Geri Dön

Ergenlerde aktif müzikal uğraşın dikkat performansı ve yürütücü işlevlerle ilişkisi: Karşılaştırmalı ilişkisel tarama çalışması

The relationship between active musical engagement and attention performance and executive functions in adolescents: A comparative correlational study

PDF İndir

  1. Tez No: 1018735
  2. Yazar: MELİS ANIL
  3. Danışmanlar: DR. GÖKHAN ÖZCAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Aktif müzikal uğraş, Dikkat performansı, Yürütücü işlevler, Ergenlik, D2 Dikkat Testi, Ergen Yürütücü İşlevler Envanteri, Müzik, Psikoloji, Active musical engagement, Attention performance, Executive functions, Adolescence, D2 Attention Test, Adolescent Executive Functioning Inventory, Music, Psychology
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Haliç Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, ergenlik döneminde aktif müzikal uğraşın dikkat performansı ve yürütücü işlevler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 11–17 yaş aralığında bulunan toplam 87 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcıların 39'u aktif olarak müzikle ilgilenirken, 48'i herhangi bir müzik etkinliğiyle uğraşmamaktadır. G*Power programı ile yapılan a priori güç analizinde, α = .05, 1–β = .80 ve d = .60 değerleri temel alınarak yaklaşık 90 katılımcıya ihtiyaç duyulduğu hesaplanmış, mevcut örneklem büyüklüğünün bu hedefle uyumlu olduğu değerlendirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, D2 Dikkat Testi ve Ergen Yürütücü İşlevler Envanteri (EYİE) Öz-Bildirim Formu kullanılmıştır. D2 Dikkat Testi'nden elde edilen ham ve standardize puanlar arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş ve bulgular doğrultusunda sonraki analizlerde ham puanların kullanılmasına karar verilmiştir. Gruplar arasındaki karşılaştırmalar, yaş değişkeni kontrol edilerek ANCOVA ile gerçekleştirilmiştir. Aktif olarak müzikle ilgilenen grupta ise müzikle toplam uğraş süresi ve haftalık ortalama müzik pratiği süresi ile dikkat performansı ve yürütücü işlev puanları arasındaki ilişkiler yaş değişkeni kontrol edilerek kısmi korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, aktif olarak müzikle ilgilenen grubunun toplam işlem puanı (TN), hata düzeltilmiş toplam puanı (TN-E) ve konsantrasyon performansı (CP) açısından daha yüksek puanlara sahip olduğunu göstermiştir. Dalgalanma oranı (FR) bakımından ise müzikle ilgilenen grubun daha düşük puanlar aldığı belirlenmiştir. Buna karşın, Ergen Yürütücü İşlevler Envanteri toplam puanı ile çalışma belleği ve inhibisyon alt boyutlarında gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ayrıca yaş değişkeni kontrol edildiğinde müzikle toplam uğraş süresi ve haftalık ortalama müzik pratiği süresinin dikkat performansı ve yürütücü işlev puanlarıyla anlamlı bir ilişki göstermediği; yaş kontrol edilmeden gözlenen pozitif ilişkilerin ise büyük ölçüde yaşa bağlı olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, aktif müzikal uğraşın ergenlik döneminde özellikle dikkat performansının belirli bileşenleriyle ilişkili olabileceğini, ancak yürütücü işlevlerin tüm boyutlarında benzer bir farklılaşma yaratmadığını düşündürmektedir. Bu yönüyle araştırma, müzikle ilgilenmenin ergenlik dönemindeki bilişsel süreçler bağlamında destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmesine katkı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aimed to examine the relationship between active musical engagement, attention performance, and executive functions during adolescence. The study was conducted with 87 participants aged 11–17. Of the participants, 39 were actively engaged in music, while 48 were not involved in any musical activity. An a priori power analysis using G*Power indicated that approximately 90 participants were needed based on α = .05, 1–β = .80, and d = .60, and the current sample size was considered compatible with this target. The Demographic Information Form, D2 Attention Test, and Adolescent Executive Functioning Inventory (EYİE) Self-Report Form were used as data collection tools. The relationship between raw and standardized D2 scores was examined using Pearson correlation analysis, and raw scores were used in subsequent analyses. Group comparisons were conducted with ANCOVA by controlling for age. In the music-engaged group, the relationships between total duration of musical engagement, average weekly practice time, attention performance, and executive function scores were examined using partial correlation analysis controlling for age. Findings showed that adolescents actively engaged in music had higher total number of items processed (TN), total number of items processed minus errors (TN-E), and concentration performance (CP) scores, and lower fluctuation rate (FR) scores. However, no significant group differences were found in the total EYİE score or in the working memory and inhibition subscales. After controlling for age, neither total duration of musical engagement nor weekly practice time was significantly related to attention performance or executive function scores; the positive associations observed without age control were largely attributable to age. Overall, the findings suggest that active musical engagement may be related to certain components of attention performance during adolescence, but may not lead to similar differences across all dimensions of executive functions. In this respect, the study contributes to the consideration of musical engagement as a supportive factor in cognitive processes during adolescence.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1008570

    Çok-partili söyleme geleneği: Arnavutluk İso-polifonisi

    Multipart singing tradition: Albanian Iso-polyphony

    ARDA ÖZMEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MüzikAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Müzikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERDAR ERKAN

  2. Tez No

    445634

    Ergenlerin müzikal performans kaygısı ile ailelerinin beklentileri arasındaki ilişki

    The relationship of performance anxiety and family expectati̇ons of adolescents

    NURCAN BAHADIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    MüzikMarmara Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖZCAN ÖZBEK

  3. Tez No

    726779

    Aktif ve pasif sigara dumanına maruz kalan sağlıklı ergenlerde kan endokan ve idrar kotinin düzeyleri arasındaki ilişki

    Levels of blood endocan and urinary cotin in HEALTHY adolescents exposed to active and passive cigarette smokethe relationship between

    ELANUR YOLAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE KILIÇ

  4. Tez No

    901983

    Ergenlerde bilinçli farkındalık ve öz şefkatin duygusal düzenleme üzerindeki rolünün incelenmesi

    Examination of the role of conscious awareness and self-compassion on emotional regulation in adolescents

    ERVA AYCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA YÜKSEL ERDOĞDU

  5. Tez No

    819576

    Ergenlerde sorunlu internet kullanımı ile dikkat, zamanlama, hiperaktivite ve dürtüsellik düzeyinin ilişkisinin moxo yetişkinlere yönelik çeldirici sürekli performans testi ile değerlendirilmesi

    Assessment of the association between problematic internet use of adolescents and attention, timing, hyperactivity, and impulsivity levels with moxo distractor continuous performance test for adults

    MEHMET SERTÇELİK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT TERZİ

Geri Dön