Akıllı turizm teknolojileri deneyiminin turist memnuniyeti ve davranışsal niyete etkisi
The impact of smart tourism technologies on tourist satisfaction and behavioral intentions
- Tez No: 1018754
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SARIIŞIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma; Akıllı Turizm Teknolojileri (ATT) deneyiminin erişim, bilgilendirme, etkile-şim, kişiselleştirme ve güvenlikten oluşan genişletilmiş beş boyutlu yapısının, hizmet kali-tesi ATT desteği memnuniyeti ile genel ATT memnuniyeti olarak ele alınan turist mem-nuniyeti ve davranışsal niyet üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araş-tırmanın verileri, İstanbul destinasyonunu ziyaret eden 1132 yabancı turistten anket for-mu ile toplanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde; güvenirlik, frekans, önem derecelen-dirmesi, normallik, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör ile korelasyon analizlerinin yanı sıra yapısal eşitlik modeli ve farklılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz bulguları, ATT de-neyimini oluşturan beş boyutun da turist memnuniyetini oluşturan hizmet kalitesi ATT desteği memnuniyetini ve genel ATT memnuniyetini doğrudan, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı (p<0.01) düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Boyutlar arasında bilgi-lendirme boyutunun, hizmet kalitesi ATT desteği memnuniyeti (r=0.517) ve genel ATT memnuniyeti (r=0.527) üzerinde en yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bunun-la birlikte, hizmet kalitesi ATT desteği memnuniyetinin de genel ATT memnuniyetini doğrudan, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı (p<0.01) düzeyde yordadığı belirlenmiş-tir. Ayrıca aracılık analizleri, her iki memnuniyet türünün de ATT deneyimi ile davranış-sal niyet arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Turistlerin ATT önem derecelendirmesinde en yüksek değeri kablosuz internet ve mobil uygulamalar alırken; SMS servisleri ve teknoloji eğitim içeriklerinin en düşük düzeyde kaldığı sap-tanmıştır. Demografik özelliklere göre, Z kuşağının teknoloji destekli deneyimden elde ettiği memnuniyetin diğer kuşaklara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belir-lenmiştir. Yüksek teknoloji kullanım yetkinliğine sahip turistlerin; ATT deneyimi, hizmet kalitesi ATT desteği memnuniyeti, genel ATT memnuniyeti ve davranışsal niyet boyutla-rına yönelik algılarının diğer katılımcılara kıyasla daha olumlu olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, Asya kıtasından gelen turistlerin davranışsal niyetinin Avrupalı turistlere gö-re istatistiksel açıdan daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Sonuç olarak bu araştırma, literatürdeki dört boyutlu ATT deneyimi modeline güvenlik boyutu eklenerek oluşturu-lan beş boyutlu genişletilmiş modeli, İstanbul destinasyonundaki yabancı turist örnekle-miyle test etmiş ve teorik olarak doğrulamıştır. Turist memnuniyetinin destinasyonda su-nulan hizmetlere yönelik teknoloji desteği ve genel teknoloji memnuniyeti üzerinden öl-çüldüğü bu araştırma; mevcut literatürdeki boşlukları doldurmanın yanı sıra, kamu ve özel sektördeki turizm paydaşlarına turist memnuniyetini artıracak ve sürdürülebilir re-kabet avantajı sağlayacak kanıta dayalı öngörüler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the effects of the expanded five dimensional framework of the Smart Tourism Technologies (STT) experience comprising accessibility, informa-tion, interaction, personalization, and security on behavioral intention and tourist satis-faction, which is operationalized through two distinct dimensions: satisfaction with STT support for service quality and overall STT satisfaction. The empirical data were collec-ted via questionnaires from 1,132 international tourists visiting Istanbul. The gathered data were subjected to reliability, frequency, importance rating, normality, exploratory and confirmatory factor, and correlation analyses, along with structural equation mode-ling (SEM) and differential analyses. The empirical findings revealed that all five di-mensions of the STT experience directly, positively, and statistically significantly (p <0.01) predicted both satisfaction with STT support for service quality and overall STT satisfaction. Among these dimensions, the information dimension exerted the highest impact on both satisfaction with STT support for service quality (r = 0.517) and overall STT satisfaction (r = 0.527). Furthermore, satisfaction with STT support for service qua-lity was found to directly, positively, and significantly (p <0.01) predict overall STT sa-tisfaction. Additionally, mediation analyses demonstrated that both types of satisfaction play a partial mediating role in the relationship between the STT experience and behavi-oral intention. Regarding the importance rating of STTs, wireless internet and mobile applications were evaluated with the highest priority by tourists, whereas SMS services and technology training content received the lowest scores. In terms of demographic characteristics, Generation Z's satisfaction derived from the technology enhanced expe-rience was significantly higher than that of other generations. Tourists with a high level of technology competence exhibited significantly more positive perceptions regarding the STT experience, satisfaction with STT support for service quality, overall STT satis-faction, and behavioral intention compared to those with lower competence. Lastly, the behavioral intentions of tourists from Asia were found to be statistically significantly higher than those of tourists from Europe. Consequently, this study theoretically valida-ted the expanded five dimensional STT framework constructed by integrating the secu-rity dimension into the traditional four dimensional model within the context of an in-ternational tourist sample in Istanbul. By measuring tourist satisfaction through destina-tion based technology support and overall technology satisfaction, this research addres-ses critical gaps in the literature. Furthermore, it provides evidence based insights for both public and private tourism stakeholders to enhance tourist satisfaction and achieve a sustainable competitive advantage.
Benzer Tezler
- Akıllı turizm deneyiminin algılanan değer, memnuniyet ve davranışsal niyetler üzerine etkisi
The impact of smart tourism experience on perceived value, satisfaction, and behavioral intentions
BURAK PINAROĞLU
Doktora
Türkçe
2025
TurizmKarabük ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN AYAZ
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Banka kredilerinin ekonomide yarattıkları etkiler
Başlık çevirisi yok
NİHAL ÜÇSU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ ERDOĞAN ALKİN
- Reklam pazarlama
Başlık çevirisi yok
A.SELÇUK TUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Reklamcılıkİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NİYAZİ ÖKTEM
- Dönemsel yayınlarımızda reklamcılık işlevi ve basının kamuoyu oluşturma görevi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NEYLAN GÖNLÜYÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL