Oğuz Kağan Destanı ve Reşideddin Oğuznamesi'nin erdem-değer-eylem çerçevesinde incelenmesi
An investigation of the Oghuz Kagan Epic and Rashid-Aldin's Oghuz-Nama within the scope of the virtue-valueaction framework
- Tez No: 1019317
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENİS HARUN BAŞER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri, Tarih, Education and Training, Ancient Linguistics and Cultures, History
- Anahtar Kelimeler: Değer, Erdem, Eylem, Oğuz Kağan Destanı, Reşideddin Oğuznamesi, Değerler eğitimi, Oğuzname, Action, Epic of Oghuz Khagan, Reşideddin's Oghuzname, Value, Virtue, Values education, Oghuz Kağan Legend, Oguzname
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET OĞUZ KAĞAN DESTANI VE REŞİDEDDİN OĞUZNAMESİ'NİN ERDEM- DEĞER-EYLEM ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ ERGÜL, Tuğçe Yüksek Lisans Tezi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Enis Harun BAŞER Şubat, 2026, 155 sayfa Oğuz Kağan Destanı eski Türklerin yaşayışları ve dünya görüşlerine dair önemli bilgiler barındıran, İslamiyet'in kabulünden önce Oğuz Kağan Destanı olarak bilinen İslamiyet'in etkileri ile birlikte Oğuzname adını alarak içeriği genişleyen sözlü bir edebiyat ürünüdür. Bu araştırmanın amacı Oğuz Kağan Destanı'nın İslamiyet öncesi hali ve İslamiyet'in kabulünden sonra oluşturulan şeklini Erdem-Değer-Eylem Çerçevesinde incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi deseni kullanılmış toplanan veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın veri kaynağını Bang ve Arat (1936) tarafından kaleme alınan“Oğuz Kağan Destanı”ve Togan'ın (1982)“Reşideddin Oğuznamesi Tercüme ve Tahlili”adlı eserleri oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde Erdem-Değer-Eylem Çerçevesinde yer alan 20 değerden hareketle oluşturulan değer izleme formu kullanılmıştır. Tespit edilen değer içerikli ifadeler yansıttığı değerlere ve eylemlere göre kategorilere ayrılmıştır. Araştırma sonucunda Reşideddin Oğuznamesi'nde en çok adalet, saygı, sorumluluk, mütevazılık, çalışkanlık ve dostluk değerleri yer alırken, Oğuz Kağan Destanı'nda ise en fazla adalet, saygı, sorumluluk ve çalışkanlık değerleri bulunmuştur. Tasarruf, mahremiyet ve sağlıklı yaşam değerlerine ise iki eserde de rastlanmamıştır. Sonuç olarak Reşideddin Oğuznamesi'nin bulunan değer miktarı açısından Oğuz Kağan destanına göre daha zengin olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde iki eserin de orta okul düzeyinde değerler eğitiminde kullanımının faydalı olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT AN INVESTIGATION OF THE OGHUZ KAGAN EPIC AND RASHID-AL-DIN'S OGHUZ-NAMA WITHIN THE SCOPE OF THE VIRTUE-VALUE-ACTION FRAMEWORK ERGÜL, Tuğçe Master Thesis, Department of Turkish and Social Sciences Education Supervisor: Asst. Prof. Dr. Enis Harun BAŞER February, 2026, 155 pages The Epic of Oghuz Khagan is a product of oral literature that contains significant information regarding the lifestyle and worldview of the ancient Turks; originally known as the Epic of Oghuz Khagan prior to the adoption of Islam, its content expanded under the title Oghuzname following Islamic influence. The aim of this study is to examine the pre-Islamic version of the Epic of Oghuz Khagan and its form established after the adoption of Islam within the context of the“Virtue-Value-Action Framework.”The document analysis design, a qualitative research method, was employed in this study, and the collected data were analyzed using descriptive analysis and content analysis techniques. The data sources for the research constitute the works titled“Oğuz Kağan Destanı”penned by Bang and Arat (1936) and“Reşideddin Oğuznamesi Tercüme ve Tahlili”by Togan (1982). A value tracking form, developed based on the 20 values included in the Virtue-Value-Action Framework, was utilized in the analysis of the data. The identified value-laden expressions were categorized according to the values and actions they reflected. The results of the research indicated that while the values of justice, respect, responsibility, humility, diligence, and friendship were most prevalent in Reşideddin's Oghuzname, the values of justice, respect, responsibility, and diligence were most frequently encountered in the Epic of Oghuz Khagan. The values of saving, privacy, and healthy living were not observed in either of the works. Consequently, it was determined that Reşideddin's Oghuzname is richer than the Epic of Oghuz Khagan in terms of the quantity of values identified. Upon a general evaluation, it was concluded that the utilization of both works in values education could be beneficial.
Benzer Tezler
- Oğuznâme ve Şehnâme üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative study on Oğuznâme and Şehnâme
SOMAYEH EASY
Doktora
Türkçe
2015
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TEMİZKAN
- Oğuzname Destanı
The Legend of Oguzname
NAZAN USTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. OSMAN KEMAL KAYRA
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Motorlarda aşırı doldurmanın bilgisayar yardımıyla incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEDİM AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT