Geri Dön

Endülüslü ibn Hayyân ve el-Muktebes isimli eseri

Ibn Hayyan from Andalusia and her work al-Muqtabas

  1. Tez No: 1018772
  2. Yazar: RABİA ELİF ATEŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ADNAN ADIGÜZEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Endülüs coğrafyasının önemli tarihçilerinden İbn Hayyân'ın hayatını, yetiştiği ilmî çevreyi, fikrî şahsiyetini ve tarihçiliğini, özellikle el-Muktebes adlı eseri çerçevesinde incelemektedir. Tezin birinci bölümünde İbn Hayyân'ın hayatı, ilmî ve fikrî şahsiyeti ile tarihçiliği ele alınmıştır. Bu kapsamda müellifin ilmî birikiminin oluşum süreci, içinde bulunduğu kültürel ortam, rivayetleri aktarma biçimi ve tarih yazımına yön veren metodolojik yaklaşımı incelenmiştir. Ayrıca dönemin resmî tarihçisi olarak üstlendiği rol, kullandığı kaynaklar, rivayetleri ifade tarzı ve olaylara tanıklık düzeyi el-Muktebes üzerinden değerlendirilmiş; Âmirîler döneminde ve Cehverîler döneminde üstlendiği görev çerçevesinde tarih yazımında benimsediği ilkeler ortaya konulmuştur. Tezin ikinci bölümünde el-Muktebes ele alınmış; eserdeki veriler çağdaş kaynaklar ve diğer tarihî metinlerle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede İbn Hayyân'ın olayları kronolojik ve sistematik bir biçimde kaydettiği, rivayetlerin ardından eleştirel değerlendirmelerde bulunduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca eserin tarih yazıcılığı açısından önemi, günümüze ulaşan nüshaları, tahkik ve neşirleri ile muhtevası incelenmiş; müellifin izlediği yöntem değerlendirilmiştir.

Özet (Çeviri)

This study examines the life, intellectual environment, intellectual personality, and historiography of Ibn Hayyan, one of the prominent historians of Al-Andalus, specifically within the framework of his work al-Muqtabis. The first chapter of the thesis addresses Ibn Hayyan's life, his intellectual and scholarly personality, and his historiography. In this context, the formation process of the author's scholarly background, the cultural environment he belonged to, his manner of transmitting narratives, and his methodological approach shaping his historical writing are analyzed. Furthermore, his role as the official historian of the period, the sources he utilized, his style of expressing narratives, and his level of eyewitnessing events are evaluated through al-Muqtabis. The principles he adopted in historical writing are also demonstrated within the framework of the duties he undertook during the Amirid and Jahwarid periods. The second chapter of the thesis focuses on al-Muqtabis, analyzing the data within the work by comparing it with contemporary sources and other historical texts. Within this framework, it is revealed that Ibn Hayyan recorded events in a chronological and systematic manner and made critical evaluations following the narratives. Additionally, the significance of the work in terms of historiography, its surviving manuscripts, its critical editions and publications, and its content are examined, and the method followed by the author is evaluated.

Benzer Tezler

  1. Endülüs'te son müslüman kalıntısı Morisko'ların Cezayir'e göçü ve Osmanlı yardımı (1492-1614)

    Başlık çevirisi yok

    BENAFRİ CHAKİB

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    TarihHacettepe Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. A. YAŞAR OCAK

  2. Endülüs'de Muvelledun hareketleri: 180 - 320 / 796 - 932

    Başlık çevirisi yok

    MEHMET ÖZDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    TarihAnkara Üniversitesi

    İslam Medeniyeti ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA FAYDA

  3. Endülüs şiirinde mersiye

    Başlık çevirisi yok

    M. FARUK TOPRAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1990

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara Üniversitesi

    Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İNCİ KOÇAK

  4. Konya dışındaki müze ve kütüphanelerde bulunan Selçuklu ve Selçuklu üslubunu taşıyan cild kapakları (2 cilt)

    Başlık çevirisi yok

    AHMET SAİM ARITAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1992

    Sanat TarihiSelçuk Üniversitesi

    Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. BEYHAN KARAMAĞARALI

  5. İbn Şüheyd ve edebi kişiliği

    Başlık çevirisi yok

    MUSTAFA AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1992

    DilbilimAtatürk Üniversitesi

    Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NASUHİ ÜNAL KARAARSLAN