Yapı bilgisi eğitimi için mobil artırılmış gerçeklik tabanlı bir öğrenme modeli önerisi
Proposal for a mobile augmented reality-based learning model for building science education
- Tez No: 1019387
- Danışmanlar: PROF. DR. HİLAL TUĞBA ÖRMECİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, İç Mimari ve Dekorasyon, Mimarlık, Education and Training, Interior Design and Decoration, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim teknolojileri alanında AG (artırılmış gerçeklik) ve MAG (mobil artırılmış gerçeklik) uygulamalarının kullanımı son yıllarda önemli ölçüde artmış olmasına rağmen, literatürdeki çalışmaların büyük bir kısmı bu teknolojilerin öğrenme çıktıları üzerindeki doğrudan etkilerine odaklanmış; söz konusu etkilerin hangi bilişsel ve duyuşsal mekanizmalar aracılığıyla ortaya çıktığı yeterince açıklanamamıştır. Mimarlık ve iç mimarlık eğitiminde, özellikle yapı bilgisi gibi zihinde canlandırılması güç, çok katmanlı ve uzamsal akıl yürütme gerektiren içeriklerin öğreniminde öğrencilerin yaşadığı kavramsal güçlükler, pedagojik olarak yapılandırılmış dijital öğrenme ortamlarına olan ihtiyacı daha da belirgin hale getirmektedir. Bu bağlamda, bu araştırmanın temel amacı; CTML (Çoklu Ortamla Öğrenmenin Bilişsel Kuramı-Cognitive Theory of Multimedia Learning) ilkeleri doğrultusunda tasarlanan MAG tabanlı bir öğrenme modelinin (M-ARLearn), öğrencilerin akademik başarıları, teknoloji kabul düzeyleri ve öğrenme motivasyonları üzerindeki etkisini bütüncül bir çerçevede incelemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri mekanizma düzeyinde ortaya koymaktır. Araştırmada, nicel ve nitel veri toplama süreçlerinin birbirini tamamlayacak şekilde yapılandırıldığı açımlayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, üç farklı yükseköğretim kurumunun mimarlık ve iç mimarlık bölümlerinde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, ön test puanlarının kovaryans olarak kontrol edildiği ANCOVA (Kovaryans Analizi) ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmış; kuramsal modelin sınanmasında Hayes'in PROCESS makrosu (Model 4) aracılığıyla aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmış ve NVivo yazılımı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, M-ARLearn modeli ile desteklenen öğretim sürecinin, öğrencilerin yapı bilgisi dersindeki akademik başarılarını ve öğrenme motivasyonlarını geleneksel öğretim yöntemlerine kıyasla anlamlı düzeyde ve yüksek bir etki büyüklüğü ile artırdığını göstermektedir. Bununla birlikte, TAM (Teknoloji Kabul Modeli- Technology Acceptance Model) kapsamında öğrencilerin teknolojiye yönelik algılarının akademik başarı üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı olduğu; ancak öğrenme sürecine katılımı başlatan önemli bir algısal eşik oluşturduğu belirlenmiştir. Aracılık analizi sonuçları, öğretim yönteminin akademik başarı üzerindeki etkisinin önemli bir bölümünün (yaklaşık %33–37) öğrenme motivasyonu üzerinden dolaylı olarak gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Özellikle ARCS (Attention-Dikkat, Relevance-Uygunluk, Confidence-Güven, Satisfaction-Tatmin) motivasyon modelinin dikkat ve ilgi/uygunluk boyutlarının (%11-%10) bu süreçte belirleyici rol oynadığı tespit edilmiştir. Nitel bulgular, nicel sonuçları destekleyerek M-ARLearn modelinin öğrenme sürecine etkisini daha derinlikli biçimde açıklamaktadır. Öğrenciler, uygulamanın sunduğu 3B (üç boyutlu) görselleştirme, etkileşimli manipülasyon ve soyut yapı elemanlarını somutlaştırma olanaklarının öğrenmeyi kolaylaştırdığını; bu süreçte bilişsel yükün azaldığını ve içsel motivasyonlarının arttığını ifade etmişlerdir. Ayrıca öğrencilerin uygulamayı kolay, anlaşılır ve ilgi çekici bulmaları, teknoloji kabulünün öğrenme sürecindeki kolaylaştırıcı rolünü desteklemektedir. Farklı üniversite ve bölümlerden elde edilen bulguların tutarlılığı, önerilen modelin yapı bilgisi eğitimi bağlamında genellenebilir bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bu araştırma, MAG uygulamalarının mimarlık ve iç mimarlık eğitiminde yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil; bilişsel tasarım, algısal kabul ve motivasyonel süreçlerin etkileşimiyle çalışan bütüncül bir öğrenme mekanizması olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, literatüre CTML ilkelerinin teknoloji kabulünü desteklediği, bu kabulün motivasyonu artırdığı ve nihayetinde akademik başarıyı olumlu yönde etkilediği mekanizma temelli bir dijital pedagoji modeli önermekte ve bu modelin yapı bilgisi eğitimi bağlamında ampirik olarak doğrulanabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Although the use of AR (Augmented Reality) and MAR (Mobile Augmented Reality) applications in educational technology has increased considerably in recent years, the majority of studies in the literature have focused on the direct effects of these technologies on learning outcomes, while the cognitive and affective mechanisms through which these effects occur have not been sufficiently explained. In architecture and interior architecture education, students often experience conceptual difficulties, particularly when learning complex, multi-layered, and spatially demanding subjects such as building science. These challenges highlight the need for pedagogically structured digital learning environments. Within this context, the primary aim of this study is to investigate the effects of a MAR-based learning model (M-ARLearn), designed in accordance with the principles of the Cognitive Theory of Multimedia Learning (CTML), on students' academic achievement, technology acceptance, and learning motivation within a holistic framework, and to examine the relationships among these variables at the level of underlying mechanisms. An explanatory sequential mixed-methods design, in which quantitative and qualitative data collection processes were structured to complement one another, was employed. The study group consisted of undergraduate students enrolled in architecture and interior architecture programs at three different higher education institutions. Quantitative data were analyzed using independent-samples t-tests, Analysis of Covariance (ANCOVA) controlling for pre-test scores as covariates, and multiple linear regression analyses. Mediation analyses were conducted using Hayes' PROCESS macro (Model 4) to test the proposed theoretical model. Qualitative data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis with NVivo software. The findings revealed that the instructional process supported by the M-ARLearn model significantly improved students' academic achievement and learning motivation in building science courses, with a large effect size compared to traditional instructional methods. Furthermore, within the framework of the Technology Acceptance Model (TAM), students' perceptions of technology were found to have a limited direct effect on academic achievement; however, these perceptions constituted an important perceptual threshold that facilitated engagement in the learning process. The mediation analysis demonstrated that a substantial proportion of the effect of the instructional method on academic achievement (approximately 33–37%) occurred indirectly through learning motivation. In particular, the Attention and Relevance dimensions (11% and 10%, respectively) of the ARCS (Attention, Relevance, Confidence, Satisfaction) motivational model were identified as playing a critical role in this process. The qualitative findings supported the quantitative results and provided a deeper understanding of how the M-ARLearn model influenced the learning process. Students reported that the three-dimensional visualization, interactive manipulation, and opportunities to concretize abstract structural concepts facilitated learning, reduced cognitive load, and enhanced intrinsic motivation. In addition, students described the application as easy to use, understandable, and engaging, further supporting the facilitating role of technology acceptance in the learning process. The consistency of the findings across different universities and departments suggests that the proposed model possesses considerable potential for generalization within the context of building science education. In conclusion, this study demonstrates that MAR applications in architecture and interior architecture education should be regarded not merely as technological innovations, but as holistic learning mechanisms operating through the interaction of cognitive design, technology acceptance, and motivational processes. Accordingly, the study proposes a mechanism-based digital pedagogy model in which CTML principles foster technology acceptance, technology acceptance enhances learning motivation, and learning motivation ultimately contributes to academic achievement. Furthermore, the findings provide empirical evidence supporting the validity of this model within the context of building science education.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE