Modern Arap edebiyatında iktidar ve tereddüt problemi: Tevfik el-Hakîm'in es-Sultânü'l-Hâʾir adlı tiyatro eseri üzerine bir inceleme
Power and the problem of hesitation in modern Arabic literature: A study on Tawfiq al-Hakim's play as-Sultan al-Ha'ir
- Tez No: 1015219
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMİ İBRAHİM MAHMUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Din, Linguistics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tiyatro ilk çağlardan beri insanların sevinç, hüzün, korku, endişe gibi insani duygular ile dini, siyasi ve içtimai bazı toplumsal olayları anlatmak için kullandıkları bir edebiyat türüdür. Antik toplumlarda ilkel ritüeller ile başlayan tiyatro daha sonra dini ve mitolojik oyunlara evrilmiş ve zamanla gelişerek modern halini almıştır. Bu uygulamalar önce Antik Mısır ve Antik Yunan toplumlarında daha sonra diğer medeniyetlerde görülmüştür. Bu çalışmada tiyatronun temel gelişim aşamaları özet biçimde, Modern Mısır tiyatrosu ise ana hatlarıyla incelenmiştir. Çalışmanın ana konusu ise; Modern Arap edebiyatının belirgin isimlerinden biri olan Tevfîk el-Hakîm'in“Es-Sultânü'l-Hâʾir”adlı tiyatro oyunu edebi üslup, biçimsel yapı, siyasi, felsefi ve toplumsal mesajlar yönüyle incelenmiştir.“Es-Sultânü'l-Hâʾir”Şaşkın Sultan anlamına gelmekte olup bu isimlendirme; Memlükler döneminde yeni sultan olan bir adamın, iktidarın kaynağı ve yönetim şekliyle ilgili tereddüt ve ikilemini ifade eder. Sultan'ın tereddüdü, yeni devraldığı yönetim görevini gücün (kılıcın) zoruyla mı yoksa kanunun (hukukun) adaletiyle mi sağlanacağı noktasındadır. Bu ikilemi derinleştiren dış unsurlar da vardır. Bunlardan biri üstündeki cübbesiyle Sultan'ı adaletle hükmetmeye teşvik eden Kadı'dır. Diğeri ise Sultan'ı güç kullanmak suretiyle despot bir yönetim biçimine teşvik eden Vezir'dir. Kadı'nın cübbesi, adaleti (kanunu) temsil ederken, Vezir'in kılıcı ise kudreti (gücü) dolayısıyla da zorba ve korku yönetimini temsil eder. Yazar, bu metaforla dönemin Mısır siyasetine bazı edebi mesajlar verir. Bu mesajlar tezin son bölümünde incelenip tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Theatre has been a literary genre used by people since ancient times to express human emotions such as joy, sorrow, fear, and anxiety, as well as certain religious, political, and social events. Theatre, which began with primitive rituals in ancient societies, later evolved into religious and mythological plays and gradually developed into its modern form. These practices first appeared in the societies of Ancient Egypt and Ancient Greece, and later in other civilizations. In this study, the main stages in the development of theatre are briefly summarized, while modern Egyptian theatre is examined in its general outlines. The main subject of this study is the analysis of the play As-Sultān al-Ḥāʾir by al-Hakim, one of the prominent figures of modern Arabic literature, in terms of literary style, formal structure, and its political, philosophical, and social messages. As-Sultān al-Ḥāʾir, which means“The Perplexed Sultan,”refers to the hesitation and dilemma of a man who becomes the new sultan during the Mamluk period regarding the source of power and the method of governance. The Sultan's hesitation centers on whether the authority he has newly inherited should be maintained through the force of power (the sword) or through the justice of law. There are also external factors that deepen this dilemma. One of them is the Qadi, who, with the robe he wears, encourages the Sultan to rule with justice. The other is the Vizier, who encourages the Sultan to adopt a despotic form of rule through the use of force. While the Qadi's robe symbolizes justice (law), the Vizier's sword represents might (power) and, consequently, a regime of tyranny and fear. Through this metaphor, the author conveys certain literary messages concerning the Egyptian politics of the period. These messages are examined and discussed in the final chapter of the thesis.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- La Naminalisation en Français moderne (These de maitrise)
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN PAKSOY
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEL KIRAN
- Yenileme yatırımları
Başlık çevirisi yok
OSMAN NURİ FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN OKKA