ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ OLAN VE OLMAYAN ÖĞRENCİLERİN MATEMATİK ÖRÜNTÜLERİ TANIMA, ÇALIŞMA BELLEĞİ VE GÖRSEL ALGI BECERİLERİNİN İNCELENMESİ
EXAMINING MATHEMATICAL PATTERN RECOGNITION, WORKING MEMORY, AND VISUAL PERCEPTION SKILLS AMONG STUDENTS WITH AND WITHOUT LEARNING DISABILITIES
- Tez No: 1016168
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALPASLAN KARABULUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri için örüntü tanıma becerisini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir test geliştirmek; öğrenme güçlüğü olan ve tipik gelişim gösteren öğrencilerin örüntü tanıma performanslarını karşılaştırmak ve bu performansın çalışma belleği ile görsel algıyla ilişkisini incelemektir. Araştırma, iki aşamalı nicel ve ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. İlk aşamada geliştirilen Örüntü Tanıma Başarı Testi'nin psikometrik özellikleri, ikinci aşamada ise tanı durumu, cinsiyet, çalışma belleği ve görsel algıyla ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2026 yıllarında Bolu ve çevresindeki ilkokulların üçüncü sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Test geliştirme aşamasına 463, karşılaştırmalı analizlere 511 öğrenci katılmış; çalışma belleği ve görsel algı ölçümleri ise 62 öğrencilik alt örneklemde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak Örüntü Tanıma Başarı Testi, Çalışma Belleği Ölçeği ve Frostig Görsel Algı Testi kullanılmış; veriler madde ve faktör analizi, KR-20, t testi, Pearson korelasyon, kovaryans ve aracılık analizleriyle çözümlenmiştir. Örüntü Tanıma Başarı Testi'nin 25 maddelik tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve KR-20 güvenirlik katsayısının .861 olduğu belirlenmiştir. Tipik gelişim gösteren öğrencilerin örüntü tanıma puanları öğrenme güçlüğü tanısı olan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksektir. Örüntü tanıma başarısı ile çalışma belleği ve görsel algı arasında pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Ancak çalışma belleği ve görsel algı kontrol edildiğinde tanı durumu ile cinsiyetin örüntü tanıma başarısı üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Aracılık analizi, tanı durumunun örüntü tanıma başarısını çalışma belleği aracılığıyla etkilediğini göstermiştir. Sonuç olarak geliştirilen testin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Bulgular, örüntü tanıma performansındaki farklılıkların büyük ölçüde çalışma belleğiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırmanın, öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematik performanslarının değerlendirilmesi ve öğretim uygulamalarının planlanmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to develop a valid and reliable test to assess pattern recognition skills in third-grade primary school students, compare the performance of students with specific learning disabilities and their typically developing peers, and examine the relationships between pattern recognition, working memory, and visual perception. The study was conducted using a two-stage quantitative correlational design. In the first stage, the psychometric properties of the Pattern Recognition Achievement Test were examined. In the second stage, the relationships among diagnosis status, gender, working memory, visual perception, and pattern recognition performance were investigated. The study population consisted of third-grade students attending public and private primary schools in Bolu and neighboring provinces during the 2023–2026 academic years. The test development stage included 463 students, comparative analyses were conducted with 511 students, and working memory and visual perception assessments were administered to a subsample of 62 students. Data were collected using the Pattern Recognition Achievement Test, the Working Memory Scale, and the Frostig Visual Perception Test. Item and factor analyses, KR-20, independent samples t-test, Pearson correlation, ANCOVA, and mediation analysis were used. The findings showed that the Pattern Recognition Achievement Test had a unidimensional structure with 25 items and satisfactory reliability (KR-20 = .861). Typically developing students scored significantly higher than students with specific learning disabilities. Pattern recognition was positively associated with working memory and visual perception. However, after controlling for working memory and visual perception, the effects of diagnosis status and gender were no longer significant. Mediation analysis indicated that the effect of diagnosis status on pattern recognition performance was mediated by working memory. The findings demonstrate that the Pattern Recognition Achievement Test is a valid and reliable instrument for assessing pattern recognition skills. They further suggest that differences in pattern recognition performance are largely explained by working memory rather than diagnosis status, providing evidence to support the assessment and instructional planning of students with specific learning disabilities
Benzer Tezler
- Öğrenme güçlüğü olan ve olmayan öğrencilerin toplama ve çıkarma işlemlerindeki performansları
Examination of addition andsubtraction performances of students with and without learning disabilities
ÖZLEM ALTINDAĞ KUMAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEVRİYE ERGÜL
- Matematik öğrenme güçlüğü riski olan okul öncesi dönem öğrencilerine yönelik hazırlanan erken matematik becerileri destek eğitim paketinin etkililiği
The effectiveness of the early mathematics skills support education package for preschool students at risk of mathematics learning disabilities
ZÜLAL ÇAKMAK
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL AKSOY
- Matematik öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerle destek eğitim odasında yürüttükleri matematik öğretim sürecinin incelenmesi
An investigation of mathematics teachers' mathematics teaching process with students with special learning disabilities in the support education room
BÜŞRA KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YULET YILMAZ
- Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışan çocuk gelişimi mezunlarının özel öğrenme güçlüğü alanındaki yeterlik algılarının incelenmesi
Investigation of perceptions of child development graduates working in special education and rehabilitation centers in the field of special learning difficulty
TUĞÇE SÜNBÜL AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEFİSE SEMRA ERKAN
- Ağ destekli bireyselleştirilebilir müdahale programı tasarımının özgül öğrenme bozukluğu belirtileri üzerindeki etkisi
The effects of network-asisted individualizable response program design on symptoms of specific learning disorder
BARKAN ESKİİLİ
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT YÜKSEL