Subakut ve kronik inmeli hastalarda kognitif fonksiyonların kinezyofobi ve fonksiyonel bağımsızlık üzerine etkisi

The impact of cognitive functions on kinesiophobia and functional independence in patients with subacute and chronic stroke

PDF İndir

Tez No: 1014602
Yazar: ENES UZUN
Danışmanlar: PROF. DR. BURCU HAZER
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
Anahtar Kelimeler: İnme, Kognisyon, Kinezyofobi, Fonksiyonel Bağımsızlık, Stroke, Cognition, Kinesiophobia, Functional independence
Yıl: 2026
Dil: Türkçe
Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Subakut ve kronik inmeli hastalarda kognitif fonksiyonların kinezyofobi ve fonksiyonel bağımsızlık üzerindeki etkisini belirlemek ve bu ilişkilerin boyutlarını ortaya koyarak rehabilitasyon süreçlerinde daha etkili stratejiler geliştirilmesine katkı sağlamak. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğine başvuran, iskemik veya hemorajik inme tanılı 70 hasta dahili ve harici kriterlere göre seçildi Tüm hastaların kognitif durum değerlendirmesi için Standardize Mini Mental Test (MMSE), hareket korkusu ve kinezyofobi düzeyleri için Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), günlük yaşam aktivitelerindeki fonksiyonel bağımsızlık düzeyleri için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FİM), yürüme bağımsızlığı için Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS), fonksiyonel mobilite için Timed Up and Go (TUG) testi, 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ve motor iyileşme evrelemesi için Brunnstrom skalası kullanıldı. Bulgular: Sürekli değişkenlerin normal dağılım varsayımını karşılamadığı görüldüğü için bu tür verilerin analizine imkân sağlayan Genelleştirilmiş Lineer Modeller (GLM) yöntemi kullanılmıştır. Tek değişkenli genelleştirilmiş lineer modelde hastaların MMSE skoru ile TUG (β = -0,046; p < 0,001), 6 Dakika Yürüme Testi (β = 0,062; p < 0,001), TAMPA (β = -0,028; p < 0,001) ve FIM (β = 0,033; p < 0,001) skorları arasında anlamlı ilişki saptandı. MMSE skorundaki 1 puanlık artış TUG süresinde -0,046 saniyelik azalma; 6 Dakika Yürüme Testi mesafesinde 0,062 metrelik artış; TAMPA skorunda -0,028 puanlık azalma ve FIM skorunda 0,033 puanlık artış oluşturmaktadır. Bağımlı değişkenin TUG olduğu çok değişkenli genelleştirilmiş lineer modelde MMSE skoru (β = -0,022; p = 0,036) ve Fonksiyonel Ambulasyon Skoru (β = -0,668; p < 0,001) ile TUG arasında anlamlı ilişki saptanırken; yaş, Brunnstrom üst ve alt evreleri ile anlamlı ilişki saptanmadı. Bağımlı değişkenin 6 Dakika Yürüme Testi olduğu çok değişkenli genelleştirilmiş lineer modelde MMSE skoru (β = 0,034; p < 0,001) ve Fonksiyonel Ambulasyon Skoru (β = 0,610; p < 0,001) ile anlamlı ilişki saptanırken; yaş, Brunnstrom üst ve alt evreleri ile anlamlı ilişki saptanmadı. Bağımlı değişkenin TAMPA olduğu çok değişkenli genelleştirilmiş lineer modelde MMSE skoru (β = -0,027; p < 0,001) ve yaş (β = 0,003; p = 0,044) ile anlamlı ilişki saptanırken; Fonksiyonel Ambulasyon Skoru ile anlamlı ilişki saptanmadı. Bağımlı değişkenin FIM olduğu çok değişkenli genelleştirilmiş lineer modelde MMSE skoru (β = -0,026; p < 0,001) ve yaş (β = 0,004; p = 0,015) ile FIM arasında anlamlı ilişki saptanırken; Brunnstrom evreleri, gastroknemius spastisitesi ve Fonksiyonel Ambulasyon Skoru ile anlamlı ilişki saptanmadı. Yaş ile TAMPA (r = 0,360, p = 0,002) ve FIM (r = -0,248, p = 0,038) skorları arasında anlamlı ilişki saptandı. Brunnstrom alt ekstremite evresi ile TUG (r = -0,369, p = 0,002), 6 Dakika Yürüme Testi (r = 0,361, p = 0,002) ve FIM (r = 0,336, p = 0,004) skorları arasında anlamlı ilişki saptanırken; TAMPA skorları ile anlamlı ilişki saptanmadı. Hemiplejik tarafa göre bireylerin FIM değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p = 0,033). Sağ hemiplejik hastaların FIM ortalaması 85,58 iken sol hemiplejik hastaların ortalaması 74,54 olarak saptanmıştır. Sonuç: Subakut ve kronik dönemdeki inme hastalarında kognitif fonksiyon düzeyinin, hem psikolojik bir bariyer olan kinezyofobi hem de günlük yaşamdaki fonksiyonel bağımsızlık üzerinde merkezi bir belirleyici olduğu sonucuna ulaştık. Kognitif kapasite azaldıkça hareket korkusunun (kinezyofobi) arttığı, bilişsel süreçleri korunan hastaların ise öz bakım ve mobilite gibi alanlarda daha yüksek özerklik seviyesine ulaştığı görülmüştür. Ayrıca sağ hemisfer hasarı olan (sol hemiplejik) hastaların fonksiyonel bağımsızlık skorları, sağ hemiplejik hastalara oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p = 0,033). Rehabilitasyon programları planlanırken sadece motor restorasyonun değil; kognitif destekleyici yaklaşımların, lezyon tarafına özgü algı eğitimlerinin ve kinezyofobiyi azaltmaya yönelik psikolojik müdahalelerin tedavi protokollerine bütüncül bir şekilde entegre edilmesinin faydalı olacağını düşünmekteyiz.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aims to investigate the influence of cognitive functions on kinesiophobia and functional independence among subacute and chronic stroke survivors; thereby contributing to the design of more efficient rehabilitation strategies by revealing the extent of these associations. Materials and Methods: In our study, 70 patients diagnosed with ischemic or hemorrhagic stroke who applied to the Physical Medicine and Rehabilitation Clinic of University of Health Sciences, Başakşehir Çam and Sakura City Hospital were selected based on inclusion and exclusion criteria. The Standardized Mini-Mental State Examination (MMSE) was used to assess the cognitive status of all patients; the Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK) for movement fear and kinesiophobia levels; the Functional Independence Measure (FIM) for functional independence in activities of daily living; the Functional Ambulation Category (FAC) for walking independence; the Timed Up and Go (TUG) test for functional mobility; the 6-Minute Walk Test (6MWT) for functional capacity; and the Brunnstrom Scale for motor recovery staging. Results:. Since continuous variables did not meet the assumption of normal distribution, the Generalized Linear Models (GLM) method, which allows for the analysis of such data, was utilized. In the univariate generalized linear model, significant relationships were found between patients' MMSE scores and TUG (β = -0.046; p < 0.001), 6-Minute Walk Test (β = 0.062; p < 0.001), TAMPA (β = -0.028; p < 0.001), and FIM (β = 0.033; p < 0.001) scores. Each 1-point increase in the MMSE score resulted in a -0.046-second decrease in TUG duration, a 0.062-meter increase in the 6-Minute Walk Test distance, a -0.028-point decrease in the TAMPA score, and a 0.033-point increase in the FIM score. In the multivariate generalized linear model where TUG was the dependent variable, a significant relationship was found with the MMSE score (β = -0.022; p = 0.036) and the Functional Ambulation Category (β = -0.668; p < 0.001), while no significant relationship was found with age or Brunnstrom upper and lower extremity stages. In the multivariate generalized linear model where the 6-Minute Walk Test was the dependent variable, a significant relationship was found with the MMSE score (β = 0.034; p < 0.001) and the Functional Ambulation Category (β = 0.610; p < 0.001), whereas no significant relationship was found with age or Brunnstrom upper and lower extremity stages. In the multivariate generalized linear model where TAMPA was the dependent variable, significant relationships were found with the MMSE score (β = -0.027; p < 0.001) and age (β = 0.003; p = 0.044), while no significant relationship was found with the Functional Ambulation Category. In the multivariate generalized linear model where FIM was the dependent variable, significant relationships were found with the MMSE score (β = -0.026; p < 0.001) and age (β = 0.004; p = 0.015), while no significant relationship was found with Brunnstrom stages, gastrocnemius spasticity, or the Functional Ambulation Category. Significant correlations were found between age and TAMPA (r = 0.360, p = 0.002) and FIM (r = -0.248, p = 0.038) scores. While significant relationships were found between the Brunnstrom lower extremity stage and TUG (r = -0.369, p = 0.002), 6-Minute Walk Test (r = 0.361, p = 0.002), and FIM (r = 0.336, p = 0.004) scores, no significant relationship was found with TAMPA scores. A statistically significant difference was detected in FIM values based on the hemiplegic side (p = 0.033). The mean FIM score for right-sided hemiplegic patients was 85.58, while the mean for left-sided hemiplegic patients was 74.54. Conclusion: We concluded that the level of cognitive function in stroke patients in the subacute and chronic periods is a central determinant of both kinesiophobia, which acts as a psychological barrier, and functional independence in daily life. It was observed that as cognitive capacity decreases, the fear of movement (kinesiophobia) increases. Conversely, patients with preserved cognitive processes achieved a higher level of autonomy in areas such as self-care and mobility. Furthermore, the functional independence scores of patients with right hemisphere damage (left hemiplegic) were found to be statistically significantly lower than those of right hemiplegic patients (p = 0.033). When planning rehabilitation programs, we believe it would be beneficial to integrally incorporate not only motor restoration but also cognitive supportive approaches, perception training specific to the lesion side, and psychological interventions aimed at reducing kinesiophobia into treatment protocols.

Benzer Tezler

Tez No
516430
Subakut ve kronik dönem inmeli hastalarda yerçekimsiz ortamda yürüyüş bandı üzerinde yürüme egzersizleri ile su içi yürüme egzersizleerinin kardiyak fonksiyonlar üzerine etkisi
The effects of walking exercises on west water exercises on cardiac functions on walking band on subakut and chronic periods
ÜMMÜGÜLSÜM DOĞAN DURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. KORAY AYDEMİR
Tez No
871437
İnmeli bireylerde farklı ikili görev (dual task) uygulamalarının günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi
The effect of different dual task practies on activities of daily living in stroke individuals
ÇİSEM TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ZENGİN ALPÖZGEN
Tez No
538686
Subakut/kronik inmeli hastalarda kompleks bölgesel ağrı sendromu tip 1 tedavisinde kontrast banyo ve ultrason tedavisinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the efficacy of contrast bath and ultrasound in the treatment of post-stroke complex regional pain syndrome type 1
TUĞBA KULLE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA NUR KESİKTAŞ
Tez No
501400
Subakut ve kronik dönem inmeli hastalarda klinik, biyokimyasal, antropometrik ve ultrasonografik olarak değerlendirilen nütrisyonel durumun yaşam kalitesi ve fonksiyonellik ile ilişkisi
The relationship between quality of life and funcionallity clinical, biochemical, anthropometric and ultrasonographic evaluations of nutritional status in subacute and chronic stroke patients
ERSIN KAVAZ NTAMATI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KARACA UMAY
Tez No
907342
İskemik inme geçiren subakut-kronik dönem hastalarda tek taraflı ihmal üzerine düşük frekanslı repetitif transkraniyal manyetik stimülasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of low-frequency repetitive transcranial magnetic stimulation on unilateral neglect in patients with subacute-chronic phase after ischemic stroke
AYŞENUR MERT KURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP AYDAN KURTARAN

Geri Dön