem de sonlu elemanlar döşeme modelleme yaklaşımları uygulanmıştır. Bina modelleri TBDY 2018 kurallarına uygun olarak tasarlanmış ve ana deprem yönlerini temsil eden sismik yük kombinasyonları altında analiz edilmiştir. Ayrıca analiz sonuçları, TBDY 2018'de belirtilen kritik perde yüksekliği (Hcr) tanımı bağlamında yorumlanmıştır. Çalışma sonuçları; podyum döşemesinin, kule yapısı ile bodrum kat çevresindeki perdeler arasında yük aktarımını sağlayarak sistem davranışını önemli ölçüde etkilediğini, perde mesafesi arttıkça bu etkinin azalsa da tamamen ortadan kalkmadığını göstermektedir. Özellikle sonlu elemanlar döşeme modeli, çok bloklu ve geniş podyum alanına sahip yapılarda bloklar arası etkileşimi daha gerçekçi bir şekilde temsil ederek tutarlı iç kuvvet ve yer değiştirme sonuçları vermiştir. Ayrıca yapı yüksekliği, merkezi perde yönelimi ve yükleme doğrultusunun da sistem davranışı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Buna bağlı olarak, düşük katlı yapılarda perde mesafesi etkisinin daha belirgin hale geldiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, bodrum kat perdelerinin kule hizasında bulunmadığı durumlarda dahi sistem davranışını etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, planda yapısal düzensizlik bulunmasa dahi bu tür yapıların podyum katlarında rijit diyafram varsayımı yerine sonlu elemanlar yöntemiyle döşeme modellemesi yapılmasının gerekliliği vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
With the increasing demand for multi-functional buildings in urban areas, reinforced concrete structures with podium-type basements have become widely preferred. Accommodating residential, commercial, and parking functions together, these structures optimize land use while exhibiting complex structural behaviors under seismic action due to the interaction between the podium and the towers. In this context, parameters such as the slab modeling assumption and the basement shear wall distance play a significant role in seismic load distribution and structural behavior. Current modeling methods generally rely on simplified assumptions that remain uniform regardless of building height and podium distance in structural models comprising podiums and towers. This approach may not adequately capture the true behavior of such structures. Particularly in podium-type buildings, it has become evident that the varying distance of the basement shear wall and the related provisions stipulated in the Turkish Building Earthquake Code (TBEC 2018) require further investigation and interpretation. In this thesis, the effects of parameters such as building height, basement shear wall distance (Δ), central shear wall orientation, and slab modeling approach on the system behavior are comprehensively examined using single and double-block podium type reinforced concrete building models. An extensive parametric study was conducted using Prota Structure, a widely utilized structural analysis and design software for seismic design applications in Turkey. To evaluate the impact of the relevant parameters on internal force distribution, period values, and displacement behavior, both rigid diaphragm and finite element slab modeling approaches were applied. The building models were designed in accordance with TBEC 2018 provisions and analyzed under seismic load combinations representing the principal earthquake directions. Furthermore, the analysis results were interpreted within the context of the critical shear wall height (Hcr) definition specified in TBEC 2018. The results of the study indicate that the podium slab significantly influences the overall system behavior by facilitating load transfer between the tower structure and the peripheral basement shear walls. Although this influence diminishes as the distance to the shear wall increases, it does not completely dissipate. Notably, the finite element slab model provided more consistent internal force and displacement results by representing the inter-block interaction more realistically, especially in multi-block structures with expansive podium areas. Additionally, it was determined that building height, central shear wall orientation, and loading direction have a substantial impact on the system behavior. Consequently, the effect of shear wall distance was observed to be more pronounced in low-rise structures. The findings reveal that basement shear walls affect system behavior even when they are not aligned with the tower footprint. Accordingly, it is emphasized that, even in the absence of structural irregularity in the plan, the slabs of the podium floors in such structures must be modeled using the finite element method rather than relying on the rigid diaphragm assumption.
Benzer Tezler
- Modelling of building structures for lateral lood analysis
Başlık çevirisi yok
CUMHUR TUFAN BOZ
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF. DR. ERGİN ÇITIPITIOĞLU
- Betonarme bacalar hiperbolik soğutucular ve projelendirme esasları
Başlık çevirisi yok
ÖZDEN İPEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DURMUŞ
- Çerçeve sistem yapıların mekanik davranışları ve betonarme narin kolonların hesabı
Mechanical behavior of frame structures and computation of slender reinforced concrete columns
YUSUF AYVAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET DURMUŞ
- Betonarme siloların projelendirilmesinde kullanılan yöntem ve yönetmeliklerin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ÜZEYİR AYAZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DURMUŞ
- Betonarme konut tipi bir yapının taşıma gücüne göre bilgisayarla projelendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DURMUŞ