Hedefli kanser tedavisine yönelik kontrollü dağıtım ve ilaç yüklemeli mof nanopartiküllerin sentezi ve genom çalışmaları
Synthesis and genome studies of controlled delivery and drug loaded mof nanoparticles for targeted cancer therapy
- Tez No: 1018963
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF ÖZYILMAZ, PROF. DR. HİLAL ARIKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoteknoloji, Genetik, Tıbbi Biyoloji, Biotechnology, Genetics, Medical Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nanoteknoloji ve İleri Malzemeler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pankreas kanseri, agresif ilerleyişi, erken metastaz eğilimi ve tedaviye karşı yüksek direnç geliştirme kapasitesi nedeniyle günümüzde en ölümcül malignitelerden biri olarak kabul edilmektedir. Mevcut kemoterapötik yaklaşımlar içerisinde yaygın olarak kullanılan 5-Fluorouracil (5-FU), tümör hücre proliferasyonunu baskılamada etkili olmasına rağmen; düşük biyoyararlanım, hızlı sistemik eliminasyon, sağlıklı dokular üzerinde toksik etkiler ve hedefe özgü olmayan dağılım gibi önemli sınırlamalara sahiptir. Bu durum, pankreas kanseri tedavisinde daha seçici, kontrollü ve etkin ilaç taşıma sistemlerine olan ihtiyacı açıkça ortaya koymaktadır. Son yıllarda, yüksek yüzey alanı, ayarlanabilir gözenek yapısı ve fonksiyonelleştirilebilir kimyasal özellikleri sayesinde metal-organik kafes yapıları (MOF'lar), kanser tedavisinde umut vadeden nano taşıyıcı sistemler olarak öne çıkmaktadır. Bu tez kapsamında kullanılan MIL-101-NH2 ve UiO-66-NH2 yapıları, yüksek ilaç yükleme kapasitesi ve biyouyumluluk özellikleri ile dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, kemoterapötik ajan olarak 5-FU'nun MOF yapıları içerisine yüklenmesi ve hedefe yönelik taşınımın artırılması amacıyla Folik Asit (FA) ile yüzey fonksiyonelleştirmesi gerçekleştirilmiştir. Folik asit, özellikle pankreas kanseri hücrelerinde aşırı eksprese edilen folat reseptörlerine yüksek afinite göstermesi sayesinde, nano taşıyıcı sistemlerin tümör hücrelerine seçici olarak yönlendirilmesini sağlamaktadır. Bu yaklaşım, ilacın sağlıklı dokular üzerindeki yan etkilerini azaltırken, tümör dokusunda daha yüksek lokal konsantrasyonlara ulaşmasını mümkün kılmaktadır. Elde edilen bulgular, MOF-temelli 5-FU taşıyıcı sistemlerinin kontrollü ilaç salımı sağladığını ve folik asit modifikasyonu ile birlikte hücre içi alımın belirgin şekilde arttığını göstermektedir. Ayrıca, geliştirilen nanokompozitlerin pankreas kanseri hücre hatları üzerinde serbest 5-FU'ya kıyasla daha yüksek sitotoksik etki oluşturduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, MOF tabanlı hedefli ilaç taşıma sistemlerinin pankreas kanseri tedavisinde mevcut kemoterapötik yaklaşımlara alternatif ve daha etkin bir strateji sunabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu tez çalışması, MOF'ların hedefe yönelik ilaç taşıma sistemleri olarak kullanım potansiyelini ortaya koymakta ve özellikle folik asit aracılı hedefleme stratejisinin pankreas kanseri tedavisinde etkinliğini artırabileceğini göstermektedir. Bu yaklaşım, gelecekte daha güvenli, seçici ve etkili kanser tedavi platformlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilecek önemli bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Pancreatic cancer is considered one of the most lethal malignancies due to its aggressive progression, early metastatic potential, and high resistance to conventional therapies. Among current chemotherapeutic agents, 5-Fluorouracil (5-FU) is widely used to inhibit tumor cell proliferation; however, its clinical efficacy is significantly limited by poor bioavailability, rapid systemic clearance, non-specific distribution, and severe side effects on healthy tissues. These limitations highlight the urgent need for more efficient, selective, and controlled drug delivery systems in pancreatic cancer treatment. In recent years, metal–organic frameworks (MOFs) have emerged as promising nanocarriers in cancer therapy due to their exceptionally high surface area, tunable pore structures, and versatile functionalization capabilities. In this study, MIL-101-NH2 and UiO-66-NH2 were employed as drug delivery platforms owing to their high drug loading capacity and favorable biocompatibility. Within the scope of this thesis, 5-FU was successfully loaded into MOF structures, and surface functionalization was performed using Folic Acid (FA) to achieve targeted delivery. Folic acid exhibits high affinity toward folate receptors, which are overexpressed in many cancer cells, including pancreatic cancer, thereby facilitating selective uptake of the nanocarrier system by tumor tissues. This targeting strategy aims to enhance drug accumulation at the tumor site while minimizing systemic toxicity. The results demonstrated that MOF-based 5-FU delivery systems provided controlled drug release profiles and significantly enhanced cellular uptake when functionalized with folic acid. Moreover, the developed nanocomposites exhibited higher cytotoxic effects against pancreatic cancer cell lines compared to free 5-FU. These findings indicate that MOF-based targeted drug delivery systems offer a promising alternative to conventional chemotherapy by improving therapeutic efficacy and reducing adverse effects. In conclusion, this study highlights the potential of MOFs as effective nanocarriers for targeted drug delivery and demonstrates that folic acid-mediated targeting can significantly enhance treatment efficiency in pancreatic cancer. This approach provides a valuable foundation for the development of safer, more selective, and more effective cancer therapy platforms in the future.
Benzer Tezler
- Büyük mimarlık bürolarında yönetim aracı olarak bir maliyet hesabı modeli
Ein Kostenrechnungsmodel als steuerungsinstrument in grossen architekturbüros
A.MURAT ÇIRACI
- Türkiye'de özel video işletmelerinin teknoloji üretim ve personel açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEDİM GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEZBAN TAMER