Türk müziği eğitimi veren konservatuvarlarda yürütülen nazariyat dersine yönelik öğretim programı önerisi
Proposed curriculum for music theory courses in conservatories offering Turkish music education
- Tez No: 1019887
- Danışmanlar: PROF. DR. VASFİ HATİPOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Arel nazariyat, Müzik, Müzik eğitimi, Müzik kuramı, Müzik tarihi, Arel Turkish music theory, Music, Music education, Music theory, Music history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Müziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk müziği nazariyatında makam kavramı, geçmiş dönemlerde farklı anlayışlar doğrultusunda ele alınmış; makamların tarif edilme biçimleri, sınıflandırılmaları, seyir özellikleri ve perde anlayışları zaman içerisinde değişiklik göstermiştir. Günümüzde, konservatuvarlarda yürütülen nazariyat eğitiminde ise bu farklı yaklaşımların öğretim süreçlerine çeşitli biçimlerde yansıdığı görülmektedir. Bununla birlikte, nazariyat dersine yönelik sistematik, bütüncül ve ortak bir öğretim programının bulunmaması; öğretim süreçlerinin büyük ölçüde öğretim elemanlarının bireysel yaklaşımları doğrultusunda şekillenmesine neden olmaktadır. Araştırmanın temel problemi, nazariyat eğitiminin günümüzde hangi içerik, yöntem ve materyaller doğrultusunda yürütüldüğünü sistematik biçimde ortaya koyan bütüncül bir öğretim programının bulunmamasıdır. Bu araştırmada, Türk müziği eğitimi veren konservatuvarlarda yürütülen nazariyat dersinin mevcut durumunun belirlenmesi ve söz konusu derse yönelik sistematik bir öğretim programı önerisinin oluşturulması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış; çalışma tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Türk müziği eğitimi veren konservatuvarlarda görev yapan 18 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; elde edilen bulgular betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, nazariyat derslerinin adlandırılması, öğretim yöntemleri, kullanılan kaynaklar ve ölçme-değerlendirme uygulamaları bakımından kurumlar arasında belirgin farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğretim elemanlarının büyük çoğunluğunun Arel–Ezgi–Uzdilek sistemini temel aldığı; bazı kurumlarda ise geleneksel/edvâr merkezli yaklaşımların da öğretim sürecine dâhil edildiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Taba–Tyler program geliştirme modeli temel alınarak sekiz dönemlik ve haftada dört saatlik bir öğretim programı önerisi hazırlanmıştır. Hazırlanan öğretim programının, Türk müziği nazariyat eğitiminde nazarî anlayışların birlikte değerlendirilmesine katkı sağlayan ve öğretim elemanlarının kuram, uygulama ve ölçmedeğerlendirme süreçlerinde başvurabileceği sistematik bir kaynak niteliği taşıdığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
In Turkish music theory, the concept of makam has been addressed in accordance with different approaches throughout history; the ways in which makams were defined and classified, as well as their melodic progression (seyir) characteristics and pitch understandings, have changed over time. Today, these diverse approaches are reflected in various ways within theory education conducted in conservatories. However, the absence of a systematic, holistic, and common curriculum for theory courses has resulted in teaching processes being largely shaped by the individual approaches of instructors. The main problem of this research is the lack of a holistic curriculum that systematically reveals the content, methods, and materials through which theory education is currently conducted. The aim of this study is to determine the current state of theory courses conducted in conservatories offering Turkish music education and to develop a systematic curriculum proposal for these courses. The study was conducted using the qualitative research method within the framework of the survey model. The study group consisted of 18 instructors working in conservatories offering Turkish music education. The data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using descriptive analysis and content analysis methods. The findings of the study revealed significant differences among institutions in terms of course naming, teaching methods, instructional resources, and assessment and evaluation practices. In addition, it was determined that the majority of instructors based their teaching on the Arel–Ezgi–Uzdilek system, while in some institutions traditional/edvâr-centered approaches were also incorporated into the instructional process. Based on the findings, a curriculum proposal consisting of eight semesters and four hours per week was developed on the basis of the Taba– Tyler curriculum development model. It was concluded that the proposed curriculum constitutes a systematic resource that contributes to the integrated evaluation of theoretical approaches in Turkish music theory education and that instructors may utilize in theory, practice, and assessment-evaluation processes
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Taşlıcalı Yahya Bey Divanında sevgili ve sevgiliye ait fiziki unsurlar
Başlık çevirisi yok
YAVUZ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Helisel yayların statik karakteristiklerini ölçme ve kontrol etme cihazının tasarımı ve imalatı
Design and manufacture of a device measuringand controlling the static characteristics of helical springs
MUAMMER MUSULLUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN