Bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programının adölesanlarda dijital oyun bağımlılık düzeyleri, algılanan stres ve uyku kalitesine etkisi
The effect of mindfulness-based stress reduction program on digital game addiction levels, perceived stress and sleep quality in adolescents
- Tez No: 1014422
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, algılanan stres, bilinçli farkındalık temelli stres azaltma, dijital oyun bağımlılığı, hemşirelik, uyku kalitesi, Adolescent, digital game addiction, mindfulness-based stress reduction, nursing, perceived stress, sleep quality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma programının adölesanlarda dijital oyun bağımlılığı düzeyi, algılanan stres ve uyku kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülen bu araştırma, Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı iki lisede Temmuz 2024–Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma 80 adölesanla tamamlanmıştır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Dijital oyun bağımlılığı ölçek toplam puanının yanı sıra bağımlılığın belirlenmesinde kullanılan politetik ve monotetik tanı ölçütlerini karşılama durumu açısından da değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t testleri ve Cohen's d etki büyüklüğü kullanılmıştır. Bulgular: Müdahale grubunda son testte Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği toplam puanı 23.85±5.10'dan 17.83±3.72'ye, Algılanan Stres Ölçeği toplam puanı 39.40±5.54'ten 27.78±6.63'e ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puanı 10.95±1.41'den 8.35±1.70'e anlamlı düzeyde düşmüştür (p<0.001). Kontrol grubunda anlamlı değişim saptanmamıştır (p>0.05). Son test karşılaştırmalarında müdahale grubunun Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Ayrıca müdahale grubunda politetik ölçütleri karşılama oranı %100'den %40'a, monotetik ölçütleri karşılama oranı ise %30'dan %5'e düşmüştür. Sonuç: Bu araştırmada uygulanan Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma programının adölesanlarda dijital oyun bağımlılığı ve algılanan stres düzeyini azaltmada, uyku kalitesini ise artırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Programın ayrıca dijital oyun bağımlılığına ilişkin politetik ve monotetik tanı ölçütlerini karşılayan adölesan oranlarında azalma sağladığı saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of the Mindfulness-Based Stress Reduction program on the level of digital game addiction, perceived stress, and sleep quality in adolescents. Material and Method: This study, conducted with a randomized controlled experimental design, was carried out in two high schools affiliated with the National Education Directorate between July 2024 and June 2026. The study was completed with 80 adolescents. Data were collected using the Introductory Information Form, Digital Game Addiction Scale, Perceived Stress Scale, and Pittsburgh Sleep Quality Index. In addition to the total score of the digital game addiction scale, participants were also evaluated according to whether they met polythetic and monothetic diagnostic criteria used to identify addiction. Descriptive statistics, t-tests, and Cohen's d effect size were used in the analysis of the data. Results: In the intervention group, the total score on the Digital Game Addiction Scale significantly decreased from 23.85±5.10 to 17.83±3.72, the total score on the Perceived Stress Scale decreased from 39.40±5.54 to 27.78±6.63, and the total score on the Pittsburgh Sleep Quality Index decreased from 10.95±1.41 to 8.35±1.70 (p<0.001). No significant change was detected in the control group (p>0.05). In post-test comparisons, the mean scores of the intervention group on the Digital Game Addiction Scale, Perceived Stress Scale, and Pittsburgh Sleep Quality Index were found to be significantly lower than those of the control group (p<0.001). Additionally, in the intervention group, the rate of meeting polythetic criteria decreased from 100% to 40%, and the rate of meeting monothetic criteria decreased from 30% to 5%. Conclusion: In this study, it was determined that the Mindfulness-Based Stress Reduction program was effective in reducing digital game addiction and perceived stress levels, and in improving sleep quality among adolescents. The program was also found to decrease the proportion of adolescents meeting the polythetic and monothetic diagnostic criteria for digital game addiction.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Ekonomi ve ekoloji ilişkisi
Başlık çevirisi yok
ŞULE DOĞANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Çevre Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİktisat Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ÜLKEN