Endemik Anchusa limbata Boiss. & Heldr. türünün ISSR-PCR yöntemi ile genetik çeşitliliğinin ve popülasyon yapısının araştırılması
Assessment of genetic diversity and population structure of the endemic species Anchusa limbata Boiss. & Heldr. using the ISSR-PCR technique
- Tez No: 970965
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAY KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Genetik, Biyoloji, Genetics, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Antalya iline endemik, ana yayılışını Kepez ilçesinde gösteren ve doğal yayılış alanı oldukça dar bir bölgede sınırlı kalan Anchusa limbata Boiss. & Heldr türünün tür içi genetik çeşitliliği ve popülasyon yapısı ISSR (Inter Simple Sequence Repeat) moleküler belirteçleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Türün sınırlı yayılışı, habitat tahribatı ve antropojenik baskılar nedeniyle yüksek tehdit altında bulunması, genetik düzeyde korunmasına yönelik acil bilimsel verilerin elde edilmesini gerekli kılmıştır. Araştırma kapsamında, altı farklı lokaliteden (Hayvanat Bahçesi, Park Orman, Fatih Mahallesi, Varsak, Kirişçiler ve Hayvan Pazarı) A. limbata'ya ait toplam 68 bireyde altı ISSR primeri kullanılarak DNA profilleri elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler, A. limbata popülasyonlarında çalışılan primerlere dayalı olarak ortalama polimorfizm düzeyi ve beklenen heterozigotluk düzeyinin sırasıyla %27,22 ve 0,068 düzeyinde olduğunu; popülasyonlar arası farklılaşmanın yüksek olduğunu (FST=0,450) göstermiştir. AMOVA analizlerinin sonuçları toplam varyansın %13'ünün popülasyonlar arasından, 87'sinin popülasyon içindeki bireyler arasından kaynaklandığını ortaya koymuştur. Nei (1972)'nin genetik mesafe değerleri kullanılarak UPGMA yöntemiyle çizilen dendrogramda popülasyonların iki kümeye ayrıldığı gözlenmektedir. Birinci kümede Hayvanat bahçesi, Kirişçiler, Fatih Mahallesi ve Park Orman popülasyonları yer almıştır. Varsak ve Hayvan Pazarı popülasyonları ayrı bir küme oluşturmuştur. Popülasyonların yapı analizleri çalışılan örneklerin dört genetik küme oluşturduğunu göstermiştir. Bu çalışma, nesli yok olma tehditinde olan endemik A. limbata popülasyonlarının moleküler düzeyde genetik çeşitliliğini ve yapısını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular türün genetik çeşitliliğinin önemli oranda azaldığını ve mevcut popülasyonların adaptif potansiyelinin düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca türün in situ ve ex situ koruma stratejilerinin geliştirilebilmesi için de bilimsel temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the intraspecific genetic diversity and population structure of Anchusa limbata Boiss. & Heldr., an endemic species to Antalya province with primary distribution confined to the Kepez district, was evaluated using ISSR (Inter Simple Sequence Repeat) molecular markers. The species is under considerable threat due to its limited distribution, ongoing habitat degradation, and anthropogenic pressures, thereby necessitating the urgent acquisition of scientific data to support its conservation at the genetic level. Within the scope of this study, DNA profiles were obtained from a total of 68 individuals collected from six different localities (Hayvanat Bahçesi, Park Orman, Fatih Mahallesi, Varsak, Kirişçiler, and Hayvan Pazarı) using six ISSR primers. The data obtained from the study revealed that in A. limbata populations, based on the primers used, the average polymorphism level and expected heterozygosity were 27.22% and 0.068, respectively. A high level of population differentiation (FST = 0.450) was observed among the populations. The AMOVA results revealed that 13% of the total genetic variance was attributable to differences among populations, while 87% was due to variation among individuals within populations. The dendrogram constructed using the UPGMA method based on Nei (1972)'s genetic distance values showed that the populations were grouped into two main clusters: the first cluster included the Hayvanat Bahçesi, Kirişçiler, Fatih Mahallesi, and Park Orman populations, while the Varsak and Hayvan pazarı populations formed a separate cluster. Additionally, population structure analysis revealed the presence of four distinct genetic clusters among the sampled individuals. This study provides a comprehensive assessment of the genetic diversity and structure of the endangered endemic species A. limbata at the molecular level. The results indicate that the species' genetic diversity has decreased significantly and that the adaptive potential of existing populations is low. These results present a scientific basis for developing effective in situ and ex situ conservation strategies to ensure the long-term preservation of the species.
Benzer Tezler
- Endemik iki centaurea türü üzerinde taksonomik ekolojik ve palinolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ZAFER KAYA
- Türkiyenin helleborus türleri üzerinde morfolojik, anatomik, palinolojik ve sitolojik araştırmalar
Morphologische, anatomische, palynologische und cytologische untersuchungen über die helleborusarten der Turkei
NURSEL SEZER
- İstanbul çevresinin bazı Colchicum türleri üzerinde morfolojik, anatomik ve sitolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ORHAN KÜÇÜKER
- Liquidambar orientalis mill (sığla ağacı)'in morfolojik ve palinolojik özellikleri üzerine araştırmalar
Studies on the morphological and palynological characteristics of liquidambar orientalis mill. in Turkey
ASUMAN GÜNGÖRDÜ
Doktora
Türkçe
1986
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Botaniği Bilim Dalı
PROF.DR. FAİK YALTIRIK