Kar baskın ve dağlık bölgelerde yapay zeka destekli çok kriterli kayak pistleri uygunluk analizi
Ai-supported multi-criteria ski slope suitability analysis in snow-dominated and mountainous regions
- Tez No: 1016622
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA CANSARAN ERTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: AHP, Kayak, Mekansal analiz, Ski, Spatial analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hidrolik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Erzurum ilinde yer alan Palandöken ve Konaklı kayak merkezlerini kapsayan bölgede kayak pistlerinin uygunluğu topoğrafik, klimatik ve güvenlik temelli parametreler dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, kayak pistlerinin uygunluk analizini mekânsal analizler ve yapay zekâ yöntemlerini birlikte kullanarak gerçekleştirmek ve elde edilen sonuçların saha verileri ile uyumunu incelemektir. Bu kapsamda eğim, yükselti, bakı, kar gün sayısı, kar çizgisi ve çığ riski olmak üzere altı temel parametre kullanılmış; bu parametreler CBS ortamında raster tabanlı analiz edilerek pist bazlı zonal istatistikler elde edilmiştir. Uygunluk analizi AHP yöntemi ile gerçekleştirilmiş, ardından elde edilen skorlar XGBoost makine öğrenmesi algoritması ile modellenmiştir. Elde edilen sonuçlar, AHP ve XGBoost modelleri arasında yüksek düzeyde uyum (R² ≈ 0.93) bulunduğunu göstermiştir. Model çıktıları 2017–2024 yılları arasına ait pistlerin açık gün sayıları ile karşılaştırıldığında uygunluk skorları ile işletme performansı arasında pozitif ancak sınırlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca geliştirilen modelin uygulamaya aktarılması amacıyla web tabanlı bir karar destek sistemi oluşturulmuş; bu sistemde kullanıcıların veri yükleyebilmesi, pistleri görselleştirebilmesi ve yeni pistler tanımlayarak yapay zekâ tabanlı uygunluk tahmini elde edebilmesi sağlanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, kayak pistlerinin uygunluk analizinde mekânsal analizler ve yapay zekâ yöntemlerinin birlikte kullanılmasının etkili bir yaklaşım sunduğunu ve veri temelli karar destek sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the suitability of ski slopes in the region covering Palandöken and Konaklı ski resorts located in Erzurum was evaluated by considering topographic, climatic, and safety-related parameters. The main objective of the study is to perform ski slope suitability analysis by integrating spatial analysis and artificial intelligence methods and to examine the consistency of the results with field data. Within this scope, six main parameters—slope, elevation, aspect, number of snow days, snowline, and avalanche risk—were used. These parameters were analyzed in a raster-based environment within Geographic Information Systems (GIS), and slope-based zonal statistics were obtained. The suitability analysis was carried out using the Analytic Hierarchy Process (AHP), and the resulting scores were subsequently modeled using the XGBoost machine learning algorithm. The results indicated a high level of agreement between the AHP and XGBoost models (R² ≈ 0.93). When the model outputs were compared with the number of operational days of the slopes between 2017 and 2024, a positive but limited relationship was identified between suitability scores and operational performance. This finding suggests that ski slope performance is influenced not only by natural and topographic conditions but also by operational and managerial factors. In addition, a web-based decision support system was developed to implement the proposed model. This system allows users to upload slope data, visualize existing slopes, and define new slope alternatives on the map to obtain AI-based suitability predictions. In conclusion, this study demonstrates that the integration of spatial analysis and artificial intelligence provides an effective approach for ski slope suitability assessment and contributes to the development of data-driven decision support systems for ski resort planning.
Benzer Tezler
- İş kazaları: Genel değini ve üç örnek iş kolu incelemesi
Başlık çevirisi yok
SERPİL ERÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Otel işletmelerinde maliyetlerin karlılık açısından değerlendirilmesi ve uygulama örneği
Başlık çevirisi yok
ZEKERİYA SÜMERKAN