İşyeri psikososyal ikliminin iş tatminine etkisindekişilik özelliklerinin aracılık etkisi
The mediating effect of personality traits on the impact of workplace psychosocial climate on job satisfaction
- Tez No: 1016317
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Sağlık Yönetimi, Sosyoloji, Psychology, Healthcare Management, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, işyeri psikososyal iklimi ile iş tatmini arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin (Dışa Dönüklük, Yumuşak Başlılık, Sorumluluk, Duygusal Dengelilik, Deneyime Açıklık) aracı rolünü ve çalışanların kişilik profillerine göre iş tatmini düzeylerindeki farklılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Çeşitli sektörlerden (ağırlıklı olarak eğitim) 676 çalışanın katılımıyla yürütülen çalışmada veriler; İşyeri Psikososyal İklim Ölçeği (İYPİÖ), On-Maddeli Kişilik Ölçeği (OMKÖ) ve İş Tatmini Ölçeği (İTÖ) kullanılarak çevrimiçi anket aracılığıyla toplandı. Elde edilen veriler kümeleme analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve PROCESS makrosu (Model 4) kullanılarak analiz edildi. Kümeleme analizi sonucunda, katılımcıların beş farklı kişilik profilinde kümelendiği saptandı. ANOVA sonuçları,“Tüm boyutları yüksek”kişilik profiline sahip katılımcıların iş tatmini ve psikososyal iklim algısı puanlarının,“Duygusal dengeliliği yüksek”gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu gösterdi. Paralel aracılık analizleri, işyeri psikososyal ikliminin iş tatmini üzerindeki doğrudan etkisinin yanı sıra; dışa dönüklük, sorumluluk ve deneyime açıklık boyutları aracılığıyla dolaylı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koydu. Bulgular, psikososyal iklimin iyileştirilmesinin, çalışanların kişilik özellikleri ile etkileşim halinde iş tatminini artırdığını doğrulamaktadır. Bu sonuçlar ışığında, örgütsel stratejilerde ve insan kaynakları uygulamalarında çalışanların baskın kişilik profillerinin dikkate alınmasının, iş tatminini sürdürülebilir kılmak adına kritik bir rol oynadığı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the mediating role of personality traits (Extraversion, Agreeableness, Conscientiousness, Emotional Stability, and Openness to Experience) in the relationship between workplace psychosocial climate and job satisfaction, as well as the differences in job satisfaction levels based on employees' personality profiles. Data were collected from 676 employees across various sectors (predominantly education) via an online survey using the Workplace Psychosocial Climate Scale (WPCS), the Ten-Item Personality Inventory (TIPI), and the Job Satisfaction Scale (JSS). The data were analyzed using cluster analysis, one-way analysis of variance (ANOVA), and the PROCESS macro (Model 4). Cluster analysis revealed that participants clustered into five distinct personality profiles. ANOVA results indicated that participants in the“High on all dimensions”personality profile had significantly higher job satisfaction and psychosocial climate perception scores compared to the“High emotional stability”group. Parallel mediation analyses demonstrated that workplace psychosocial climate has a direct effect on job satisfaction, as well as an indirect and positive effect mediated through the dimensions of extraversion, conscientiousness, and openness to experience. The findings confirm that improving the psychosocial climate increases job satisfaction in interaction with employees' personality traits. In light of these results, it is evaluated that considering the dominant personality profiles of employees in organizational strategies and human resources practices plays a critical role in ensuring sustainable job satisfaction.
Benzer Tezler
- Ergonomiye genel bakış
Başlık çevirisi yok
YEŞİM BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiPROF. DR. MEHMET GÜNEŞ GENÇYILMAZ
- Konfeksiyon işletmelerinde performans ölçümleri ve işgücü planlanmasına katkıları
Başlık çevirisi yok
SEVİN BRAV
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Üniversitelerdeki öğrenci işlerinin mikrobilgisayarlar yardımı ile çözümlenmesine ilişkin bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAİT ESLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİL ŞENGONCA
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN