Normoglisemik ve prediyabetik erişkinlerde yeme davranışı ile tip 2 diyabet risk düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between eating behavior and type 2 diabetes risk level in normoglycemic and prediabetic adults
- Tez No: 1017272
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Prediyabetik Durum, Risk Değerlendirmesi, Tip 2 Diyabet, Yeme Davranışı, Diabetes mellitus-tip 2, Prediabetik durum, Diabetes Mellitus, Type 2, Family Practice, Feeding Behavior, Prediabetic State, Risk Assessment, Diabetes mellitus-type 2, Risk assesment, Eating behaviour
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran normoglisemik ve prediyabetik erişkinlerde yeme davranışları ile Tip 2 diyabet risk düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımdaki bu çalışmaya, Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18- 65 yaş arası 105 prediyabetik ve 105 normoglisemik olmak üzere toplam 210 gönüllü dahil edilmiştir. Veriler; Sosyodemografik Bilgi Formu, Fin Diyabet Risk Anketi (FINDRISK) ve Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-Tr21) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmış, ayrıca katılımcıların açlık kan şekeri ve HbA1c düzeyleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Prediyabet grubunun yaş, beden kitle indeksi (BKİ) ve FINDRISK skorları normoglisemik gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Prediyabetik bireylerde duygusal yeme ve kontrolsüz yeme davranışları daha yüksek, bilişsel kısıtlama ise daha düşük bulunmuştur. FINDRISK risk kategorisi arttıkça kontrolsüz ve duygusal yeme skorlarının yükseldiği, bilişsel kısıtlamanın ise düştüğü görülmüştür. ROC analizinde, prediyabet varlığını öngörmede FINDRISK skorunun ve kontrolsüz yeme alt boyutunun klinik açıdan yol gösterici ayırt edici performansa sahip olduğu görülmüştür. Çoklu değişkenli lojistik regresyon analizinde; ileri yaş, düşük eğitim seviyesi, yüksek FINDRISK skoru ve artmış kontrolsüz yeme davranışının prediyabet gelişimi için bağımsız birer risk faktörü olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Kan şekeri dengesi bozulmaya başlayan bireylerde, duygusal ve kontrolsüz yeme gibi haz odaklı davranışların arttığı; yeme eylemi üzerindeki bilişsel kontrolün ise zayıfladığı görülmüştür. Birinci basamakta, non-invaziv anket tabanlı araçlarla (FINDRISK ve TFEQ-Tr21) diyabet ve yeme davranışı taramalarının yapılması; hastalık henüz belirginleşmeden risk altındaki bireylerin saptanmasını ve erken dönem yaşam tarzı yönlendirmeleriyle multidisipliner koruyucu hekimlik uygulamalarının hayata geçirilmesini kolaylaştıracaktır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between eating behaviors and Type 2 diabetes risk levels in normoglycemic and prediabetic adults presenting to primary care. Materials and Methods: This cross-sectional study included 210 volunteers (105 prediabetic, 105 normoglycemic, aged 18-65) presenting to the Family Medicine Clinic of Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital. Data were collected via face-to-face interviews using a Sociodemographic Form, Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISC), and Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQTr21). Fasting blood glucose and HbA1c levels were also evaluated. Results: Age, BMI, and FINDRISC scores of the prediabetes group were significantly higher than the normoglycemic group. Emotional and uncontrolled eating were higher, whereas cognitive restraint was lower in prediabetic individuals. Higher FINDRISC categories correlated with increased uncontrolled/emotional eating and decreased cognitive restraint. In ROC analysis, FINDRISC and uncontrolled eating showed clinically guiding discriminative performance for predicting prediabetes. Multivariate logistic regression identified advanced age, low education, high FINDRISC score, and uncontrolled eating as independent risk factors for prediabetes development. Conclusion: As blood glucose balance deteriorates, pleasure-oriented eating increases while cognitive restraint weakens. Utilizing non-invasive screening tools (FINDRISC, TFEQ-Tr21) in primary care facilitates early identification of at-risk individuals, enabling multidisciplinary preventive medicine practices through early lifestyle interventions before the disease becomes clinically evident.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Karaciğer kapsülü altına pankreas langerhans adacık transplantasyonunun deneysel diabet üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
EROL MEMETALİ
- F23, F24 inbred sıçanlarda karaciğer ve böbrek kapsülaltı pankreas langerhans adacık transplantasyonunun histolojik ve biyokimyasal olarak karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
SUAT TAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EMRE
- Yaşlılarda glikozillenmiş hemoglobin ve serum çinko değerleri
Başlık çevirisi yok
ELMONYA ARSLAN(AHBAP)
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Biyokimyaİstanbul ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN CANDAN