Sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam farkındalığı ve akılcı ilaç kullanımı ile ilişkisi
The relationship between health literacy and healthy life awareness and rational drug use
- Tez No: 1015542
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞERİFE GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Yaşam Farkındalığı, Akılcı İlaç, Sağlıklı yaşam, İlaç kullanımı, Health literacy, Life Awareness, Rational Medicine, Healthy life, Drug utilization
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Sağlık okuryazarlığı; kişilerin, sağlık ile alakalı olarak en doğru kararları alabilmeleri açısından gerekli olan temel sağlık bilgilerini ve sunulan sağlık hizmetlerinin alınması, bu bilgilerin işlenmesi ve anlayabilme kapasitesinin bulunma derecesi olmaktadır. Her geçen gün daha da artan biçimde sağlık ve sağlık sonuçlarının açısından son derece önem taşıdığı kabul edilmekte ve açıkça görülmektedir(Gillis ve Quigley,2004). Sağlık hizmeti alan vatandaşların sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturması ve aldığı tedavinın uygulanabilirliği açısından, sağlık okuryazarlığının rolü önemlidir. Bu nedenle sağlık hizmeti alan vatandaşların sağlık okuryazarlığının, sağlıklı yaşamın devam ettirilmesinde sağlıklı yaşam farkındalığı davranışının ve hastalıkların teşhis, tedavi ve değerlendirilmesinde önemli bir belirleyicisi olan akılcı ilaç kullanımı tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi gerekliliği üzerine yapılmıştır. Çalışmada, sağlık hizmeti alan vatandaşların sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam farkındalığı ve akılcı ilaç kullanımı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Belirlenen amaç doğrultusunda 21 ifadeden tek bir alt boyuttan oluşan Akılcı İlaç Ölçeği, akılcı ilaç kullanımı hakkında bilgi düzeyini değerlendiren T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından basılan Topluma Yönelik Akılcı İlaç Kullanımı kitabından alınan önermeler içeren bir havuz oluşturularak düzenlenmiştir. (SGK;93) 15 ifade ve 6 alt boyuttan oluşan (kendini gerçekleştirme, sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, kişiler arası destek ve stres yönetimi) Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği Pender'in Özer E. ve ark. J Tradit 2020;3(1)“SağlığıGeliştirme Model”i temel alınarak maddeler oluşturulmaya başlanmıştır. 12 ifadeden oluşan Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Tuyen V. Duong ve ark. tarafından 2019 yılında geliştirilmiştir. Araştırma verileri 2025 Şubat-Mayıs tarihleri arasında Konya ilinde yaşayan sağlık hizmeti alan vatandaşlara yüz yüze anket yöntemi ile toplanması planlanmıştır. Araştırmanın evreni Konya ilindeki 18 yaş üstü kadın ve erkeklerden oluşmaktadır. Konya nüfusu 2021 yılı verilerine göre 1.638.958 kişi 18 yaş ve üzeridir. Bu kapsamda yaklaşık 450 kişiye ulaşılması planlanmaktadır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilecektir. Verilerin normal dağılıma uygun olduğu tespit edilenler t testi ve ANOVA testi, uygun olmayanlara Kruskal-Wallis testi ve Mann-Whitney U testi uygulanacaktır. Değişkenler arasındaki ilişki düzeyinin incelenmesi için korelasyon testinden yararlanılacaktır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Purpose: Health literacy is the degree to which individuals have the capacity to receive, process and understand the basic health information and health services provided in order to make the most accurate decisions regarding health. It is increasingly accepted and clearly seen that it is extremely important in terms of health and health outcomes (Gillis D, Quigley A., 2004:3-11). The role of health literacy is important in terms of creating healthy life awareness among citizens receiving health services and the applicability of the treatment they receive. Therefore, the necessity of examining the relationship between the health literacy of citizens receiving health services, healthy life awareness behavior in maintaining a healthy life and rational drug use attitude, which is an important determinant in the diagnosis, treatment and evaluation of diseases, was conducted. The aim of the study was to examine the relationship between the health literacy of citizens receiving health services, healthy life awareness and rational drug use. Method: In line with the determined purpose, the Rational Drug Use Scale, consisting of a single sub-dimension of 21 statements, was organized by creating a pool containing propositions taken from the book Rational Drug Use for Society published by the Social Security Institution of the Republic of Turkey, which evaluates the level of knowledge about rational drug use. (SGK; 93) The Healthy Life Awareness Scale, consisting of 15 statements and 6 sub-dimensions (self-actualization, health responsibility, physical activity, nutrition, interpersonal support and stress management), was started to be created based on Pender's Özer E. et al. J Tradit 2020;3(1)“Health Development Model”. The Health Literacy Scale, consisting of 12 statements, was developed by Tuyen V. Duong et al. in 2019. The research data were planned to be collected between February and May 2025 from citizens receiving health services in Konya province through a face-to-face survey method. The universe of the research consists of women and men over the age of 18 in Konya province. According to the 2021 data of Konya population, 1,638,958 people are 18 years of age and older. In this context, it is planned to reach approximately 450 people. The obtained data will be analyzed with the SPSS package program. The t-test and ANOVA test will be applied to those whose data are found to be suitable for normal distribution, and the Kruskal-Wallis test and Mann-Whitney U test will be applied to those who are not suitable. The correlation test will be used to examine the level of relationship between variables.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN