Çevresel sürdürülebilirlik ve yeşil yıkama: Yapay zekâ ve finansal teknolojilerin rolü üzerine ampirik bir analiz
Environmental sustainability and greenwashing: An empirical analysis of the role of artificial intelligence and financial technologies
- Tez No: 1014772
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET AKİF DESTEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2000-2023 dönemini kapsayan yıllık verilerle seçilmiş dokuz gelişmekte olan ülkede (Arjantin, Çin, Mısır, Hindistan, Endonezya, Fas, Filipinler, Güney Afrika ve Türkiye) FinTech ve Yapay Zekâ gibi küresel dijital çözümlerin yeşil yıkama olgusu üzerindeki etkisini ampirik bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, yeşil yıkama davranışını doğrudan gözlemlemek yerine; yeşil finansman ve çevreye duyarlı teknolojiler gibi“yeşil”beyanlı girişimlerin, gerçek çevresel çıktı olan ekolojik ayak izi üzerindeki etkisini analiz ederek, vaat edilen ile gerçekleşen arasındaki tutarsızlığı dolaylı bir ampirik kanıt olarak ele almaktadır. Metodoloji kapsamında, serilerin durağanlık özelliklerini belirlemek için LLC ve IPS panel birim kök testleri uygulanmış; değişkenler arasındaki uzun dönemli denge ilişkisi ise Pedroni panel eşbütünleşme testi ile sınanmıştır. Uzun dönem katsayılarının tutarlı bir şekilde tahmin edilmesi amacıyla Panel FMOLS yöntemi tercih edilmiş, ayrıca finansal teknolojilerin gelişim düzeyini temsil etmek üzere PCA yöntemiyle bileşik bir FinTech Endeksi oluşturulmuş ve teknolojilerin birleşik etkilerini ölçmek için etkileşim terimleri modele dâhil edilmiştir. Araştırma bulguları, ekonomik büyümenin ekolojik ayak izini artırarak çevresel bozulmayı derinleştirdiğini ortaya koyarken; çevreye duyarlı teknolojilerin ve yapay zekânın tek başlarına ekolojik ayak izini azaltmak yerine artırıcı yönde etki göstermeleri, incelenen ülkelerde dijital dönüşümün yeşil yıkama risklerini barındırdığına dair ampirik bir kanıt sunmaktadır. Diğer taraftan, yeşil finansmanın çevresel kaliteyi iyileştirici bir rol oynadığı tespit edilirken, etkileşim analizleri finansal teknolojilerin çevre dostu yatırımların etkinliğini artıran bir kanal işlevi gördüğünü ancak yapay zekâ entegrasyonunun mevcut altyapı yetersizlikleri nedeniyle henüz beklenen yeşil verimliliği sağlayamadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of global digital solutions, such as FinTech and Artificial Intelligence, on the phenomenon of greenwashing in nine selected developing countries (Argentina, China, Egypt, India, Indonesia, Morocco, Philippines, South Africa, and Turkey) using annual data covering the period from 2000 to 2023. Instead of observing greenwashing behavior directly, the research adopts an indirect empirical approach by analyzing the impact of“green”declared initiatives—such as green finance and environmentally sound technologies —on the actual environmental output, represented by the ecological footprint. The discrepancy between environmental promises and realized outcomes is treated as indirect empirical evidence of greenwashing. Methodologically, LLC and IPS panel unit root tests were applied to determine the stationarity properties of the series, while the long-term equilibrium relationship between variables was examined using the Pedroni panel cointegration test. To ensure consistent and unbiased estimation of long-term coefficients, FMOLS method was employed. Additionally, a composite FinTech Index was constructed using PCA, and interaction terms (AI × ETEC and FINTECH × ETEC) were incorporated into the model to capture the combined and synergistic effects of these technologies. The research findings reveal that economic growth increases the ecological footprint, thereby deepening environmental degradation in the countries studied. Notably, the results indicate that environmentally sound technologies and artificial intelligence, when acting independently, tend to increase rather than decrease the ecological footprint; this provides empirical evidence that digital transformation in these emerging economies harbors significant greenwashing risks. Conversely, green finance was found to play a corrective role by improving environmental quality. Interaction analyses further demonstrate that while financial technologies serve as a channel that enhances the effectiveness of eco-friendly investments, AI integration has yet to achieve the expected“green efficiency”due to existing infrastructure inadequacies and energy-intensive digital processes.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Ankara'da kazalardan korunmuş bir alış veriş merkezi tasarımı
Başlık çevirisi yok
HASAN B. YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
METE ORER
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU