Geleneksel konutlarda plan tipolojisi ve yapı kabuğunun enerji performansına etkisi: Erzurum evleri örneği
The impact of plan typology and building envelope on energy performance in traditional houses: The case of Erzurum houses
- Tez No: 1018378
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLAY ZORER GEDİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Enerji performans analizi, Geleneksel konut, Isı yalıtımı, Isıtma enerjisi, Plan analizleri, Soğuk iklim, Tarihi konutlar, Yapı analizi, Yapı fiziği, Yapı kabuğu, Energy performance analysis, Traditional dwelling, Heat insulation, Heating energy, Plan analysis, Coldclimate, Historical houses, Structure analysis, Structure physics, Building envelope
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Fiziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, soğuk iklim koşullarına sahip Erzurum örneğinde geleneksel konut mimarisinde plan tipolojisi ve yapı kabuğu özelliklerinin enerji performansı üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, enerji tüketiminin yalnızca yapı kabuğu özellikleriyle değil, aynı zamanda plan organizasyonu ve mekânsal kurgu ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, kompakt plan, açık avlulu plan ve kapalı avlulu plan tiplerini temsil eden üç farklı geleneksel konut örneği DesignBuilder (EnergyPlus tabanlı) simülasyon programı kullanılarak modellenmiş ve yıllık ısıtma enerjisi tüketimi ile iç mekân sıcaklık davranışları analiz edilmiştir. Tüm modellerde iklim verisi, kullanım senaryosu ve sistem kabulleri sabit tutularak plan tipolojisi ve yapı kabuğuna ilişkin etkilerin daha belirgin biçimde ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Elde edilen bulgular, kompakt plan tipinin daha düşük dış kabuk alanı sayesinde enerji performansı açısından avantaj sağladığını, girintili-çıkıntılı planlarda ise artan kabuk yüzeyinin ısı kayıplarını artırarak enerji tüketimini yükselttiğini göstermektedir. Yapı kabuğu iyileştirmeleri kapsamında yapılan analizlerde, geleneksel kabukta 123,60 kWh/m²·yıl olan yıllık ısıtma enerjisi tüketiminin, güncel kabuk uygulaması ile 88,70 kWh/m²·yıl seviyesine düşürülebildiği ve yaklaşık %28 oranında enerji tasarrufu sağlandığı belirlenmiştir. Bu değer, TS 825 standardında öngörülen sınır değerlerin altında olup, kabuk iyileştirmelerinin etkinliğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, enerji performansının plan tipolojisi ve yapı kabuğunun birlikte oluşturduğu bütüncül sistemin bir çıktısı olduğu ve sürdürülebilir konut tasarımında bu iki parametrenin birlikte ele alınmasının gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study comparatively examines the effects of plan typology and building envelope characteristics on the energy performance of traditional residential architecture in the case of Erzurum, which is characterized by cold climatic conditions. The aim of the study is to demonstrate that energy consumption should be evaluated not only in terms of building envelope properties but also in conjunction with plan organization and spatial configuration. Within this scope, three different traditional house types representing compact plan, open courtyard plan, and enclosed courtyard plan typologies were modeled using the DesignBuilder simulation program (based on EnergyPlus), and their annual heating energy consumption and indoor temperature behaviors were analyzed. In all models, climate data, usage scenarios, and system assumptions were kept constant in order to more clearly reveal the effects of plan typology and building envelope characteristics. The findings indicate that the compact plan type provides an advantage in terms of energy performance due to its lower external envelope area, whereas indented plan configurations increase energy consumption by enlarging the envelope surface area and consequently increasing heat losses. In the analyses conducted within the scope of building envelope improvements, it was determined that the annual heating energy consumption, which was 123.60 kWh/m²·year for the traditional envelope, could be reduced to 88.70 kWh/m²·year with the application of a contemporary envelope, corresponding to approximately 28% energy savings. This value is below the limit specified in TS 825, clearly demonstrating the effectiveness of envelope improvements. As a result, it is concluded that energy performance is an outcome of the integrated system formed by plan typology and building envelope, and that these two parameters must be considered together in sustainable housing design.
Benzer Tezler
- İran Tebriz konutlarında ana yaşam mekanındaki değişimin sentaktik irdelenmesi
Syntactical analysis of the evolution of main living space in Iranian Tabriz houses
ASHKAN MANSOURI
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Geleneksel Sivrihisar evleri
Traditional houses of Sivrihisar
FİSUN ÖZŞUÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN CEZMİ TUNCER