0-14 yaş arası çocuğu olan annelerin sağlık okuryazarlıkları ile aşıya yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the health literacy and attitudes towards vaccination of mothers with children aged 0-14 years old
- Tez No: 1016169
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ACAR BEKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Aşı tereddüdü, Sağlık okuryazarlığı, Vaccine hesitation, Health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ebelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda dünya genelinde bağışıklama oranlarının azalması ve aşı tereddüdünün artması, önemli bir halk sağlığı sorunu hâline gelmiştir. Bu süreçte, ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile aşıya yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi giderek önem kazanmaktadır. Bu araştırma, 0–14 yaş arasında çocuğu olan annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile aşıya yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu değişkenlerin sosyodemografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı olarak yürütülmüştür. Araştırma, 15 Mayıs 2024–15 Mayıs 2025 tarihleri arasında Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne başvuran 210 anne ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (SOYÖ) ve Aşı Tutumları Ölçeği (ATÖ) kullanılarak toplanmıştır. Annelerin SOYÖ toplam puan ortalaması 56,62±7,10, ATÖ toplam puan ortalaması ise 18,80±3,24 olarak bulunmuştur. Annelerin %91,0'ının çocuklarına aşı yaptırmayı gerekli gördüğü ve %99,0'ının çocuklarına aşı yaptırdığı belirlenmiştir. SOYÖ ve ATÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Bununla birlikte, annelerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin eğitim durumu, çalışma durumu, meslek ve yaşanılan yere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, annelerin büyük çoğunluğunun çocuklarına aşı yaptırmayı gerekli gördüğü ve çocuklarına aşı yaptırdığı, ancak sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile aşıya yönelik tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, annelere yönelik kanıta dayalı, anlaşılır ve güvenilir aşı bilgilendirmelerinin sürdürülmesi ve eleştirel sağlık okuryazarlığı becerilerinin desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The decline in global immunization rates and the increasing prevalence of vaccine hesitancy have emerged as major public health concerns. In this context, examining the relationship between parents' health literacy levels and their attitudes toward vaccination has become increasingly important. This descriptive, cross-sectional, and correlational study was conducted to determine the relationship between health literacy levels and attitudes toward vaccination among mothers of children aged 0–14 years and to examine whether these variables differed according to sociodemographic characteristics. The study was carried out between May 15, 2024, and May 15, 2025, with 210 mothers who attended Yozgat Bozok University Research and Application Hospital. Data were collected using the Descriptive Information Form, the Health Literacy Scale (HLS), and the Vaccine Attitudes Scale (VAS). The mean total HLS score was 56.62±7.10, while the mean total VAS score was 18.80±3.24. Of the mothers, 91.0% considered vaccination necessary for their children, and 99.0% reported that their children had been vaccinated. No statistically significant relationship was found between the HLS and VAS total scores (p>0.05). However, mothers' health literacy levels differed significantly according to educational level, employment status, occupation, and place of residence (p<0.05). In conclusion, the majority of mothers considered childhood vaccination necessary and had their children vaccinated; however, no significant relationship was identified between their health literacy levels and attitudes toward vaccination. Based on these findings, it is recommended that evidence-based, clear, and reliable information about vaccination be continuously provided to mothers and that their critical health literacy skills be supported.
Benzer Tezler
- Pik demiri ve karbon çeliğinin sulu çözeltiler içindeki korozyon hızının tayini
Determination of the rate of corrosion of the cast iran and carbon steel in the aqueous solutions
EMİNE NAZAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİ YALÇIN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
HARUN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Sivas bölgesinde çeşitli yaş gruplarında kızamıkçık antikor durumunun araştırılması
The Investigation of rubella Ha-I antibody in various age groups in the Sivas region
NECMETTİN ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MikrobiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHARREM GÖKOĞLU