Antalya ilinde yayılış gösteren vaşak (Lynx lynx linnaeus, 1758)'ın populasyon ekolojisi üzerine araştırmalar
Research on the population ecology of the eurasian (Lynx lynx linnaeus, 1758) distributed in the province of Antalya
- Tez No: 1019411
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASİN ÜNAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Vaşak, European lynx
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tez çalışması Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Orman Fakültesi'nde gerçekleştirilmiştir. Antalya ilinde yayılış gösteren vaşak (Lynx lynx) popülasyonunun ekolojisini ortaya koymak amacıyla yürütülmüş kapsamlı bir fotokapan tabanlı araştırmayı içermektedir. Çalışmada, vaşağın morfolojik özellikleri, davranış biyolojisi, beslenme, üreme, habitat kullanımı ve insanla çatışma dinamikleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Ayrıca, türün ekosistemdeki rolü ve koruma gereksinimleri, ulusal ve uluslararası literatür ışığında değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında 2021–2025 yılları arasında Antalya'daki çalışma alanına opportunist yöntemle 300 fotokapan yerleştirilmiş; elde edilen tüm görüntüler Addax Data Science yazılımı kullanılarak işlenmiştir. Vaşak bireylerinin tespiti, aktivite saatleri, türler arası etkileşimleri, dağılımı ve mekânsal örüntüleri ilgili yazılımlar aracılığıyla değerlendirilmiştir. Aktivite desenlerinin belirlenmesinde ORIANA 4.0 yazılımı kullanılmış, coğrafi verilerin oluşturulmasında ArcGIS ArcMap yazılımından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda vaşağın Antalya'daki birçok korunan alan ve ormanlık habitatta varlığını sürdürdüğü belirlenmiştir. Türün özellikle alacakaranlık ve gece saatlerinde aktif olduğu, ancak zaman zaman gündüz aktiviteleri de gösterdiği tespit edilmiştir. Fotokapan kayıtları, bozayı (Ursus arctos), kurt (Canis lupus), yaban domuzu (Sus scrofa), yaban keçisi (Capra aegagrus), alageyik (Dama dama) ve yaban tavşanı (Lepus europaeus) gibi türlerle mekânsal ve zamansal etkileşimlerin bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca habitat parçalanması, insan faaliyetleri, trafik kazaları, kaçak avcılık ve köpek saldırılarının vaşak popülasyonu üzerinde önemli tehditler oluşturduğu belirlenmiştir. Çalışma, Antalya ili ve Toros Dağları ekosistemlerinde vaşağın korunması için habitat bağlantılarının sürdürülmesi, insan baskısının azaltılması ve uzun dönemli izleme çalışmalarının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation was conducted at the Faculty of Forestry of Isparta University of Applied Sciences. It includes a comprehensive camera-trap-based study conducted to reveal the ecology of the Eurasian lynx population in Antalya. The study comprehensively evaluates the species' morphological characteristics, behavioral ecology, feeding habits, reproductive biology, habitat use, and human–lynx conflict dynamics. In addition, the ecological role of the species and its conservation requirements were assessed in light of both national and international scientific literature. Within the scope of the study, 300 camera traps were opportunistically deployed in the study area in Antalya between 2021 and 2025, and all obtained images were processed using the Addax Data Science software. L. lynx detections, activity patterns, interspecific interactions, spatial distribution, and habitat-use patterns were analyzed through relevant analytical software tools. ORIANA 4.0 software was employed to determine temporal activity patterns, while ArcGIS ArcMap was used for spatial analyses and geographic data production. The results demonstrated that the Lynx lynx continues to persist in several protected areas and forest ecosystems throughout Antalya Province. The species exhibited predominantly crepuscular and nocturnal activity patterns, although occasional diurnal activity was also recorded. Camera trap records revealed significant spatial and temporal interactions between L. lynx and several sympatric species, including brown bear (Ursus arctos), gray wolf (Canis lupus), wild boar (Sus scrofa), wild goat (Capra aegagrus), fallow deer (Dama dama), and European hare (Lepus europaeus). Furthermore, habitat fragmentation, anthropogenic disturbance, road mortality, illegal hunting, and dog attacks were identified as major threats affecting L. lynx populations in the region. The study highlights the importance of maintaining habitat connectivity, reducing anthropogenic pressure, and conducting long-term monitoring efforts for the conservation of the Lynx lynx in Antalya and the Taurus Mountains ecosystems.
Benzer Tezler
- Endemik Anchusa limbata Boiss. & Heldr. türünün ISSR-PCR yöntemi ile genetik çeşitliliğinin ve popülasyon yapısının araştırılması
Assessment of genetic diversity and population structure of the endemic species Anchusa limbata Boiss. & Heldr. using the ISSR-PCR technique
ALEYNA AYKUT
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Sonbahar sera yetiştiriciliğine uygun hıyar çeşit seçimi
Selecting a cucumber variety suitable for glasshouse production in Autumn
MESUT OKTAY