Artikülasyon bozukluğu olan bir altıncı sınıf öğrencisinin konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik bir eylem araştırması
An action research on improving the speaking skills of a sixth-grade student with articulation disorder
- Tez No: 1018898
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGE BAĞCI AYRANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Anlatı becerileri, Dil becerileri, Dört dil becerisi, Konuşma becerisi, Ses bozuklukları, Narrative skills, Language skills, Four language skills, Speaking skills, Voice disorders
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, artikülasyon bozukluğu yaşayan bir altıncı sınıf öğrencisinin konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik olarak gerçekleştirilen eylem araştırmasının etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması yöntemi tercih edilmiş, katılımcı ise uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışma, tek bir katılımcı ile yürütülmüş ve veri toplama sürecinde çeşitlendirilmiş veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Bu kapsamda artikülasyon bozukluğu kontrol listesi, yapılandırılmamış gözlem formları, öğrenci günlüğü, öğretmen günlüğü ve performans kayıtları veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında katılımcının konuşma becerileri, Milli Eğitim Bakanlığı 6. sınıf Türkçe dersi konuşma kazanımları doğrultusunda incelenmiş ve başlangıç düzeyi ilk uygulamada tespit edilmiştir. Bu değerlendirme sonuçlarına dayanarak katılımcıya özel bir eylem planı hazırlanmıştır. Uygulama, öğrencinin öğrenim gördüğü okulda, ders saatleri dışında, haftada iki gün ve her biri iki ders saatinden oluşan oturumlarla gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreci toplamda sekiz hafta sürmüş ve on altı ders saati olarak tamamlanmıştır. Araştırma sürecinde verilerin toplanması ve analiz edilmesi eş zamanlı olarak yürütülmüş, elde edilen veriler sistematik analitik analiz yaklaşımı çerçevesinde çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Öğrencide başlangıçta ses üretimi açısından sesli harflerden /ı/ ; sessiz harflerden ise /c/, /ç/, /j/, /l/, /r/, /s/, /ş/ /t/ ve /z/ sessizlerinin üretiminde belirgin hatalar gözlenmiştir.A rtikülasyon bozukluğu kontrol listesinden ilk uygulamada 19 puan aldığı, son uygulamada 1 puana kadar düştüğü gözlemlenmiştir. Bu durum hatalarının azaldığını göstermektedir. Uygulama sonucunda, katılımcının konuşma becerilerinde gözle görülür ve çok boyutlu bir gelişme sağlandığı tespit edilmiştir. Özellikle öğrencinin başlangıçta zorlandığı /c/,/ç/,/ı/,/l/,/r/ /s/, /ş/, /t/ gibi hedef seslerde doğru üretimin arttığı, artikülasyon hatalarının önemli ölçüde azaldığı ve konuşma akıcılığının geliştiği belirlenmiştir. Bununla birlikte öğrencinin özgüveninde artış olduğu, derse katılımının güçlendiği ve kendini ifade etme becerisinin geliştiği görülmüştür. Öğrencinin hatalarını fark etme ve düzeltme becerisinin gelişmesi, öğrenmenin kalıcı hâle geldiğini göstermektedir. Bu durum, öğrenmenin yalnızca bilişsel değil, aynı zamanda duyuşsal boyutları da içerdiğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, artikülasyon temelli yapılandırılmış ve uygulamaya dayalı eylem planlarının öğrencinin konuşma becerilerini geliştirmede etkili, esnek ve işlevsel bir yaklaşım sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte elde edilen sonuçlar, artikülasyon çalışmalarının yalnızca ses düzeyinde değil, vurgu, tonlama, akıcılık ve iletişimsel becerilerle birlikte ele alınmasının daha etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, bireyselleştirilmiş, süreç odaklı ve çok boyutlu müdahale programlarının uygulanması önerilmektedir. Ayrıca bu tür eylem planlarının öğretmenler için yol gösterici nitelikte olduğu ve öğrencilerin genel akademik ve iletişimsel gelişimlerine katkı sağlayabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the effect of an action research designed to improve the speaking skills of a sixth-grade student with an articulation disorder. In this study, action research, one of the qualitative research designs, was employed, and the participant was selected through purposive sampling. The study was conducted with a single participant, and diversified data collection tools were utilized. In this context, an articulation disorder checklist, unstructured observation forms, student diaries, teacher diaries, and performance records were used as data collection instruments. At the initial stage of the study, the participant's speaking skills were evaluated in line with the speaking outcomes of the 6th-grade Turkish curriculum determined by the Ministry of National Education, and the baseline level was identified in the first implementation. Based on these findings, an individualized action plan was developed for the participant. The implementation was carried out at the participant's school, outside regular class hours, twice a week, with each session consisting of two class hours. The intervention process lasted eight weeks and was completed in a total of sixteen class hours. Data collection and analysis were conducted simultaneously, and the data were analyzed and interpreted using a systematic analytical approach. At the beginning of the study, significant articulation errors were observed in the production of the vowel /ɯ/ and the consonants /c/, /ç/, /j/, /l/, /r/, /s/, /ʃ/, /t/, and /z/. The participant scored 19 points on the articulation disorder checklist during the initial assessment, which decreased to 1 point in the final assessment, indicating a substantial reduction in errors. As a result of the implementation, a noticeable and multidimensional improvement was observed in the participant's speaking skills. In particular, the accuracy of production increased in target sounds such as /c/, /ç/, /ɯ/, /l/, /r/, /s/, /ʃ/, and /t/, articulation errors were significantly reduced, and speech fluency improved. In addition, the participant demonstrated increased self-confidence, greater participation in the learning process, and improved expressive abilities. The development of self-monitoring and self-correction skills indicates that learning became more permanent. These findings suggest that learning involves not only cognitive but also affective dimensions. The findings of the study indicate that structured and practice-based action plans focusing on articulation provide an effective, flexible, and functional approach to improving the speaking skills of students with articulation disorders. Furthermore, the results reveal that articulation interventions should not be limited to sound production alone but should also incorporate prosodic features such as stress, intonation, fluency, and communicative competence. In this respect, individualized, process-oriented, and multidimensional intervention programs are recommended. Additionally, such action plans can serve as a practical guide for teachers and contribute to students' overall academic and communicative development.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinde konuşmanın eklemleme bozukluğu yönünden değerlendirilmesi“Yozgat ili merkezinde”
Başlık çevirisi yok
TAN ÖZTEN
- Distinktive Merkmale der Segmentale Phoneme im Deutschen und im Türkischen (Eine kontrastive arbeit)
Başlık çevirisi yok
UMUT GÜRBÜZ
- Tıbbi rehabilitasyon yönünden ikitelli-Atatürk mahallesinde özürlülük epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
LÜTFİYE MÜSLÜMANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Ankara ili ilkokul çağı çocuklarında konuşma, ses ve akıcılık bozuklukları dağılımının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
İCLAL ERTAŞ KUDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiOdyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGİN TURAN
