'19.Yüzyıl Kadın Seyahatnamelerinde Türkistan ve Batı Sibirya Kadınları: Kültürel Temsiller ve Gündelik Hayat'
'Women of Turkestan and Siberia in Nineteenth-Century Woman's Travelogues: Cultural Representations and Everyday Life
- Tez No: 1014196
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERAP TAŞTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. yüzyıl, misyoner, tüccar ve asker kimliğiyle hareket eden seyyahların belirgin biçimde arttığı bir dönem olarak öne çıkmaktadır. Bu artışta, Türkistan ve Sibirya'nın sahip olduğu jeopolitik konumun yanı sıra doğal kaynaklar ve ticaret yolları bakımından taşıdığı stratejik önem belirleyici olmuştur. Dönemin ulaşım imkânlarının sınırlılığı, sert iklim koşulları ve uzun mesafeler, seyahatleri oldukça güç ve riskli hâle getirmiştir. Buna rağmen seyahat olgusu, yalnızca erkeklere özgü bir faaliyet olarak kalmamış; özellikle yüzyılın ilerleyen dönemlerinde kadınlar da bu alana ilgi duymaya başlamıştır. Bu çalışma, 19. yüzyılda Türkistan, Hazar bozkırları ve Sibirya coğrafyasına seyahat eden Batılı kadın seyyahların eserlerinde bölge kadınlarının toplumsal, kültürel ve gündelik hayat pratikleri bağlamında nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Çalışma kapsamında dört kadın seyyahın seyahatnameleri ele alınmıştır: Adèle Hommaire de Hell, Lucy Atkinson, Kate Marsden ve Isabelle Mary Phibbs. Çalışmanın temel amacı, kadın seyyahların Türkistan ve Batı Sibirya kadınlarını hangi temalar üzerinden betimlediğini, bu betimlemelerin erkek seyyah anlatılarından hangi yönleriyle ayrıldığını ve söz konusu metinlerin sosyal-kültürel tarih yazımı açısından nasıl değerlendirilebileceğini ortaya koymaktır. İncelenen seyahatnamelerde Kalmuk, Nogay, Çerkes, Kırım Tatarı, Kazak, Kırgız, Tatar, Türkmen, Saha/Yakut ve Sibirya Rus kadınlarına dair gözlemler, kadınların toplumsal konumlarının yaşadıkları coğrafya, yerleşik veya göçebe hayat tarzı, aile düzeni, ekonomik faaliyetler ve Rus idaresiyle temas düzeyi gibi unsurlara bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Kadın seyyahlar, bazı durumlarda erkek seyyahların giremediği ev içi, çadır, kadınlar arası toplantı, misafirlik ortamı ve mahremiyet alanlarına erişebilmişlerdir. Ancak bu durum, kadın seyyahların anlatılarını kendiliğinden nesnel kılmamaktadır. Kadın seyyahlar da kendi sınıfsal konumlarını, dinî ve kültürel kabullerini, Batılı estetik ölçütleri ve kolonyal temsil kalıplarını metinlerine taşımışlardır. Çalışma, kadın seyyahların seyahatnamelerini yalnızca bireysel yolculuk anlatıları olmanın ötesinde, bölge kadınlarının gündelik hayatını, emek pratiklerini, evlilik düzenlerini, sağlık koşullarını ve sosyal konumlarını incelemek için kullanılabilecek eleştirel kaynaklar olarak değerlendirmektedir. Bu yönüyle çalışma, Türkistan ve Sibirya araştırmalarına kadın tarihi ve toplumsal cinsiyet perspektifinden katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The 19th century stands out as a period in which travelers acting with the identities of missionaries, merchants, and soldiers increased significantly. In this increase, the geopolitical position of Turkestan and Siberia, as well as their strategic importance in terms of natural resources and trade routes, were decisive. The limited transportation facilities of the period, harsh climatic conditions, and long distances made travel extremely difficult and risky. Despite this, the phenomenon of travel did not remain an activity exclusive to men; especially in the later periods of the century, women also began to take an interest in this field. This study examines how the women of the region are represented in the works of Western female travelers who traveled to the geographies of Turkestan, the Caspian steppes, and Siberia in the 19th century, within the context of their social, cultural, and everyday life practices. Within the scope of the study, the travel accounts of four female travelers are discussed: Adèle Hommaire de Hell, Lucy Atkinson, Kate Marsden, and Isabelle Mary Phibbs. The main aim of the study is to reveal through which themes female travelers depicted the women of Turkestan and Western Siberia, in what ways these depictions differ from those of male travelers, and how these texts can be evaluated in terms of socio-cultural historiography. The observations in the examined travel accounts regarding Kalmyk, Nogai, Circassian, Crimean Tatar, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkmen, Sakha/Yakut, and Siberian Russian women show that the social positions of women varied depending on factors such as the geography they lived in, whether they had a settled or nomadic lifestyle, family structure, economic activities, and the level of contact with Russian administration. Female travelers were, in some cases, able to access domestic spaces, tents, gatherings among women, visiting environments, and spheres of privacy that male travelers could not enter. However, this does not automatically render the narratives of female travelers objective. Female travelers also carried their own class positions, religious and cultural assumptions, Western aesthetic standards, and colonial patterns of representation into their texts. For this reason, in this study, female travel narratives are treated both as sources of information and as texts of representation. The study evaluates the travel accounts of female travelers not only as individual journey narratives but also as critical sources that can be used to examine the everyday lives of women in the region, their labor practices, relations of privacy, marriage arrangements, health conditions, and social positions. In this respect, the study aims to contribute to Turkestan and Siberian studies from the perspective of women's history and gender studies.
Benzer Tezler
- Güneş enerjisi ile çalışan R21-DMF li soğurmalı soğutma çevrimin analizi ve bazı tersinmezliklerin çevrimin performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Analysis of R21-DMF solar powered absorpption refrigeration system and effect of someirreversbilities on the Performance of the cycle
SEYİT ARİF TÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ATAER
- 1950-1975 dönemi sosyal yapı değişiminin konut tasarımına etkisi Ankara-Kavaklıdere örneği
1950-1975 period effects of changes in social structure on planning of residences -Ankara, Kavaklıdere eraple
ADNAN AKSU
- Testosteron dihidrotestosteron ve östrojenin benign prostat hiperplazisindeki etyolojik rolleri
The roles of testosterone, dihydrotestosterone and estradiole on the etiology of benign prostatic hyperplasia
HALUK TOKUÇOĞLU
- Sürekli rejim şartlarında nükleer yakıt çubuklarında tek ve iki boyutlu ısı iletiminin analizi
In steady-state conditions analyses of one and two dimensional conduction in nuclear fuel rods
İBRAHİM ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ATAER
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL