Evli kadınların üreme sağlığı durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the reproductive health status of married women
- Tez No: 1019806
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE BAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kadın sağlığı, Üreme sağlığı hizmetleri, Women's health, Reproductive health services
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde bulunan 29 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) kayıtlı, 18–49 yaş arası evli ve Türk vatandaşı kadınların üreme sağlığı durumlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma tanımlayıcı tipte olup, örneklemini Nisan–Haziran 2025 tarihleri arasında ASM'ye herhangi bir nedenle başvuran 221 kadın oluşturmuştur. Veriler,“Sosyodemografik Özellikler Bilgi Formu”,“Üreme Sağlığına İlişkin Özellikler Bilgi Formu”ve“Evli Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu Tutumlarını Belirleme Ölçeği (ÜSBÖ)”kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 31,2±7,6 yıl olup, ilk evlenme yaşı ortalaması 20,2±3,6 yıl olarak belirlenmiştir. Kadınların %89,6'sının daha önce gebelik deneyimi yaşadığı; %23,5'inin düşük ve %21,7'sinin küretaj öyküsüne sahip olduğu saptanmıştır. Kadınların %96,3'ünün gebeliklerinde en az bir kez ASM'de izlem yaptırdığı, %6,5'inin doğum öncesi eğitim aldığı, %53'ünün son doğumunu devlet hastanesinde gerçekleştirdiği ve %54,6'sının son doğum şeklinin sezaryen olduğu saptanmıştır. Kadınların %71,4'ünün doğum sonu eğitim aldığı, %82,1'inin son gebeliklerinde doğumdan sonraki ilk bir saat içinde bebeğini emzirdiği ve %71,6'sının doğum sonrası lohusalık döneminde kontrol/izleme çağrıldığı belirlenmiştir. Kadınların %94,6'sı gebelikler arasındaki sürenin en az iki yıl olması gerektiğini ve %64,7'si aile planlaması yöntemi kullandığını belirtmiştir. Kadınların %2,7'sinin menopoza girdiği; menopoza giren kadınların %83,3'ünün hormon replasman tedavisi kullandığı saptanmıştır. Kadınların Pap-smear testi yaptırma oranının %33,9 olduğu ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda %1,8'inin eğitim aldığı belirlenmiştir. Kadınların ÜSBÖ toplam puan ortalaması 145,71±10,04 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, kadınların doğum öncesi eğitim alma oranının düşük olduğu, gebelik izlemleri konusunda farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu, doğum sonrası eğitim aldıkları, anne sütü ile beslenme konusunda bilinçli oldukları, lohusalık döneminde büyük çoğunluğunun izlem altında olduğu ve kadınların üreme sağlığını koruyucu tutumlarının genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, birinci basamak sağlık hizmetlerinde eğitim ve danışmanlık faaliyetlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde bulunan 29 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) kayıtlı, 18–49 yaş arası evli ve Türk vatandaşı kadınların üreme sağlığı durumlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma tanımlayıcı tipte olup, örneklemini Nisan–Haziran 2025 tarihleri arasında ASM'ye herhangi bir nedenle başvuran 221 kadın oluşturmuştur. Veriler,“Sosyodemografik Özellikler Bilgi Formu”,“Üreme Sağlığına İlişkin Özellikler Bilgi Formu”ve“Evli Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu Tutumlarını Belirleme Ölçeği (ÜSBÖ)”kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 31,2±7,6 yıl olup, ilk evlenme yaşı ortalaması 20,2±3,6 yıl olarak belirlenmiştir. Kadınların %89,6'sının daha önce gebelik deneyimi yaşadığı; %23,5'inin düşük ve %21,7'sinin küretaj öyküsüne sahip olduğu saptanmıştır. Kadınların %96,3'ünün gebeliklerinde en az bir kez ASM'de izlem yaptırdığı, %6,5'inin doğum öncesi eğitim aldığı, %53'ünün son doğumunu devlet hastanesinde gerçekleştirdiği ve %54,6'sının son doğum şeklinin sezaryen olduğu saptanmıştır. Kadınların %71,4'ünün doğum sonu eğitim aldığı, %82,1'inin son gebeliklerinde doğumdan sonraki ilk bir saat içinde bebeğini emzirdiği ve %71,6'sının doğum sonrası lohusalık döneminde kontrol/izleme çağrıldığı belirlenmiştir. Kadınların %94,6'sı gebelikler arasındaki sürenin en az iki yıl olması gerektiğini ve %64,7'si aile planlaması yöntemi kullandığını belirtmiştir. Kadınların %2,7'sinin menopoza girdiği; menopoza giren kadınların %83,3'ünün hormon replasman tedavisi kullandığı saptanmıştır. Kadınların Pap-smear testi yaptırma oranının %33,9 olduğu ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda %1,8'inin eğitim aldığı belirlenmiştir. Kadınların ÜSBÖ toplam puan ortalaması 145,71±10,04 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, kadınların doğum öncesi eğitim alma oranının düşük olduğu, gebelik izlemleri konusunda farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu, doğum sonrası eğitim aldıkları, anne sütü ile beslenme konusunda bilinçli oldukları, lohusalık döneminde büyük çoğunluğunun izlem altında olduğu ve kadınların üreme sağlığını koruyucu tutumlarının genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, birinci basamak sağlık hizmetlerinde eğitim ve danışmanlık faaliyetlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde bulunan 29 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) kayıtlı, 18–49 yaş arası evli ve Türk vatandaşı kadınların üreme sağlığı durumlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma tanımlayıcı tipte olup, örneklemini Nisan–Haziran 2025 tarihleri arasında ASM'ye herhangi bir nedenle başvuran 221 kadın oluşturmuştur. Veriler,“Sosyodemografik Özellikler Bilgi Formu”,“Üreme Sağlığına İlişkin Özellikler Bilgi Formu”ve“Evli Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu Tutumlarını Belirleme Ölçeği (ÜSBÖ)”kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 31,2±7,6 yıl olup, ilk evlenme yaşı ortalaması 20,2±3,6 yıl olarak belirlenmiştir. Kadınların %89,6'sının daha önce gebelik deneyimi yaşadığı; %23,5'inin düşük ve %21,7'sinin küretaj öyküsüne sahip olduğu saptanmıştır. Kadınların %96,3'ünün gebeliklerinde en az bir kez ASM'de izlem yaptırdığı, %6,5'inin doğum öncesi eğitim aldığı, %53'ünün son doğumunu devlet hastanesinde gerçekleştirdiği ve %54,6'sının son doğum şeklinin sezaryen olduğu saptanmıştır. Kadınların %71,4'ünün doğum sonu eğitim aldığı, %82,1'inin son gebeliklerinde doğumdan sonraki ilk bir saat içinde bebeğini emzirdiği ve %71,6'sının doğum sonrası lohusalık döneminde kontrol/izleme çağrıldığı belirlenmiştir. Kadınların %94,6'sı gebelikler arasındaki sürenin en az iki yıl olması gerektiğini ve %64,7'si aile planlaması yöntemi kullandığını belirtmiştir. Kadınların %2,7'sinin menopoza girdiği; menopoza giren kadınların %83,3'ünün hormon replasman tedavisi kullandığı saptanmıştır. Kadınların Pap-smear testi yaptırma oranının %33,9 olduğu ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda %1,8'inin eğitim aldığı belirlenmiştir. Kadınların ÜSBÖ toplam puan ortalaması 145,71±10,04 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, kadınların doğum öncesi eğitim alma oranının düşük olduğu, gebelik izlemleri konusunda farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu, doğum sonrası eğitim aldıkları, anne sütü ile beslenme konusunda bilinçli oldukları, lohusalık döneminde büyük çoğunluğunun izlem altında olduğu ve kadınların üreme sağlığını koruyucu tutumlarının genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, birinci basamak sağlık hizmetlerinde eğitim ve danışmanlık faaliyetlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the reproductive health status of married Turkish women aged 18–49 years who were registered at Family Health Center No. 29 in the Şehitkamil district of Gaziantep, Türkiye. This descriptive study included 221 women who visited the Family Health Center for any reason between April and June 2025. Data were collected through face-to-face interviews using the“Sociodemographic Characteristics Information Form,”the“Reproductive Health Characteristics Information Form,”and the“Reproductive Health Protective Attitudes Scale”. The mean age of the participants was 31.2±7.6 years, and their mean age at first marriage was 20.2±3.6 years. It was found that 89.6% of the women had experienced at least one pregnancy, 23.5% had a history of miscarriage, and 21.7% had a history of curettage. Of the participants, 96.3% had received antenatal follow-up at least once at a Family Health Center during pregnancy, 6.5% had received antenatal education, 53.0% had given birth most recently at a public hospital, and 54.6% had delivered their last child by cesarean section. Furthermore, 71.4% of the women had received postpartum education, 82.1% had breastfed their infant within the first hour after birth during their most recent pregnancy, and 71.6% had been invited for follow-up or examination during the postpartum period. Among the participants, 94.6% stated that the interval between pregnancies should be at least two years, while 64.7% reported using a family planning method. It was determined that 2.7% of the women had entered menopause, and 83.3% of these women were receiving hormone replacement therapy. The rate of undergoing a Pap smear test was 33.9%, while only 1.8% of the participants had received education on sexually transmitted infections. The mean total score on the“Reproductive Health Protective Attitudes Scale”was 145.71±10.04.In conclusion, the rate of receiving antenatal education was low; however, the women demonstrated a good level of awareness regarding pregnancy follow-up. They had received postpartum education, were knowledgeable about breastfeeding, and the majority were followed during the postpartum period. Overall, the women exhibited positive attitudes toward protecting their reproductive health. Accordingly, strengthening education and counseling activities within primary healthcare services is recommended.
Benzer Tezler
- Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevinde bulunan kadınların üreme sağlığı durumlarının belirlenmesi
To determine the reproductive health status in living women at Bakırköy Women and Child Prison/Jail
AYLA NARİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
HemşirelikMarmara ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURAN KÖMÜRCÜ
- Ümraniye'de yaşayan 15-49 yaş kadınların üreme sağlığı durumları ve ilişkili faktörler
Reproductive health status and related factors of the women aged 15-49 living in umraniye
PINAR TEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SAKARYA
DOÇ. DR. AYŞE NİLÜFER ÖZAYDIN
- Bir araştırma ve uygulama hastanesinde kadın sağlığı hemşireliği eğitim ve danışmanlık biriminin oluşturulması ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Establishing a Woman Health Nursing Education-Counselling Unit and Assessing the Effectiveness at A Research Hospital.
HACER ERTEN
Doktora
Türkçe
2008
Kadın Hastalıkları ve DoğumMarmara ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. HEDİYE ARSLAN
- 15-49 yaş arasi kadinlarin genital hijyen durumlarının ürogenital sistem enfeksiyonlari ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between genital hygiene status and urogenital system infections in women aged 15–49
ASLIHAN KAYA ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOrdu ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEGÜL ÇORUH AKYOL
- Doğurganlık çağındaki evli kadınlarda genital hijyen davranışı ve sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evaluation of genital hygiene behavior and health literacy among married women of reproductive age
CEREN GÖKÇE ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER