The ımpact of artificial ıntelligence applications on engineering project management in Libya
Libya'da mühendislik proje yönetiminde yapay zekâ uygulamalarinin etkisi
- Tez No: 1016433
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBAY BURÇİN GÜMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde mühendislik proje yönetimi sektörü, yapay zekâ (YZ) entegrasyonu sayesinde hızlı bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Büyük verilerin analiz edilmesi, karar verme kalitesinin artırılması ve öngörücü–yenilikçi çözümler sunma kabiliyeti sayesinde YZ'nin proje performansını iyileştirme ve yönetim süreçlerini geliştirme potansiyeli kanıtlanmıştır.“Libya'da Mühendislik Proje Yönetiminde Yapay Zekâ Uygulamalarının Etkisi”başlıklı bu çalışma, YZ'nin proje performansını geliştirme ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleme konusundaki katkılarını kapsamlı biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nicel ve nitel yaklaşımları birleştiren karma yöntemli bir araştırma tasarımı benimsenmiştir. Arapça ve İngilizce olarak hazırlanan yapılandırılmış bir anket, proje yöneticileri ve mühendislerine uygulanmış ve kamu ve özel sektör projelerinden 54 geçerli yanıt elde edilmiştir. Ayrıca, istatistiksel bulguları sahadaki nitel verilerle desteklemek amacıyla 05 Ağustos 2025 tarihinde Üçüncü Çevre Yolu Proje Müdürü Sayın Kamal Maitar ile derinlemesine bir saha görüşmesi yapılmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş; anketin iç tutarlılığı yüksek bir güvenilirlik katsayısı (Cronbach's Alpha = 0.921) ile doğrulanmıştır. Regresyon analizi, YZ kullanımının toplam proje yönetimi performansındaki varyansın yaklaşık %50,7'sini (R² = 0,507) açıkladığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, YZ entegrasyonunun öngörü doğruluğunu, maliyet tahmini, zamanlama ve karar alma verimliliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini göstermektedir. Bununla birlikte, zayıf dijital altyapı, yetersiz finansman ve bazı teknik ile idari personelin değişime karşı direnç göstermesi gibi temel engeller de tespit edilmiştir. Saha görüşmesi ayrıca altyapı kısıtları, yol güzergâhı açma sorunları ve politik–ekonomik dalgalanmalar gibi faktörlerin başarılı YZ uygulaması için giderilmesi gerektiğine işaret etmiştir. Bu sonuçlara dayanarak çalışma, mühendislik proje yönetiminde YZ entegrasyonunu destekleyecek kapsamlı bir ulusal stratejinin geliştirilmesini önermektedir. Bu strateji; dijital altyapının güçlendirilmesi, ileri düzey eğitim ve kapasite geliştirme programları ile yeniliği teşvik eden düzenleyici ve yasal çerçevelerin oluşturulmasına vurgu yapmaktadır. Elde edilen bulgular, bilimsel ve pratik açıdan önemli katkılar sunarak YZ'yi proje performansını artırmaya ve Libya bağlamında sürdürülebilir kalkınmayı desteklemeye yönelik stratejik bir araç olarak konumlandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
The engineering project management sector worldwide is undergoing rapid transformation through the integration of Artificial Intelligence (AI), which has demonstrated its potential to enhance performance and improve decision quality by analyzing big data and delivering predictive, innovative solutions. This study, titled The Impact of Artificial Intelligence Applications on Engineering Project Management in Libya, aims to provide a comprehensive understanding of how AI improves project performance and supports sustainable development. A mixed-method research design was adopted, combining quantitative and qualitative approaches. A bilingual (Arabic/English) structured questionnaire was distributed to project managers and engineers, yielding 54 valid responses from both governmental and private-sector projects. Additionally, an in-depth field interview with Mr. Kamal Maitar, Project Manager of the Third Ring Road (05 August 2025), was conducted to complement the statistical findings with qualitative insights into field challenges. Data was analyzed using SPSS, and the questionnaire's internal consistency was confirmed with a high reliability score (Cronbach's Alpha = 0.921). Regression analysis revealed that AI adoption explains approximately 50.7% of the variance in overall project management performance (R² = 0.507). The findings demonstrate that integrating AI leads to significant improvements in predictive accuracy, cost estimation, scheduling, and decision-making efficiency, while key barriers include weak digital infrastructure, limited funding, and resistance to change among some technical and administrative staff. The field interview further highlighted the importance of addressing infrastructure constraints, right-of-way challenges, and political and economic volatility to ensure successful AI implementation. Based on these results, the study recommends developing a comprehensive national strategy to support AI integration in engineering project management, emphasizing digital infrastructure development, advanced training and capacity-building programs, and the establishment of regulatory and legislative frameworks that foster innovation. These findings contribute both scientifically and practically, positioning AI as a strategic tool that can enhance project performance and support sustainable development in the Libyan context.
Benzer Tezler
- Study of expert systems and its implementations to Turkish businesses wit case study
Başlık çevirisi yok
HACI TANYERİ
- Tekstil endüstrisinde su geri kazanım teknolojilerinin seçimine yönelik karar destek programının geliştirilmesi
Developing decision support program for selection of water recovery technologies in textile industry
UMUT ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kamu Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA YÜKSEL İMER
- Dijital dönüşüm ve yapay zekanın kamu yönetimine etkisi
Impact of digital transformation and artificial intelligence on public administration
MUHAMMET ERTUĞRUL KOŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SALAHADDİN GEZİCİ
- Ağ trafiğinde etkili olan özniteliklerin tespiti ve yapay sinir ağları ile trafiklerin izin tahmini
Detection of features that are effective in network traffic and permission estimation of traffic with artifical neural network
MUHAMMED ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ESKİ
- The bid/no-bid framework utilizing Node2Vec for international contractors
Uluslararası yükleniciler için Node2Vec ile teklif/red çerçevesi oluşturulması
HALİT FERDİ AVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR BEHZAT TOKDEMİR
- Leveraging ai in construction management
İnşaat proje yönetiminde yapay zekadan faydalanma
BARAN AKOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA PINAR ÇAKMAK