أصول القراءات العشر الكبرى من طرق التقريب والطيبة بمسلك الشيخ أحمد الصوفي (طريق إسطنبول)
Takrîb ve tayyibe tarikleri çerçevesinde kıraat-i aşere'nin usûlleri: Ahmed es-Sûfî mesleği (İstanbul tariki)
- Tez No: 1017798
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YOUSSEF MOHAMAD
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kıraat, Yeni Usul Talim-i Kıraat, İlmü'l-Kıraat, Reading, Yeni Usul Talim-i Kıraat, İlmü'l-Kıraat
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmacı bu tezde; İstanbul tariki olarak meşhur olan Şeyh Ahmed es-Sûfî'nin mesleğindeki tercihlerine göre, Takrîb ve Tayyibetu'n-Neşr tariklerinden Aşere-i Kübrâ'nın (On Büyük Kıraatin), bu on kârinin, râvilerinin ve tariklerinin kaidelerini zapt etmeyi ve çok sayıdaki edâ vecihlerinin tahrirâtını yapmayı hedeflemiştir. Bu kaideleri zapt eden bir çalışmanın bulunmaması, ilim talebesinin hocalara (meşâyiha) okurken edâda hataya düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca vecihlerin çokluğu ve iç içe geçmesi sebebiyle tahrirâtı anlamak zorlaşmakta, bu durum da talebeyi bu ilmi öğrenme, öğretme ve yayma konusunda ümitsizliğe sevk etmektedir. Bilindiği üzere, bu meslekten gelen kıraatler âlimler tarafından hüsnükabul görerek tevarüs edilmiştir. Günümüzdeki büyük kurrâlar bu usulle okutmaktadır ve Türkiye'deki Kur'an eğitiminde muteber olan usul de budur. Zira bu meslek sahibinin isnadı, İmam İbnü'l-Cezerî'ye (rahmetullahi aleyh) muttasıldır (kesintisiz ulaşmaktadır). Ayrıca onun mesleğinde, vecihleri cem' etme ve tahrirât hususundaki hassasiyeti açıkça görülmekte olup rivayetleri birbirine karıştırmamaktadır. Diğer yandan, bu kıraatlerin tarihini ve usulünü bilmeyen bazı kimseler bunların sıhhatinden şüphe duymaktadır. Bu sebeple tezin birinci bölümünde, başlıkta yer alan her bir kavrama ışık tutulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda kıraat ilminin doğuşu, gelişimi ve özellikle Türkiye'deki tarihi incelenmiş; başlangıcından edâ mesleklerinin teşekkülüne kadar olan süreç ele alınmış, İstanbul tariki temellendirilmiş ve başta Şeyh Ahmed es-Sûfî olmak üzere bu alandaki önde gelen kurrânın biyografilerine yer verilmiştir. İkinci bölümde araştırmacı; Tayyibe ve Takrîb tariki bağlamında on kârinin usulünü, ıstılahlarını açıklamaya odaklanmıştır. Okuyucunun usulü aşama aşama anlamasına ve meleke kazanmasına yardımcı olmak amacıyla, İmam Şâtıbî'nin Şâtıbiyye metnindeki usul tasnifinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda istiaze, besmele, idgam, med ve kasr ahkâmı ile sekt ve nakil tahrirâtından başlanarak râ, lâm harfleri ve resm-i hatta uygun vakıf bablarına kadar kıraat ilminin meseleleri ve edâ babları detaylı bir şekilde şerh edilmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmacı; Tayyibe ve Takrîb tariklerinden her bir kâriyi, râviyi ve tarik sahibini birbirinden ayıran özellikleri ortaya koymaya çalışmış; dört mertebe ile kıraat ile iki mertebe ile kıraat arasında bir mukayese yapmıştır. Çalışmada yöntem olarak; meslekleri belgelendirmek amacıyla öncelikle tarihsel metot kullanılmıştır. Ardından kaideleri ve usulü sunmak, ilmî materyali okuyucu için kolaylaştırmak maksadıyla açıklayıcı tablolardan ve zihin haritalarından yararlanılarak betimsel ve analitik bir yöntem izlenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışma; Aşere-i Kübrâ kıraatinin kuralları tam belirlenmiş (munzabıt) bir sistem olduğunu, öğreniminde yalnızca kitaplarla yetinilemeyeceğini, aksine ehil hocaların dizinin dibine oturarak elde edilebileceğini ve müşâfehe yoluyla zapt edileceğini ortaya koymuştur. Allah'ın izniyle bu tez, bu kıraatleri cem' etmek isteyenlerin önündeki zorlukları kolaylaştıran kapsamlı bir rehber olacaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to establish the accuracy of the rules of the ten canonical recitations, their narrators, and their methods, and to clarify the numerous variations in execution for these recitations according to the methods of Taqrīb and Tībat al-Nashr, based on the selections of Shaykh Ahmad al-Sufi, renowned for his Istanbul method. The lack of comprehensive study of these rules leads students of sacred knowledge to make mistakes in the execution of their recitation when reciting to shaykhs and makes it difficult for them to understand the precision due to the many branches of variations, causing them to despair of continuing to learn, teach, and disseminate this knowledge. It is well-known that these recitations from this method have been passed down through generations of scholars with acceptance and are taught by prominent reciters in our present time. They are the standard and relied upon readings in Quranic schools in Türkiye because the founder of this method has a continuous chain of transmission (isnad) back to Imam Ibn al-Jazari (may Allah have mercy on him). His method is characterised by its precision in collecting and clarifying the variations, and he avoids mixing different narrations. Furthermore, some people who are unaware of the history and origins of these recitations question their authenticity. Therefore, the aim of this thesis in the first chapter is to shed light on each word in its title, and to explain the origins, development, and history of the science of Quranic recitations, particularly in Türkiye, from its beginnings to the formation of the methods of execution, the establishment of the Istanbul method, and the biographies of prominent reciters there, especially Shaykh Ahmad al-Sufi. In the second chapter, the researcher focuses on clarifying the ten recitations' principles, terminology, and symbols according to the methods of al-Tayyib and al-Taqrib, and providing a detailed explanation of the issues of the science of Quranic recitation and its methods of execution. This is done by drawing upon, in an approximate way, Imam al-Shatibi's classification of principles in the al-Shatibiyya text, such as seeking refuge with Allah (isti'adha), the Basmala (saying“In the name of Allah”), idhghām, the rules of lengthening and shortening, and the rules of alsakt and alnaql, culminating in the chapter on the letters ra' and lam, and stopping according to the written script. This helps the reader to gradually understand and master the principles. In the third chapter the researcher sought to uncover the distinguishing characteristics of the reciter, the narrator, and the chronicler of the method, focusing on the methods of Tayyibat al-Nashr and Taqrib. It also compared the four-stage recitation with the two-stage recitation. The study's methodology was firstly historical to establish the ways, followed by a descriptive-analytical approach to present the rules and principles, using Illustrative tables and mind maps to facilitate the reader's understanding of the material. The conclusion of the study demonstrated that the ten major recitations constitute a well-defined system. Learning them cannot be limited to books alone; rather, they are acquired through sitting at the feet of proficient scholars and are mastered through oral transmission. This thesis, Allah willing, will serve as a comprehensive guide, simplifying the complexities for those seeking to learn these recitations.
Benzer Tezler
- Arapzade'nin (Kadı Beydâvî tefsirinden) Neml sûresi hâşiyesi
حاشية عرب زاده على سورة النّمل من تفسير البيضاوي تحقيق ودراسة
SARDAR KHUDHUR KHORSHEED ZEEBAREE
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÇELİK
- The role of maṣlaḥah in constructingcontemporary banking fatwāsan analytical study of selected fatwāsissued by Bank Negara and securitiescommission of Malaysia
Başlık çevirisi yok
SUHAİB ABDULLAH ALDİRCHAWİ
- أصول التحقيق الجنائي في الشريعة الإسلاميةدراسة فقهية مقارنة
İslam Hukukunda cinayet soruşturmasının temelleri. Karşılaştırmalı fıkhi çalışma
MUHAMMED RAŞİD ELÖMER
- أصول المنهجية العلمية في القرآن الكريم
Kur'an'ı-Kerim'de ilmi metodolji'nin temelleri
RAZAN SAKKAL
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BENAOUDA BENSAID
- أصول التربية عند الصوفية خلال القرنين الثالث والرابع الهجريين
HİCRİ ÜÇÜNCÜ VE DÖRDÜNCÜ YÜZYILLARDA TASAVVUF EĞİTİMİNİN USULLERİ
YUSUF YILDIRIM
Yüksek Lisans
Arapça
1999
Sağlık EğitimiCaıro Unıversıty (جامعة القاهرة)Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDEL-FATTAH AHMED AL-FAWY
