Geri Dön

Acil servise travma ile başvuran çocuk dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun araştırılması

İnvestigation of attention defisit hiperactivity disorder in pediatric patients admitted to the emergency department due to trauma

PDF İndir

  1. Tez No: 1019814
  2. Yazar: MİRAÇ YETİŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İRFAN AYDIN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk döneminde yaygın olarak görülen nörogelişimsel bozukluklar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada acil servise travma nedeniyle başvuran çocuklar ile kontrol grubundaki travma dışı nedenlerle acil servise başvuran çocuk hastaların dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri, günlük ekran süresi, sosyodemografik özellikleri ve klinik değişkenler açısından karşılaştırılması amaçlandı. Bu çalışma prospektif vaka kontrol tasarımında bir çalışmadır. Çalışmaya 01.02.2025-31.01.2026 tarihleri arasında 18 yaş altı travma nedeniyle 3. Basamak acil servise başvuran hastalar dahil edildi. Hastalar travma grubu ve kontrol grubu olarak ikiye ayrıldı. Kontrol grubu aynı yaş aralığında travma dışı başvuran hastalardan oluşmaktadır. Çocukların yaş, cinsiyet, okul durumu, ebeveyn çalışma durumu ve günlük ekran süresi bilgileri kaydedildi. DEHB ile ilişkili belirtiler Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği ve DSM-5 DEHB tanı kriterleri ile değerlendirildi. DSM-5 DEHB tanı durumları dikkat eksikliği baskın tip, hiperaktivite/dürtüsellik baskın tip, kombine tip ve tanı yok olarak sınıflandırıldı. Klinik değerlendirmede Glasgow Koma Skalası, solunum sayısı, sistolik kan basıncı ve nabız değerleri kaydedildi. Travma grubunda ayrıca travma bölgesi, travma mekanizması, patolojik bulgu tipi, Düzeltilmiş Travma Skoru, Triyaj-Revize Travma Skoru ve Pediatrik Travma Skoru değerlendirildi. Çalışmaya Travma grubu ve kontrol grubu olmak üzere 244 kişi dahil edildi.Dahil edilen hastaların yaş ortalaması9,21±3,58yıl olup %36,5'i kız, %63,5'i erkekti.Erkek çocukların travma grubunda yer alma oranı (%69,7) kız çocuklara göre (%30,3) daha yüksek olup cinsiyet dağılımı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,046).DSM-5 DEHB tanı ölçeği ile yapılan değerlendirmede dikkat eksikliği tanı kriterlerini karşılayan çocukların %71,4'ü, hiperaktivite tanı kriterlerini karşılayan çocukların %60,0'ı ve kombine tip DEHB tanı kriterlerini karşılayan çocukların%63,3'ütravma grubunda yer almıştır. DSM-5 xi tanı durumu ile grup dağılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,006) Conners ebeveyn değerlendirme ölçeğine göre yapılan taramada dikkat eksikliği olan çocukların %65,6'sı, hiperaktivite bozukluğuolan çocukların %60,8'itravma grubunda yer almaktadır. Travma hastalarında dikkat eksikliği ve hiperaktivite oranının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü (p=0,005, p=0,026). Günlük ekran süresi 1 saatin üzerinde olan çocukların travma grubunda daha yüksek oranda yer aldığı belirlendi (p=0,008). Sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında davranım puanı, solunum sayısı, sistolik kan basıncı ve nabız değerleri açısından gruplar arasında anlamlı fark bulundu (tümü için p<0,05). Travma grubunda dikkat eksikliği olan çocukların günlük ekran süresi daha yüksekti. Lojistik regresyon analizinde cinsiyet (OR:1,749, %95 GA:1,008-3,035, p=0,047), dikkat eksikliği (OR:0,503, %95 GA:0,257-0,984, p=0,045) günlük ekran süresi (OR:2,068, %95 GA:1,013-4,221, p=0,046) değişkenlerinin gruplar ile ilişkili olduğu görüldü.Günlük ekran süresinin 1 saatin üzerinde olması travma grubunda yer alma olasılığını 2,068 kat arttırdığı saptandı(OR:2,068, %95 GA:1,013-4,221, p=0,046).Travma hastalarında dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanı kriterlerini karşılayan hasta oranının daha yüksek olduğu tespit edildi. Günlük ekran süresinin 1 saatin üzerinde olması çocuklarda travma maruziyeti için öngördürücü faktörler olarak saptandı.

Özet (Çeviri)

Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is among the most common neurodevelopmental disorders in childhood. This study aimed to compare children admitted to the emergency department due to trauma with a control group of children admitted for non-trauma reasons, in terms of ADHD symptoms, daily screen time, sociodemographic characteristics, and clinical variables. This research was designed as a prospective case-control study. Patients under 18 years of age who presented to a tertiary emergency department due to trauma between 01.02.2025 and 31.01.2026 were included. Patients were divided into two groups: trauma group and control group. The control group consisted of patients within the same age range admitted for non-trauma reasons. Data collected included age, gender, school status, parental employment status, and daily screen time. ADHD-related symptoms were evaluated using the Conners Parent Rating Scale and DSM-5 ADHD diagnostic criteria. DSM-5 ADHD diagnoses were classified as predominantly inattentive type, predominantly hyperactive/impulsive type, combined type, or no diagnosis. Clinical evaluation included Glasgow Coma Scale, respiratory rate, systolic blood pressure, and pulse rate. In the trauma group, trauma region, trauma mechanism, type of pathological finding, Revised Trauma Score, TriageRevised Trauma Score, and Pediatric Trauma Score were also assessed. A total of 244 patients were included in the study, divided into trauma and control groups. The mean age was 9.21 ± 3.58 years, with 36.5% female and 63.5% male. The proportion of boys in the trauma group (69.7%) was significantly higher than that of girls (30.3%) (p=0.046). According to DSM-5 ADHD diagnostic criteria, 71.4% of children meeting inattentive criteria, 60.0% meeting hyperactivity criteria, and 63.3% meeting combined type criteria were in the trauma group. A statistically significant relationship was found between DSM-5 ADHD diagnosis and group distribution (p=0.006). Based on the Conners Parent Rating Scale, 65.6% of children with attention deficit and 60.8% of children with hyperactivity disorder were in the trauma group. ADHD symptoms were significantly more common in trauma patients (p=0.005, p=0.026). Daily screen time exceeding 1 hour was more frequent in the trauma group xiii (p=0.008). Continuous variable comparisons showed significant differences between groups in behavior scores, respiratory rate, systolic blood pressure, and pulse rate (all p<0.05). Children with attention deficit in the trauma group had higher daily screen time. Logistic regression analysis revealed that gender (OR:1.749, 95% CI:1.008– 3.035, p=0.047), attention deficit (OR:0.503, 95% CI:0.257–0.984, p=0.045), and daily screen time (OR:2.068, 95% CI:1.013–4.221, p=0.046) were associated with group membership. Daily screen time over 1 hour increased the likelihood of being in the trauma group by 2.068 times (OR:2.068, 95% CI:1.013–4.221, p=0.046). ADHD symptoms were more prevalent among trauma patients, and daily screen time over 1 hour was identified as a predictive factor for trauma exposure in children.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    979228

    Acil servise travma ile başvuran 5-12 yaş arası çocuklardakidikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu değerlendirilmesi

    Evaluation of attention-deficit/hyperactivity disorder in children aged 5–12 years presenting to the emergency department with trauma

    FULYA SAĞLAM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Acil TıpManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EKİM SAĞLAM GÜRMEN

  2. Tez No

    51

    1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    FERHAN ŞENOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İlk ve Acil YardımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN

  3. Tez No

    52

    Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi

    Başlık çevirisi yok

    MEHMET ALİ YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN

  4. Tez No

    57

    Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi

    Başlık çevirisi yok

    HARUN KARACA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    UlaşımGazi Üniversitesi

    Kazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN

  5. Tez No

    59

    Türkiye'de trafik kazalarının nedenleri ve acil yardım organizasyonu

    Başlık çevirisi yok

    VEYSEL HAVUÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    UlaşımGazi Üniversitesi

    Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖVSEV DÖRTLEMEZ

Geri Dön