Dijital sanat ve yapay zekâ bağlamında çağdaş sanatın estetik dönüşümü
The aesthetic transformation of contemporary art in the context of digital art and artificial intelligence
- Tez No: 1015640
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN İLDEN
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Estetik, Resim sanatı, Sanat, Sanat eleştirisi, Yapay zeka, Çağdaş resim sanatı, Çağdaş sanat, Çağdaş tasarım, Aesthetics, Painting art, Art, Art criticism, Artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijital sanat ve yapay zekâ bağlamında çağdaş sanatın estetik dönüşümünü incelemektedir. Çalışmanın odağında, teknolojik gelişmelerin sanatın üretim biçimlerini değiştirmesinin ötesinde, çağdaş sanatın anlam, temsil, özgünlük, deneyim ve estetik değer yapısını nasıl yeniden biçimlendirdiği sorusu yer almaktadır. Bu kapsamda dijital sanat, yalnızca bilgisayar, yazılım ya da dijital araçlarla üretilen görsel sonuçlar üzerinden değil, sanat yapıtının düşünsel, biçimsel ve algısal kuruluşunu dönüştüren çok katmanlı bir estetik alan olarak ele alınmaktadır. Tezde dijitalleşmenin sanat tarihi içindeki gelişimi, yapay zekâ ile sanat üretiminin ortaya çıkardığı yeni imge düzenleri ve çağdaş sanatın estetik tartışmaları birlikte değerlendirilmiştir. Danto, Rancière, Foster ve Bourriaud gibi düşünürlerin çağdaş estetik yaklaşımları, dijital ve yapay zekâ temelli sanat pratiklerinin kavranmasında kuramsal bir zemin oluşturmuştur. Bu bağlamda yapay zekâ, sanatçının yaratıcı konumunu ortadan kaldıran bir unsur olarak değil, yaratım sürecini dönüştüren, imge üretimini çoğaltan, izleyici deneyimini genişleten ve sanat yapıtının anlam yapısını yeniden tartışmaya açan bir etken olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada Refik Anadol, Anna Ridler, Mario Klingemann, Sofia Crespo, David Salle ve Ouchhh gibi sanatçıların seçili eserleri üzerinden veri estetiği, algoritmik üretim, dijital imge, insan makine ilişkisi, post-hümanist sanat pratikleri ve melez estetik kavramları tartışılmıştır. Bu incelemeler sonucunda dijital sanat ve yapay zekânın çağdaş sanatta yalnızca yeni teknik olanaklar sunmadığı, aynı zamanda sanatın algılanma, yorumlanma ve estetik olarak değerlendirilme biçimlerini dönüştürdüğü görülmüştür. Tez, çağdaş sanatın dijital ve yapay zekâ temelli gelişmelerle birlikte sabit, tekil ve kapalı bir yapıdan uzaklaşarak süreçsel, çoğul, ilişkisel ve deneyim temelli bir estetik zemine yöneldiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, teknolojik araçların sanat alanındaki etkisini araçsal bir yenilik düzeyinde bırakmadan, çağdaş sanatın kavramsal sınırlarını ve estetik düşünme biçimlerini yeniden kuran daha geniş ve bütüncül bir dönüşüm olarak değerlendirmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the aesthetic transformation of contemporary art in the context of digital art and artificial intelligence. At the center of the study is the question of how technological developments, beyond changing the modes of artistic production, reshape the structures of meaning, representation, originality, experience, and aesthetic value in contemporary art. In this regard, digital art is addressed not merely through visual outcomes produced by computers, software, or digital tools, but as a multilayered aesthetic field that transforms the intellectual, formal, and perceptual constitution of the artwork.In the thesis, the development of digitalization within art history, the new image regimes produced by artistic creation through artificial intelligence, and the aesthetic debates of contemporary art are evaluated together. The contemporary aesthetic approaches of thinkers such as Danto, Rancière, Foster, and Bourriaud provide a theoretical basis for understanding digital and artificial intelligence-based artistic practices. In this context, artificial intelligence is evaluated not as an element that eliminates the creative position of the artist, but as a factor that transforms the creative process, multiplies image production, expands the viewer's experience, and reopens the meaning structure of the artwork to discussion.In the study, the concepts of data aesthetics, algorithmic production, digital image, human machine relations, post-humanist artistic practices, and hybrid aesthetics are discussed through selected works by artists such as Refik Anadol, Anna Ridler, Mario Klingemann, Sofia Crespo, David Salle, and Ouchhh. As a result of these analyses, it has been observed that digital art and artificial intelligence do not merely offer new technical possibilities in contemporary art, but also transform the ways in which art is perceived, interpreted, and aesthetically evaluated. The thesis reveals that, together with digital and artificial intelligence-based developments, contemporary art moves away from a fixed, singular, and closed structure toward a processual, plural, relational, and experience-based aesthetic ground. In this respect, the study evaluates the impact of technological tools in the field of art not at the level of an instrumental innovation, but as a broader and more holistic transformation that reconstitutes the conceptual boundaries and aesthetic modes of thinking in contemporary art.
Benzer Tezler
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Osilaskoplar için dijital hafıza ünitesi sentezi
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ LİMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Örnekle-tut ve analogtan dijitale çevirme devrelerinin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ERTUĞRUL İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Digital alan kalp hastalarının ilaç kullanımına uyumu ve uyumu etkileyen faktörler
The Drug adaptability of heart patients taking digitalis and factors affecting the adaptability
MÜYESSER ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Dört zamanlı türbaşarj direk püskürtmeli bir dizel motorunun bilgisayar ile sümülasyonu
Computer aided simulation of a fourstroke turbocharged direct-anjection diesel engine
MUSTAFA BALCI