İnmeli Bireylerde Günlük Aktivite Performansına Yönelik Bilişsel Oryantasyon (GAPBO) Yaklaşımının Okupasyonel Performans ve Yürütücü İşlevler Üzerine Etkisi: Randomı̇ze Kontrollü Çalışma
The Effect Of Cognitive Orientation to Daily Occupational Performance (Co-Op) Approach on Occupational Performance and Executive Functions in Individuals With Stroke: Randomized Controlled Study
- Tez No: 1017043
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA AKI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel rehabilitasyon, Nörolojik rehabilitasyon, İnme rehabilitasyonu, Cognitive rehabilitation, Neurological rehabilitation, Stroke rehabilitation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aygün Gürbüz, D., İnmeli Bireylerde Günlük Aktivite Performansına Yönelik Bilişsel Oryantasyon (GAPBO) Yaklaşımının Okupasyonel Performans ve Yürütücü İşlevler Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ergoterapi Programı Doktora Tezi, Ankara, 2026. Bu çalışma, inmeli bireylerde GAPBO yaklaşımının okupasyonel performans ve yürütücü işlevler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya 40-65 yaşları arasında 33 müdahale ve 33 kontrol grubu olmak üzere toplamda 66 inmeli birey katıldı. Kanada Okupasyonel Performans Ölçeği (KOPÖ) ile katılımcıların problem yaşadıkları en önemli 3 okupasyon belirlendi. KOPÖ'de belirlenen okupasyonlar Performans Kalite Derecelendirme Skalasına (PKDS) göre puanlandı. Yürütücü İşlev Performans Testiyle (YİPT) yürütücü işlev becerileri değerlendirildi. Değerlendirme araçları her iki gruba ilk değerlendirmede ve 4 hafta sonrasında tekrar uygulandı. Müdahale grubu 4 hafta boyunca haftada 5 gün olmak üzere 45 dakikalık GAPBO müdahalesi ve 45 dakikalık geleneksel ergoterapi müdahalesi aldı. Kontrol grubu ise, aynı süre boyunca haftada 5 gün, 45 dakikalık geleneksel ergoterapi müdahalesi aldı. Grup içi karşılaştırmalarda müdahale grubu tüm değerlendirme ölçütlerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişme gösterdi (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmalarda ikinci değerlendirmede KOPÖ performans (d=0,61), KOPÖ memnuniyet (d=0,53) ve PKDS (d=0,62) açısından müdahale grubu lehine orta düzeyde etki büyüklüğü ile istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. YİPT açısından ikinci değerlendirmede gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken (p>0,05), zaman içindeki değişim açısından yapılan analizlerde KOPÖ, PKDS ve YİPT sonuçlarında gruplar arasında anlamlı farklılık belirlendi (p<0,05). Çalışmanın sonuçları, GAPBO yaklaşımının inmeli bireylerde okupasyonel performans, performans kalitesi ve yürütücü işlev becerilerini geliştirmede etkili bir müdahale yöntemi olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, bu yaklaşımın inmeli bireylerle çalışan ergoterapistler için klinik uygulamada kullanılabilecek bir müdahale seçeneği olduğunu desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Aygün Gürbüz, D., The Effect of the Cognitive Orientation to Daily Occupational Performance (CO-OP) Approach on Occupational Performance and Executive Functions in Individuals with Stroke: A Randomized Controlled Study, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences Occupational Therapy Programme Doctoral Thesis, Ankara, 2026. This study was conducted to examine the effects of the CO-OP approach on occupational performance and executive functions in individuals with stroke. A total of 66 individuals with stroke between the ages of 40 and 65 participated in the study, including 33 in the intervention group and 33 in the control group. The three most important occupations in which the participants experienced problems were identified using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM). The occupations identified in the COPM were scored according to the Performance Quality Rating Scale (PQRS). Executive function skills were evaluated using the Executive Function Performance Test (EFPT). The assessment tools were administered to both groups at the initial evaluation and again after 4 weeks. The intervention group received 45 minutes of CO-OP intervention and 45 minutes of standard occupational therapy intervention, 5 days a week for 4 weeks. The control group received 45 minutes of standard occupational therapy intervention, 5 days a week, for the same duration. The intervention group showed statistically significant improvement in all assessment measures (p<0.05). In the between-group comparisons at the second assessment, statistically significant differences were found in favor of the intervention group for COPM performance (d=0.61), COPM satisfaction (d=0.53), and PQRS (d=0.62), with moderate effect sizes. While no statistically significant between-group difference was found for EFPT at the second assessment (p>0.05), significant between-group differences were identified in the analyses of change over time for these outcomes (p<0.05). The study results indicate that the CO-OP approach may improve occupational performance, performance quality, and executive function skills in individuals with stroke. These findings support its use as a clinical intervention option in occupational therapy.
Benzer Tezler
- Fransız tarağında tiftik çalışması ve kempi azaltma olanaklarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
ABDÜLKADİR BİLİŞİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HİLMİ ADNAN GÜRCAN
- La Narration et les procedes narratifs dans les Faux-Monnayeurs de Gide
Başlık çevirisi yok
FADİME ALPARSLAN
- Hayvanat bahçesi fiziksel planlamalarında gözönünde bulundurulması gerekli genel prensipler
Başlık çevirisi yok
ŞENAY BERKYEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
